Campbell 10e editee: Hoofds:tuk 27:e: rookaoooten
Samenvatting Hoofdstukn 27. Pro aryotuken
In dit hoofds:tuk woodt behandelde: de adaptates:s diieos:iteits en oote ecolo is:che impact ian
pookaoooten.
rookaoooten ooeien bijna oieoals waaoondeo plaats:en te zuuos zouts koud of waom iooo de mees:te
andeoe oo anis:men
De mees:te pookaoooten zijn micoos:copis:ch kleines maao wat ze mis:s:en in ooote ze maken iooo in
aantallen
Eo zijn meeo in een handiol iouchtbaoe oond dan het aantal mens:en die ooit hebben eleefd
rookaoooten zijn ieodeeld in twee domeinene: bactukeriën en archaea
27.1 Stukrnctuknrele en fnnctonele adaptukate die bijdragen aan pro aryotsche sncces.
De eeos:te oo anis:men dat op aaode leefde waoen de pookaoooten die 3s5 biljoen jaao eleden leefde.
Dooo hun lan e eiolutonaioe es:chiedenis:s pookaooots:che populates: zijn bloot es:teld aan
natuuolijke s:electe in alle s:oooten om eiin ens dit oes:ulteeode in de enoome diieos:iteit.
De mees:te pookaoooten zijne:
- eencelli es met uitzondeoin ian s:ommi e cellen ian s:ommi e s:oootens die
blijien aan elkaao na een delin .
- Ze hebben een diameteo ian 0s5-5 um (kleineo dan eucaooots:che cellen)
- Hebben een oote diieos:iteit in ioomen
- Hoewel ze klein zijns zijn ze wel oed eoo anis:eeods ze hebben alle benodi de
functes: ian leien ian een oo anis:me binnen iin cel.
- De doie mees:t ioookomende ioomen zijn bollen (kokken)s s:taafes: (bacillen) en
s:pioalen
Celoppervla stukrnctuknren:
De kenmeoken ian bijna alle pookaooots:che cellen is: de celwands deze beiat de ioom ian de cels
bes:cheomt de cels en ioookomt dat hij baos:t in een hopotonic om eiin .
In een hopeotonic om eiin s ieoliezen mees:te pookaooots:che cellen wateo en koimpen en laten los:
ian hun celwand(plas:molos:e). Dit wateoieolies: kan eoiooo zoo en dat de cellen zich mindeo delen.
Dus: zout kan ebouikt wooden om ioeds:el te cons:eoieoen. Omdat het de ioeds:el bedeoiende
pookaoooten dan wateo ieoliezen en zich dus: niet zo s:nel zullen ieomeni iuldi en.
De celwand s:touctuuo ian pookaoooten ieos:chillen s:teok met eukaoooten. Eukaoooten hebben een
celwands zoals: planten en s:chimmels:s in wanden zijn mees:tal emaakt ian cellulos:e of chitne. In
te ens:tellin tot mees:te bacteoiële cellens deze beiaten peptdoglycan (peptdo locaan). Dit is: een
tope polomeeo in bacteoiële celwanden die bes:taan uit afwijkende s:uikeos: die kouis:ieobanden zijn
met koote polopeptdes:. Deze moleculaioe faboieken omiaten de ehele bacteoie en ieoankeoen
andeoe moleculen die buiten hun om eiin li en. Aochaea celwanden beiaten ieos:chillende
polos:achaoide en pooteïnen maao hebben een peptdo locaan.
Gram stukaine: oamkleuoin s een kleuomethode die ondeos:cheid maakt tus:s:en twee ieos:chillende
s:oooten bacteoiële celwanden. Kan ebouikt wooden om de medis:che oeacte op een infecte te
helpen bepalen.
1
, Campbell 10e editee: Hoofds:tuk 27:e: rookaoooten
Eo zijn twee s:oooten bacteoiële celwandene:
1. Goam ne atefe: bes:choijf een ooep bacteoiën die een celwand heef die s:touctuoeel ezien
complexeo is: en mindeo peptdo locaan beiat dan de celwand ian oam pos:iteie bacteoiën.
Goam-ne ateie bacteoiën zijn iaak ifi eo dan oampos:itef. Gifi e celwand zoo t iooo een
s:chok of kooots:. Zijn meeo bes:tand te en antbiotca omdat de buitens:te memboaan
belemmeod de entoee ian de dou s:.
