Bedrijfseconomie 2024
Rooster
Hoorcollege 1 (8 april):
Literatuur module Inleiding, Inleiding Financieel Management, Resultatenrekening en Liquiditeitsoverzicht
en bijbehorende submodules.
Werkcollege 1 (10 april):
Maken Toetsopdracht Resultatenrekening van de module Resultatenrekening en Toetsopdracht
Liquiditeitsoverzicht van Liquiditeitsoverzicht.
Hoorcollege 2 (15 april)
Literatuur module De Balans, Ratio-analyse, Ondernemingsplan en bijbehorende submodules.
Werkcollege 2 (17 april):
Maken Toetsopdracht Balans van De Balans, Toetsopdracht Ratio analyse, Toetsopdracht
Ondernemingsplan van Ondernemingsplan
Hoorcollege 3 (22 april):
Module Vaste Activa en Vlottende Activa en bijbehorende submodules.
Werkcollege 3 (24 april)
Maken Toestopdracht Investeringsselectie van vaste activa en oefenopdracht 10 van vlottende activa.
Hoorcollege 4 (29 april)
Literatuur module Eigen Vermogen en Vreemd Vermogen en bijbehorende submodules.
Werkcollege 4 ( 1 mei)
Maken Oefenopdracht 3 en 4 van module Eigen Vermogen en maken Oefenopdrachten 12, 13, 14, 15 en
16 van module Vreemd Vermogen
Hoorcollege 5 (6 mei)
Bestuderen stof syllabus pagina 1 t/m 19
Werkcollege 5 (8 mei)
Oefenbundel Opgave 2 jaarrekeningrecht en eventueel restant van werkcollege 4 nog niet behandeld.
Hoorcollege 6 (13 mei)
Bestuderen stof syllabus pagina 20 t/m 40 en beroepsregels.
Werkcollege 6 (15 mei)
Oefenbundel opgave 1 en 3 + algemene herhaling
Werkcollege 7 (22 mei)
Afronden stof en bespreken voorbeeldtentamen (volgt nog via Bright space)
1
,Week 1
Literatuur
Inleiding Financieel Management
1. Inleiding
De gehele economie kunnen we verdelen in drie onderdelen:
- Macro-economie
De macro-economische omgeving van een bedrijf is de economie als geheel, waarbij we vaak
op het niveau van een heel land kijken.
- Meso-economie
Meso-economie is al een stukje smaller. Daarbij draait het om een bepaalde bedrijfstak en de
factoren die daarop van invloed zijn.
- Micro-economie
Het kleinste niveau is ten slotte de micro-economie, waarbij het gaat om beslissingen op
bedrijfsniveau.
Het vakgebied bedrijfseconomie houdt zich bezig met economische handelingen die door een bedrijf
worden uitgevoerd. Met een bedrijf bedoelen we een partij die goederen en/of diensten produceert en/of
verleent. De focus ligt daarbij op de financiële kant van het bedrijf, ook wel onderneming genoemd. Daarbij
kun je denken aan de geldstromen van een bedrijf op basis van ontvangsten en uitgaven. Ook belangrijk is
de winstgevendheid waarvoor inzicht in de kosten en opbrengsten nodig is. Bedrijfseconomie behoort dus
tot de micro-economie.
We kunnen bedrijven in drie categorieën verdelen:
- Handelsbedrijven
Een handelsbedrijf koopt producten in en verkoopt deze producten weer. Hierbij verandert het
product zelf niet, zoals bijvoorbeeld bij een supermarkt het geval is.
- Productiebedrijven
Een productiebedrijf gebruikt materialen en/of grondstoffen om een nieuw product van te
maken. Daarbij kun je denken aan een bierbrouwerij.
- Dienstverlenende bedrijven
Een dienstverlenend bedrijf verleent diensten. Deze categorie kent zeer uiteenlopende
voorbeelden: van kapper tot een transportbedrijf en van een fysiotherapeut tot een hotel.
