Samenvatting Biologie 2 - Biology, A Global Approach - 10th edition - Chapter 5-8 and 10.

Hoofdstuk 5 Biological Macromolecules and Lipids
Macromoleculen zijn vaak gemaakt vanuit polymeren. Polymeren zijn opgebouwd uit monomeren.
Polymeren ontstaan door een condensatiereactie (watermolecuul komt vrij). Wanneer een polymeer
wordt afgebroken is er sprake van hydrolyse (kost een watermolecuul).

Reacties worden gekatalyseerd (versneld) door enzymen.

Koolhydraten = suikers / polymeren van suikers
-Functies:
 Bouw van materiaal
 Bron van energie
-Soorten:
 Monosachariden (suikers)
 3 tot 7 ‘C’ atomen
Eind: Aldose
 Locatie carbonyl groep ( C = O)
Midden: Ketose
 Ruimtelijke structuur
 Disaccharides (vb. maltose = glucose + glucose)
 Glycoside binden
 Koppeling van monosachariden
o α – glucose  OH groep zit onder
o β – glucose  OH groep zit boven
 Polysaccharides (polymeer van veel suiker moleculen)
 Dient als een bron van energie (opslag)
o In planten: Zetmeel (= monomeren van glucose)
Wordt opgeslagen in plastide
-Amylose = Alleen α-1,4 link
-Amylopectine = Ook α-1,6 link
o In dieren: Glycogeen (= monomeren van glucose)
Lijkt op amylopectine, maar meer vertakkingen
 Structuur voor de cel
o In planten: Cellulose (= component van de celwand)
Voor menselijke enzymen niet mogelijk om af te breken. Hier zijn schimmels voor
nodig
-β 1,4 link van glucose monomeren
o In dieren: Chitine (= voor maken exoskelet)
-β 1,4 link van glucose monomeren met stikstof aanhangsel

Suikers in het water vormen ringen. Er ontstaan dan een OH groep.

Lipiden = vet, fosfolipiden en steroïden
Weinig affiniteit voor water
-Soorten
 Vet
Glycerol (alcohol) + 3 vetzuren (16-18 C-atomen)
 C – H binding  Hydrofoob
 Esterbinding: Alcohol + zuurgroep (O – C = O, dubbel gebonden O staat boven de C)
 Verzadigde vetzuren: C – C (vast, slechter dan onverzadigd)
 Onverzadigde vetzuren: C = C (vloeibaar)
 Fosfolipiden = Componenten van biomembranen in een cel
Glycerol + 2 vetzuren
 3e OH-groep van glycerol is gebonden aan 1 fosfaatgroep. Hierdoor ontstaat er een
hydrofiel en een hydrofoob gedeelte
 Steroïden (Cholesterol)
4 Koolstofringen (6, 6, 6, 5)

, Eiwitten (= 1 of meer polymeren van aminozuren)
Aminozuur = monomeer.
-Functies
 Enzym  Katalysator (sucrase)
 Opslag  Opslag van aminozuren (ovalbumin)
 Transport  Hemoglobine
 Structuur  Ondersteuning (keratine, elastine)
 Hormonen  Coördinatie van activiteit (insuline)
 Beweging  actine, myosine
 Afweer  Bescherming (antilichamen)
 Receptor  Respons van cel op chemische stimulans (receptoren)

Suikers eindigen op -ose, enzymen die daar wat mee doen eindigen op -ase.

-Aminozuur (= basiseenheid van een polypeptide)
 Opbouw:
 NH2  Aminozuur
 COOH  Carboxyl
 R-groep  Zijketen (9 apolair, 6 polair en 5 geladen)




Niet
polaire zijketens




Polaire zijketens




Geladen zijketens


-Peptide binding = Koppeling van 2
aminozuren door dehydratatie
 Binding van de ‘C’ van de carboxyl groep van het 1e aminozuur met de
‘N’ van de aminogroep van het 2e aminozuur

4 Niveaus van eiwit structuren:
1. Primaire structuur = Volgorde van aminozuren in polypeptide (DNA  RNA  Eiwit)
2. Secundaire structuur = Bepaald door de ‘backbone’ van aminozuur keten
 α-helix = Resulteert door O . . . H bindingen tussen aminozuren (om de 4 aminozuren)