2017/2018
Reflectie en ethisch redeneren
Naam: Hannan
Klas:
Studentnummer:
Vak: PL 2
Stagedocent:
Werkbegeleider:
Inleverdatum:
,Inhoudsopgave
Inhoudsopgave...................................................................................................................2
Inleiding..............................................................................................................................3
1. Refecceverslag...............................................................................................................4
1.1 Situace beschrijven.................................................................................................................4
1.2 Betekenis geven.......................................................................................................................5
1.3 Onderzoeken...........................................................................................................................5
1.4 Alternaceven formulieren.......................................................................................................6
1.5 Verandering.............................................................................................................................7
2. Ethiek..............................................................................................................................8
2.1 Inleiding...................................................................................................................................8
2.1.1 Beschrijving van de morele waarden die ik in de zorg belangrijk vind...................................8
2.2 Terugblik................................................................................................................................11
2.3 Herkenning van morele problemen........................................................................................12
2.4 Beschrijving eigen casus.........................................................................................................13
2.5 Bespreking eigen casus volgens het stappenplan...................................................................13
I. Oriëntate (explicitering van vertrekpunten).............................................................................13
II. Analyse (verdieping).................................................................................................................14
III. Conclusie (bepaling eigen standpunt)......................................................................................19
2.6 Peer reviews..........................................................................................................................21
3. Refecteren op de bijeenkomsten..................................................................................22
Bijlage...............................................................................................................................24
Bijlage 1 Peer review 1.................................................................................................................24
Bijlage 2 Peer review 2.................................................................................................................32
Bijlage 3 Signaleringsplan R.........................................................................................................36
Bibliografie........................................................................................................................38
2
,Inleiding
Dit verslag is in opdracht gemaakt van de Hogeschool Utrecht. Het verslag bevat de
opdracht ethisch redeneren, reflectie en reflectie over de bijeenkomsten. In het verslag heb
ik de namen geanonimiseerd in verband met de privacy van de cliënt. Het doel van de
reflectie lessen was om te reflecteren op onze ervaringen die we meemaakten in de praktijk.
Zo kwam de vraag ‘wie ben ik als zorgverlener?’ regelmatig terug. Het doel van de ethiek
lessen was de essentie bij brengen van normen en waarden en de belangen die daarbij
horen.
Tijdens de bijeenkomsten vormt een aandachtspunt het herkennen en benoemen van de
morele kanten en issues in de beroepspraktijk, in dit geval op mijn stageplek.
3
, 1. Reflectieverslag
1.1 Situatie beschrijven
Op woensdag 13 september had ik een avonddienst. Ik werkte die avond samen met mijn
stagebegeleidster (Steffie) en een collega. Om half 10 vroeg ik of bewoner R naar bed wilt?
Bewoner R antwoorde hierop met: ‘Ja’. Ik zei daarna: ‘Ik ga alvast naar je kamer toe om alles
klaar te leggen, rij jij dan ook mee naar je kamer?’ (Bewoner R. is een volwassen man, R is
bekend met een verstandelijke beperking, zijn ontwikkelingsleeftijd ligt tussen de 1,5 en 3
jaar. Bewoner R is zeer ernstig spastisch. Door zijn spasme is bewoner R-rolstoel gebonden.
Hij kan zich in zijn rolstoel, trippelend, voortbewegen).
Eenmaal in zijn kamer aangekomen gingen we eerst het bord bijwerken. R. heeft een bord
hangen waar zijn dagindeling wordt weergegeven.
Het gesprek ging als volgt:
Hannan: Wat voor dag is het morgen?
R: ‘Donderdag’.
Hannan: ‘En wat doe je allemaal op donderdag? Ik pakte vervolgens de foto’s waar het op
staat afgebeeld en liet het zien aan R.
R: ‘In de ochtend zwemmen en in de middag praathuis (dagbesteding). Ik plakte met een
magneet de afbeeldingen op het bord.