Het belangrijkste doel van bedrijven is: een duurzaam voortbestaan (continuïteit). Voor profitorganisaties is
het maken van winst een voorwaarde om dit doel op lange termijn te realiseren. Non-profitorganisaties
hebben doorgaans een maatschappelijk doel waarbij bedrijfseconomische doelstellingen minder belangrijk
zijn. Hoewel het maken van winst niet noodzakelijk is voor dit soort organisaties, moeten ze wel zorgen
voor een gezonde financiële basis.
Financieel management is een onderdeel van de bedrijfseconomie. Bedrijfseconomie bestaat daarnaast
uit management accounting en externe verslaggeving. Een verdieping en verbreding van financieel
management wordt wel ondernemingsfinanciering genoemd.
Financieel management heeft te maken met getallen en eenvoudig rekenwerk, maar doorgaans is er geen
algebra of hogere wiskunde voor nodig om het te kunnen begrijpen. Financieel management draait om het
opleveren van financiële informatie, vaak in de vorm van financiële overzichten.
Enkele zeer belangrijke overzichten zijn de resultatenrekening en de balans.
Resultatenrekening:
Laat zien of een onderneming winst of verlies maakt.
Dit resultaat heeft direct invloed op het bestaansrecht van een onderneming.
Het resultaat van de onderneming is daarnaast nodig voor de belastingaangifte, dus is het
bijhouden van een resultatenrekening (of winst- en verliesrekening) verplicht).
Balans:
2
, De balans is een overzicht van alle bezittingen en schulden van een onderneming op een
bepaald moment.
De balans is ook een verplicht onderdeel van de jaarlijks door een bedrijf te publiceren
jaarrekening.
Het liquiditeitsoverzicht wordt niet gepubliceerd, maar is voor een bedrijf intern wel van groot belang. Op
dit overzicht staan de inkomende en uitgaande geldstromen. Zo kan een onderneming goed bijhouden
hoeveel geld er ontvangen en uitgegeven wordt.
Andere belanghebbenden zijn bijvoorbeeld:
- Investeerders
- Kredietverstrekkers
- Leveranciers
- Klanten
- Concurrenten
- Overheidsinstellingen (zoals de Belastingdienst)
- Werknemers
Als een onderneming start, dan stelt de ondernemer een ondernemingsplan op. In dit plan staat
uitgewerkt hoe het ondernemingsconcept (naar verwachting) succesvol kan worden uitgevoerd. Het plan
bevat informatie over de ondernemer, de onderneming en daarnaast financiële begrotingen. De
liquiditeitsbegroting, begrote resultatenrekening en begrote balans laten de verwachte financiële uitkomsten
zien bij het opstarten van de onderneming. Het ondernemingsplan wordt vaak gebruikt om financiering
(bijvoorbeeld van een bank) voor de onderneming te krijgen.
Financiële resultaten, zowel gerealiseerde als verwachte resultaten, kunnen worden beoordeeld en
geanalyseerd aan de hand van een ratioanalyse. Met deze analyse is het mogelijk om de resultaten van
een bedrijf te beoordelen, bijvoorbeeld door kengetallen te vergelijken met voorgaande jaren of met cijfers
uit de branche. Op die manier is voor de directie nog beter zichtbaar hoe het bedrijf er (financieel) voor
staat.
De balans bestaat uit bezittingen (ook wel activa genoemd) en schulden (ook wel passiva genoemd). Bij
het bezittingen kunnen we onderscheid maken tussen vaste activa (ook wel duurzame activa genoemd) en
vlottende activa.
Vaste activa hebben doorgaans een hoge waarde, er moet veel geld in geïnvesteerd worden (bijvoorbeeld
een pand of nieuwe machine). Aan de hand van een investeringsselectie kan bepaald worden welke
activa wel of niet in aanmerking komen om in te investeren.