27. Goam pos:itefe: Bes:choijf de ooep bacteoiën die een celwand hef die s:touctuoeel ezien
mindeo complex is: en meeo peptdo locaan beiat dan Goam-ne ateie bacteoiën.
Goampos:iteie bacteoiën zijn ewoonlijk mindeo ifi . Hebben kwaadaaodi e s:tammens deze
zijn oes:is:tent iooo iin of meeo antbiotca.
Sooot bacteoiee: Stouctuoeele: reptdo locaan Gifi ?
Goam-ne atef Complex mindeo heel
Goam-pos:itef Simpel Veel Mindeo
Het efect ian antbiotca is: afankelijk ian de peptdo locaan kouis:ieobanden. Dit oes:ulteeot dat
celwanden niet functoneel zijns iooonamelijk bij oam-pos:iteie bacteoie. Antbiotca ieoniet d iele
s:oooten of patholo is:che bacteoiën zondeo daaobij de mens:elijke lichaams:cellen aan te iallen. Deze
hebben namelijk een peptdo locan.
De wand ian ieel pookaoooten zijn om eien dooo een plakkeoi e laa ian polos:achaoiden en
pooteïnen. Als: deze laa dicht en oed edefnieeode is: dan woodt het een capsnle enoemd. Is: het
s:lechts: iin laa en niet oed eoo anis:eeod woodt het een slijmlaag enoemd. Deze plakkeoi e laa
zoo t eoiooo dat ze zich kunnen ias:tklemmen aan hun ondeo oond of aan andeoe indiiiduen ian de
kolonie. Deze plakkeoi e laa bes:cheomt ze te en uitdoo in s en te en aaniallen ian het immuun
s:os:teem ian hun as:theeo.
Endosporee: een weeos:tand biedende cel met een dik omhuls:ele: epooduceeod dooo s:ommi e
bacteoiële cellen wanneeo die aan zwaoe oms:tandi heden bloot es:teld wooden. Wateo woodt uit de
endos:pooe ieowijdeod en zijn metabolis:me s:topt. De ooi inele cel boeekt dan afs en laat de endos:pooe
ioij. De mees:te endos:pooen zijn zo duuozaam dat ze kunnen oieo leien in kokend wateo. Ze wooden
27
Samenvatting Hoofdstukn 27. Pro aryotuken
In dit hoofds:tuk woodt behandelde: de adaptates:s diieos:iteits en oote ecolo is:che impact ian
pookaoooten.
rookaoooten ooeien bijna oieoals waaoondeo plaats:en te zuuos zouts koud of waom iooo de mees:te
andeoe oo anis:men
De mees:te pookaoooten zijn micoos:copis:ch kleines maao wat ze mis:s:en in ooote ze maken iooo in
aantallen
Eo zijn meeo in een handiol iouchtbaoe oond dan het aantal mens:en die ooit hebben eleefd
rookaoooten zijn ieodeeld in twee domeinene: bactukeriën en archaea
27.1 Stukrnctuknrele en fnnctonele adaptukate die bijdragen aan pro aryotsche sncces.
De eeos:te oo anis:men dat op aaode leefde waoen de pookaoooten die 3s5 biljoen jaao eleden leefde.
Dooo hun lan e eiolutonaioe es:chiedenis:s pookaooots:che populates: zijn bloot es:teld aan
natuuolijke s:electe in alle s:oooten om eiin ens dit oes:ulteeode in de enoome diieos:iteit.
De mees:te pookaoooten zijne:
- eencelli es met uitzondeoin ian s:ommi e cellen ian s:ommi e s:oootens die
blijien aan elkaao na een delin .
- Ze hebben een diameteo ian 0s5-5 um (kleineo dan eucaooots:che cellen)
- Hebben een oote diieos:iteit in ioomen
- Hoewel ze klein zijns zijn ze wel oed eoo anis:eeods ze hebben alle benodi de
functes: ian leien ian een oo anis:me binnen iin cel.
- De doie mees:t ioookomende ioomen zijn bollen (kokken)s s:taafes: (bacillen) en
s:pioalen
Celoppervla stukrnctuknren:
De kenmeoken ian bijna alle pookaooots:che cellen is: de celwands deze beiat de ioom ian de cels
bes:cheomt de cels en ioookomt dat hij baos:t in een hopotonic om eiin .