Daarna klapte ik in mijn handen en zei: ‘Kom R. we gaan lekker in bed liggen’. Ik draaide zijn
rolstoel om en probeerde de rolstoel naast zijn bed te plaatsten omdat de transfer voor hem
dan makkelijker gaat. R. begon op dat moment hele verhalen te vertellen, maar ik begreep
het niet. Dus ik vroeg wil je het nog een keer zeggen, ik begrijp je niet. Toen begon hij zijn
stem te verheffen en zei: ‘Zo praat je niet tegen mij’. Op dat moment was ik erg geschrokken
en dacht ik van: ‘Huh, heb ik wat verkeerds gezegd? Ook werkte dit erg frustrerend, omdat ik
daadwerkelijk dacht dat ik wat verkeerds tegen R had gezegd. R. bleef maar mopperen. Dit
gemopper en geschreeuw maakte mij zenuwachtig, omdat ik bang was dat R helemaal van
slag zou raken en mijn hulp zou weigeren. Ik zei toen tegen R.: Weetje R, ik leg je alvast in
bed en dan kijken we zo even wat er aan de hand is. En toen ging R helemaal van slag. R
vertoonde toen lichamelijke agressie: slaan, schoppen, suïcidaal gedrag. Suïcidaal gedrag
vertoonde hij door te zeggen: ‘Ik wil dood, ik ga voor de auto springen, ik ga me laten
verdrinken in het zwembad morgen’. Ik was zo erg geschrokken omdat ik dit nog nooit eerder
heb gezien en/of heb meegemaakt. Ik voelde me ook nog eens gestrest en onzeker. Dit komt
omdat ik niet meer wist wat ik moest doen. Ik probeerde de negatieve gedachte van R af te
nemen door dit gevoel niet te bevestigen. Gelukkig hoorde Steffie dat het niet klopte en
kwam meteen na de kamer van R. Steffie riep me even naar de gang en vertelde heel kort
dat R. nu in fase 3 zit van zijn signaleringsplan. Steffie zei ik geef je twee mogelijkheden: wil
je zelf de verdere zorg verlenen aan R of zal ik het overnemen en dat jij kijkt en indien nodig
helpt. Ik zei dat ik het wel fijn vind als jij het nu overneemt dat ik kan kijken hoe jij het doet.
Mijn stagebegeleidster ging na binnen en zei eigenlijk geen woord tegen R. Ze heeft zijn
rolstoel riem open gemaakt en heeft hem in zijn bed neergelegd. Toen zei ze tegen R. ik ga
je uitkleden en verschonen. R. liet het even toe en toen vertoonde hij ook verbaal
probleemgedrag: hij ging constant gillen en schreeuwen dat hij dood wilde en dat hij naar zijn
ouders wil gaan. Ook vertoonde hij weer lichamelijke agressie: krabben, knijpen, bijten op
zijn armen. Steffie heeft het bed omlaag gedaan en bracht de rolstoel mee na de gang,
voordat ze een valmat naast het bed van R kon plaatsen lag hij al op de grond. Steffie en ik
bleven van een afstand kijken. Hij liet zich vallen op de grond en vertoonde weer lichamelijke
agressie maar ook vertoonde hij destructief gedrag: hij vernielde alles om zich heen, hij trok
alle laatjes uit de kast en herhaalde weer dat hij dood wilde waarop Steffie zei maar hoe wil
je dat doen dan? R. zei: ik ga voor een auto springen. Steffie zei: ‘dat kan hier op het terrein
niet, want de auto’s rijden hier niet hard genoeg voor’. R.: oh oh, dan ga ik mezelf laten
4
Reflectie en ethisch redeneren
Naam: Hannan
Klas:
Studentnummer:
Vak: PL 2
Stagedocent:
Werkbegeleider:
Inleverdatum:
,Inhoudsopgave
Inhoudsopgave...................................................................................................................2
Inleiding..............................................................................................................................3
1. Refecceverslag...............................................................................................................4
1.1 Situace beschrijven.................................................................................................................4
1.2 Betekenis geven.......................................................................................................................5
1.3 Onderzoeken...........................................................................................................................5
1.4 Alternaceven formulieren.......................................................................................................6
1.5 Verandering.............................................................................................................................7
2. Ethiek..............................................................................................................................8
2.1 Inleiding...................................................................................................................................8
2.1.1 Beschrijving van de morele waarden die ik in de zorg belangrijk vind...................................8
2.2 Terugblik................................................................................................................................11
2.3 Herkenning van morele problemen........................................................................................12
2.4 Beschrijving eigen casus.........................................................................................................13
2.5 Bespreking eigen casus volgens het stappenplan...................................................................13
I. Oriëntate (explicitering van vertrekpunten).............................................................................13
II. Analyse (verdieping).................................................................................................................14
III. Conclusie (bepaling eigen standpunt)......................................................................................19
2.6 Peer reviews..........................................................................................................................21
3. Refecteren op de bijeenkomsten..................................................................................22
Bijlage...............................................................................................................................24
Bijlage 1 Peer review 1.................................................................................................................24
Bijlage 2 Peer review 2.................................................................................................................32
Bijlage 3 Signaleringsplan R.........................................................................................................36
Bibliografie........................................................................................................................38
2
,Inleiding
Dit verslag is in opdracht gemaakt van de Hogeschool Utrecht. Het verslag bevat de
opdracht ethisch redeneren, reflectie en reflectie over de bijeenkomsten. In het verslag heb
ik de namen geanonimiseerd in verband met de privacy van de cliënt. Het doel van de
reflectie lessen was om te reflecteren op onze ervaringen die we meemaakten in de praktijk.
Zo kwam de vraag ‘wie ben ik als zorgverlener?’ regelmatig terug. Het doel van de ethiek
lessen was de essentie bij brengen van normen en waarden en de belangen die daarbij
horen.
Tijdens de bijeenkomsten vormt een aandachtspunt het herkennen en benoemen van de
morele kanten en issues in de beroepspraktijk, in dit geval op mijn stageplek.