Vlottende activa vormen het werkkapitaal van de onderneming. Het geld en de bezittingen die nodig zijn
om de ondernemingsactiviteiten van dag tot dag draaiende te houden. Door dit goed te beheersen zorgt de
onderneming ervoor dat ze niet in geldnood komt en dat er meer winst gemaakt kan worden.
De passiva worden gevormd door eigen vermogen (ingebracht door de ondernemer en/of eigenaren) en
vreemd vermogen (afkomstig van bijvoorbeeld de bank of leveranciers). Het kiezen van de juiste en
passende financiering voor de bezittingen van een onderneming is belangrijk. Als hier niet goed over
nagedacht wordt, loopt de onderneming het risico in financieel zwaar weer te komen of dreigt de
onderneming failliet te gaan.
De financiële overzichten en de analyse hiervan vormen samen belangrijke financiële sturingsinformatie.
Deze informatie kan als basis gebruikt worden voor het publiceren van financiële prestaties: de externe
verslaggeving. Financiële overzichten worden gebruikt door iedereen die belang heeft bij de resultaten van
een bedrijf: de stakeholders. Verwar de term stakeholder (belanghebbende) niet met de term shareholder
(aandeelhouder). Hoewel een aandeelhouder (eigenaar) zeker belang heeft bij de resultaten van een
bedrijf, is hij niet de enige stakeholder.
3
Rooster
Hoorcollege 1 (8 april):
Literatuur module Inleiding, Inleiding Financieel Management, Resultatenrekening en Liquiditeitsoverzicht
en bijbehorende submodules.
Werkcollege 1 (10 april):
Maken Toetsopdracht Resultatenrekening van de module Resultatenrekening en Toetsopdracht
Liquiditeitsoverzicht van Liquiditeitsoverzicht.
Hoorcollege 2 (15 april)
Literatuur module De Balans, Ratio-analyse, Ondernemingsplan en bijbehorende submodules.
Werkcollege 2 (17 april):
Maken Toetsopdracht Balans van De Balans, Toetsopdracht Ratio analyse, Toetsopdracht
Ondernemingsplan van Ondernemingsplan
Hoorcollege 3 (22 april):
Module Vaste Activa en Vlottende Activa en bijbehorende submodules.
Werkcollege 3 (24 april)
Maken Toestopdracht Investeringsselectie van vaste activa en oefenopdracht 10 van vlottende activa.
Hoorcollege 4 (29 april)
Literatuur module Eigen Vermogen en Vreemd Vermogen en bijbehorende submodules.
Werkcollege 4 ( 1 mei)
Maken Oefenopdracht 3 en 4 van module Eigen Vermogen en maken Oefenopdrachten 12, 13, 14, 15 en
16 van module Vreemd Vermogen
Hoorcollege 5 (6 mei)
Bestuderen stof syllabus pagina 1 t/m 19
Werkcollege 5 (8 mei)
Oefenbundel Opgave 2 jaarrekeningrecht en eventueel restant van werkcollege 4 nog niet behandeld.
Hoorcollege 6 (13 mei)
Bestuderen stof syllabus pagina 20 t/m 40 en beroepsregels.
Werkcollege 6 (15 mei)
Oefenbundel opgave 1 en 3 + algemene herhaling
Werkcollege 7 (22 mei)
Afronden stof en bespreken voorbeeldtentamen (volgt nog via Bright space)
1
,Week 1
Literatuur
Inleiding Financieel Management
1. Inleiding
De gehele economie kunnen we verdelen in drie onderdelen:
- Macro-economie
De macro-economische omgeving van een bedrijf is de economie als geheel, waarbij we vaak
op het niveau van een heel land kijken.
- Meso-economie
Meso-economie is al een stukje smaller. Daarbij draait het om een bepaalde bedrijfstak en de
factoren die daarop van invloed zijn.
