Boekverslag Max Havelaar

Max Havelaar – Multatuli (Douwes Dekker)

Titelbeschrijving:
Max Havelaar, Multatuli, eerste druk 1860. Dekker was assistent-resident van Lebak.
Toen hij de uitbuiting zag, kwam hij in een conflict terecht. Hij kreeg ongelijk van de
gouverneur-generaal en nam ontslag.
Het boek heet Max Havelaar, omdat Stern stukken schrijft over een assistent-resident
in Nederlands-Indië wiens naam Max Havelaar is. Het boek heeft als ondertitel of de
koffieveilingen der Nederlandsche handelsmaatschappij. Het boek stelt de lezer
voor een keuze. Of hij is het eens met Droogstoppel en leest het boek om meer te
weten over koffie. Of hij leest het verhaal van Max Havelaar en ziet hoe slecht de
toestand in Nederlands-Indië is.

Motivatie van mijn boekkeuze:
Dit was 1 van de weinige boeken die verplicht op de lijst stonden. Het is een moeilijk
boek, maar ook een bekend boek, dus ik zou het waarschijnlijk toch wel hebben
gelezen. Alleen misschien niet voor mijn lijst.

Eerste persoonlijke reactie:
Het is een verwarrend verhaal. Aan het begin schrijft een man genaamd
Droogstoppel de hoofdstukken vanuit de ik-persoon. Hij verteld over zijn leven in
Nederland en zijn baan als makelaar in koffie. Tussendoor schrijft de Duitser Stern
hoofdstukken, waarin hij verhalen verteld over Max Havelaar. En aan het einde komt
de schrijver, Multatuli, opeens aan het woord. Het is wel een mooi verhaal, en vooral
als je nadenkt over de invloed die het had op de gedachtes van de Nederlander
over Indië. Ik vond het wel teleurstellend dat Max Havelaar aan het einde ontslag
neemt en de bijl erbij neer legt. Dat terwijl hij het hele boek beschreven wordt als
een groothartige, hardwerkende man.

Open plekken:
Er zitten volgens mij niet echt grote open plekken in. De enige die ik kan bedenken
zijn: wie is Sjaalman? Wat is er met Max Havelaar gebeurd na zijn ontslag? Waarom
wil de Gouverneur Max Havelaar niet ontvangen? Ik vroeg me wel af waarom
Havelaar “allah” zegt, terwijl hij Nederlands is en protestants is.

Verhouding fabel en sujet:
Het boek is in twee delen geschreven. Er lopen twee verschillende romans door
elkaar, die wel naar elkaar verwijzen. Het was ook de bedoeling dat deze twee
verhalen naast elkaar in het boek zouden worden gelezen, want in het verhaal
wordt dit boek zogenaamd geschreven. De verhalen op zich lopen wel
chronologisch.

Het perspectief:
Er zijn veel verschillende perspectieven gebruikt in dit boek. Droogstoppel schrijft zijn
hoofdstukken in de ik-vorm. Stern doet dit soms ook in zijn stukken, maar schrijft ook
als alwetende-verteller over Max Havelaar. Max Havelaar zelf schrijft lange brieven
die ook in de ik-vorm worden verteld. En aan het einde neemt Mutatuli de pen op
en schrijft verder in de ik-vorm. Hier verteld hij de bedoeling van zijn boek en gooit hij
Droogstoppel en Stern er uit. Hij schrijft dat hij ze heeft gecreëerd en dat ze nu wel
genoeg hebben geschreven.

, Thematiek:
 Motieven: gerechtigheid, want Max Havelaar strijdt voor gerechtigheid in
Nederlands-Indië en voor het stoppen van de uitbuiting. Het kolonialisme, dit
wordt in dit boek in een zwart daglicht gesteld. Kritiek op de maatschappij in
Nederland, want Droogstoppel schrijft veel over het christendom en dat het
ongepast is dat zijn zoon en Stern van die gedichten voorlezen aan meisjes en
dat ze niet mogen lachen terwijl ze in de kerk zitten. Droogstoppel wordt
neergezet als een strenge,. Ik denk dat hij zo negatief wordt neergezet, om te
laten zien hoe bekrompen de meeste Nederlanders toen waren. Hij vindt het
kolonialisme ook geweldig, er is niks fouts op aan te merken. Dat de
Indonesiërs zo arm zijn is hun eigen schuld, God straft hen die niet protestants
zijn.
 Genre: het is een Autobiografische protestroman. Het boek is geschreven
vanuit de romantische stroming. Multatuli beschrijft de natuur erg in zijn boek,
kenmerkend voor die periode. De twee romans, geschreven vanuit Stern en
Droogstoppel is ook iets typerends voor de Romantiek. Het gebruiken van een
pseudoniem was toen ook erg in. Multatuli probeert zo goed mogelijk de
gevoelens van de personages te beschrijven.
 Schrijfwijze: het boek is moeilijk om te lezen. Dit komt door de lange zinnen en
de bladzijdes vol met beschrijvingen van mensen en natuur. Het is geschreven
in het oudhollands, dus ij wordt als y geschreven etc. Daar is wel overheen te
lezen, maar wat wel erg vervelend is zijn de vele Indonesische woorden. Dit
stoorde me ook erg in De Stille Kracht.

Personages:
Droogstoppel: een conservatieve, protestantse, liberale man. Geloof komt bij hem
op de eerste plaats. Als kinderen moet je goed luisteren en vooral niet gek doen.
Status is erg belangrijk en hij is erg gesteld op hiërarchie. In het hele boek verteld hij
over zijn baan als makelaar in de koffie en hij zet er elke keer de naam van zijn winkel
bij. Hij is dus een hardwerkende man. Hij houdt niet van romantisch doen en is meer
van de feiten. Een erg nuchtere man.
Stern: hij schrijft de verhalen over Max Havelaar. Het is een Duitse jongen. Hij is
duidelijk van een andere generatie dan Droogstoppel, want hij houdt van gedichten
en verhalen en van meisjes het hof maken. Hij heeft het niet zo nauw met het
protestantisme. Hij is van goede kom af.
Max Havelaar/Sjaalman: Droogstoppen ontmoet Sjaalman op straat en geeft hem
deze naam, omdat hij geen jas aan heeft maar een sjaal. Ze blijken oude
schoolvrienden te zijn. Droogstoppel vindt hem er arm uitzien en vindt het een rare
man. Max Havelaar is een gedreven, eerlijke, goede man. Hij houdt zielsveel van zijn
vrouw en kind, maar gaat soms zo ver in het helpen van anderen dat hij zelf in de
schulden komt. Hij wil strijden tegen de uitbuiting van de Indonesiërs in Nederlands-
Indië. Dit probeert hij als assistent-resident. Omdat hij alle problemen boven tafel wilt
krijgen, is hij niet erg geliefd onder de Nederlandse ambtenaren.
Tine Havelaar: een hele lieve vrouw die Max als God ziet. Ze doet alles wat hij zegt
en ze hebben een bovennatuurlijke liefdesrelatie. Ze begrijpt hem altijd. Ze komt uit
een rijke familie, die haar hebben verstoten toen ze met de arme Max trouwde.
Samen hebben ze een kind, kleine Max.
Kontroleur Verbrugge: een man met een goed hart, maar hij is bang voor het
systeem in Nederlands-Indië. Hij durft geen stappen te nemen, omdat hij bang is zijn
positie te verliezen. Hij mag Max graag en probeert hem zo goed mogelijk te helpen.