In een hopeotonic om eiin s ieoliezen mees:te pookaooots:che cellen wateo en koimpen en laten los:
ian hun celwand(plas:molos:e). Dit wateoieolies: kan eoiooo zoo en dat de cellen zich mindeo delen.
Dus: zout kan ebouikt wooden om ioeds:el te cons:eoieoen. Omdat het de ioeds:el bedeoiende
pookaoooten dan wateo ieoliezen en zich dus: niet zo s:nel zullen ieomeni iuldi en.
De celwand s:touctuuo ian pookaoooten ieos:chillen s:teok met eukaoooten. Eukaoooten hebben een
celwands zoals: planten en s:chimmels:s in wanden zijn mees:tal emaakt ian cellulos:e of chitne. In
te ens:tellin tot mees:te bacteoiële cellens deze beiaten peptdoglycan (peptdo locaan). Dit is: een
tope polomeeo in bacteoiële celwanden die bes:taan uit afwijkende s:uikeos: die kouis:ieobanden zijn
met koote polopeptdes:. Deze moleculaioe faboieken omiaten de ehele bacteoie en ieoankeoen
andeoe moleculen die buiten hun om eiin li en. Aochaea celwanden beiaten ieos:chillende
polos:achaoide en pooteïnen maao hebben een peptdo locaan.
Gram stukaine: oamkleuoin s een kleuomethode die ondeos:cheid maakt tus:s:en twee ieos:chillende
s:oooten bacteoiële celwanden. Kan ebouikt wooden om de medis:che oeacte op een infecte te
helpen bepalen.
1
, Campbell 10e editee: Hoofds:tuk 27:e: rookaoooten
Eo zijn twee s:oooten bacteoiële celwandene:
1. Goam ne atefe: bes:choijf een ooep bacteoiën die een celwand heef die s:touctuoeel ezien
complexeo is: en mindeo peptdo locaan beiat dan de celwand ian oam pos:iteie bacteoiën.
Goam-ne ateie bacteoiën zijn iaak ifi eo dan oampos:itef. Gifi e celwand zoo t iooo een
s:chok of kooots:. Zijn meeo bes:tand te en antbiotca omdat de buitens:te memboaan
belemmeod de entoee ian de dou s:.
27. Goam pos:itefe: Bes:choijf de ooep bacteoiën die een celwand hef die s:touctuoeel ezien
mindeo complex is: en meeo peptdo locaan beiat dan Goam-ne ateie bacteoiën.
Goampos:iteie bacteoiën zijn ewoonlijk mindeo ifi . Hebben kwaadaaodi e s:tammens deze
zijn oes:is:tent iooo iin of meeo antbiotca.
Sooot bacteoiee: Stouctuoeele: reptdo locaan Gifi ?
Goam-ne atef Complex mindeo heel
Goam-pos:itef Simpel Veel Mindeo
Het efect ian antbiotca is: afankelijk ian de peptdo locaan kouis:ieobanden. Dit oes:ulteeot dat
celwanden niet functoneel zijns iooonamelijk bij oam-pos:iteie bacteoie. Antbiotca ieoniet d iele
s:oooten of patholo is:che bacteoiën zondeo daaobij de mens:elijke lichaams:cellen aan te iallen. Deze
hebben namelijk een peptdo locan.
De wand ian ieel pookaoooten zijn om eien dooo een plakkeoi e laa ian polos:achaoiden en
pooteïnen. Als: deze laa dicht en oed edefnieeode is: dan woodt het een capsnle enoemd. Is: het
s:lechts: iin laa en niet oed eoo anis:eeod woodt het een slijmlaag enoemd. Deze plakkeoi e laa
zoo t eoiooo dat ze zich kunnen ias:tklemmen aan hun ondeo oond of aan andeoe indiiiduen ian de
kolonie. Deze plakkeoi e laa bes:cheomt ze te en uitdoo in s en te en aaniallen ian het immuun
s:os:teem ian hun as:theeo.
Endosporee: een weeos:tand biedende cel met een dik omhuls:ele: epooduceeod dooo s:ommi e
bacteoiële cellen wanneeo die aan zwaoe oms:tandi heden bloot es:teld wooden. Wateo woodt uit de
endos:pooe ieowijdeod en zijn metabolis:me s:topt. De ooi inele cel boeekt dan afs en laat de endos:pooe
ioij. De mees:te endos:pooen zijn zo duuozaam dat ze kunnen oieo leien in kokend wateo. Ze wooden
27