3
, 1. Reflectieverslag
1.1 Situatie beschrijven
Op woensdag 13 september had ik een avonddienst. Ik werkte die avond samen met mijn
stagebegeleidster (Steffie) en een collega. Om half 10 vroeg ik of bewoner R naar bed wilt?
Bewoner R antwoorde hierop met: ‘Ja’. Ik zei daarna: ‘Ik ga alvast naar je kamer toe om alles
klaar te leggen, rij jij dan ook mee naar je kamer?’ (Bewoner R. is een volwassen man, R is
bekend met een verstandelijke beperking, zijn ontwikkelingsleeftijd ligt tussen de 1,5 en 3
jaar. Bewoner R is zeer ernstig spastisch. Door zijn spasme is bewoner R-rolstoel gebonden.
Hij kan zich in zijn rolstoel, trippelend, voortbewegen).
Eenmaal in zijn kamer aangekomen gingen we eerst het bord bijwerken. R. heeft een bord
hangen waar zijn dagindeling wordt weergegeven.
Het gesprek ging als volgt:
Hannan: Wat voor dag is het morgen?
R: ‘Donderdag’.
Hannan: ‘En wat doe je allemaal op donderdag? Ik pakte vervolgens de foto’s waar het op
staat afgebeeld en liet het zien aan R.
R: ‘In de ochtend zwemmen en in de middag praathuis (dagbesteding). Ik plakte met een
magneet de afbeeldingen op het bord.
Daarna klapte ik in mijn handen en zei: ‘Kom R. we gaan lekker in bed liggen’. Ik draaide zijn
rolstoel om en probeerde de rolstoel naast zijn bed te plaatsten omdat de transfer voor hem
dan makkelijker gaat. R. begon op dat moment hele verhalen te vertellen, maar ik begreep
het niet. Dus ik vroeg wil je het nog een keer zeggen, ik begrijp je niet. Toen begon hij zijn
stem te verheffen en zei: ‘Zo praat je niet tegen mij’. Op dat moment was ik erg geschrokken
en dacht ik van: ‘Huh, heb ik wat verkeerds gezegd? Ook werkte dit erg frustrerend, omdat ik
daadwerkelijk dacht dat ik wat verkeerds tegen R had gezegd. R. bleef maar mopperen. Dit
gemopper en geschreeuw maakte mij zenuwachtig, omdat ik bang was dat R helemaal van
slag zou raken en mijn hulp zou weigeren. Ik zei toen tegen R.: Weetje R, ik leg je alvast in
bed en dan kijken we zo even wat er aan de hand is. En toen ging R helemaal van slag. R
vertoonde toen lichamelijke agressie: slaan, schoppen, suïcidaal gedrag. Suïcidaal gedrag
vertoonde hij door te zeggen: ‘Ik wil dood, ik ga voor de auto springen, ik ga me laten
verdrinken in het zwembad morgen’. Ik was zo erg geschrokken omdat ik dit nog nooit eerder
heb gezien en/of heb meegemaakt. Ik voelde me ook nog eens gestrest en onzeker. Dit komt
omdat ik niet meer wist wat ik moest doen. Ik probeerde de negatieve gedachte van R af te
nemen door dit gevoel niet te bevestigen. Gelukkig hoorde Steffie dat het niet klopte en
kwam meteen na de kamer van R. Steffie riep me even naar de gang en vertelde heel kort
dat R. nu in fase 3 zit van zijn signaleringsplan. Steffie zei ik geef je twee mogelijkheden: wil
je zelf de verdere zorg verlenen aan R of zal ik het overnemen en dat jij kijkt en indien nodig
helpt. Ik zei dat ik het wel fijn vind als jij het nu overneemt dat ik kan kijken hoe jij het doet.
Mijn stagebegeleidster ging na binnen en zei eigenlijk geen woord tegen R. Ze heeft zijn
rolstoel riem open gemaakt en heeft hem in zijn bed neergelegd. Toen zei ze tegen R. ik ga
je uitkleden en verschonen. R. liet het even toe en toen vertoonde hij ook verbaal
probleemgedrag: hij ging constant gillen en schreeuwen dat hij dood wilde en dat hij naar zijn
ouders wil gaan. Ook vertoonde hij weer lichamelijke agressie: krabben, knijpen, bijten op
zijn armen. Steffie heeft het bed omlaag gedaan en bracht de rolstoel mee na de gang,
voordat ze een valmat naast het bed van R kon plaatsen lag hij al op de grond. Steffie en ik
bleven van een afstand kijken. Hij liet zich vallen op de grond en vertoonde weer lichamelijke
agressie maar ook vertoonde hij destructief gedrag: hij vernielde alles om zich heen, hij trok
alle laatjes uit de kast en herhaalde weer dat hij dood wilde waarop Steffie zei maar hoe wil
je dat doen dan? R. zei: ik ga voor een auto springen. Steffie zei: ‘dat kan hier op het terrein
niet, want de auto’s rijden hier niet hard genoeg voor’. R.: oh oh, dan ga ik mezelf laten
4