- Micro-economie
Het kleinste niveau is ten slotte de micro-economie, waarbij het gaat om beslissingen op
bedrijfsniveau.
Het vakgebied bedrijfseconomie houdt zich bezig met economische handelingen die door een bedrijf
worden uitgevoerd. Met een bedrijf bedoelen we een partij die goederen en/of diensten produceert en/of
verleent. De focus ligt daarbij op de financiële kant van het bedrijf, ook wel onderneming genoemd. Daarbij
kun je denken aan de geldstromen van een bedrijf op basis van ontvangsten en uitgaven. Ook belangrijk is
de winstgevendheid waarvoor inzicht in de kosten en opbrengsten nodig is. Bedrijfseconomie behoort dus
tot de micro-economie.
We kunnen bedrijven in drie categorieën verdelen:
- Handelsbedrijven
Een handelsbedrijf koopt producten in en verkoopt deze producten weer. Hierbij verandert het
product zelf niet, zoals bijvoorbeeld bij een supermarkt het geval is.
- Productiebedrijven
Een productiebedrijf gebruikt materialen en/of grondstoffen om een nieuw product van te
maken. Daarbij kun je denken aan een bierbrouwerij.
- Dienstverlenende bedrijven
Een dienstverlenend bedrijf verleent diensten. Deze categorie kent zeer uiteenlopende
voorbeelden: van kapper tot een transportbedrijf en van een fysiotherapeut tot een hotel.
Het belangrijkste doel van bedrijven is: een duurzaam voortbestaan (continuïteit). Voor profitorganisaties is
het maken van winst een voorwaarde om dit doel op lange termijn te realiseren. Non-profitorganisaties
hebben doorgaans een maatschappelijk doel waarbij bedrijfseconomische doelstellingen minder belangrijk
zijn. Hoewel het maken van winst niet noodzakelijk is voor dit soort organisaties, moeten ze wel zorgen
voor een gezonde financiële basis.
Financieel management is een onderdeel van de bedrijfseconomie. Bedrijfseconomie bestaat daarnaast
uit management accounting en externe verslaggeving. Een verdieping en verbreding van financieel
management wordt wel ondernemingsfinanciering genoemd.
Financieel management heeft te maken met getallen en eenvoudig rekenwerk, maar doorgaans is er geen
algebra of hogere wiskunde voor nodig om het te kunnen begrijpen. Financieel management draait om het
opleveren van financiële informatie, vaak in de vorm van financiële overzichten.
Enkele zeer belangrijke overzichten zijn de resultatenrekening en de balans.
Resultatenrekening:
Laat zien of een onderneming winst of verlies maakt.
Dit resultaat heeft direct invloed op het bestaansrecht van een onderneming.
Het resultaat van de onderneming is daarnaast nodig voor de belastingaangifte, dus is het
bijhouden van een resultatenrekening (of winst- en verliesrekening) verplicht).
Balans:
2
, De balans is een overzicht van alle bezittingen en schulden van een onderneming op een
bepaald moment.
De balans is ook een verplicht onderdeel van de jaarlijks door een bedrijf te publiceren
jaarrekening.
Het liquiditeitsoverzicht wordt niet gepubliceerd, maar is voor een bedrijf intern wel van groot belang. Op
dit overzicht staan de inkomende en uitgaande geldstromen. Zo kan een onderneming goed bijhouden
hoeveel geld er ontvangen en uitgegeven wordt.
Andere belanghebbenden zijn bijvoorbeeld:
- Investeerders
- Kredietverstrekkers
- Leveranciers
- Klanten
- Concurrenten
- Overheidsinstellingen (zoals de Belastingdienst)
- Werknemers
Als een onderneming start, dan stelt de ondernemer een ondernemingsplan op. In dit plan staat
uitgewerkt hoe het ondernemingsconcept (naar verwachting) succesvol kan worden uitgevoerd. Het plan
bevat informatie over de ondernemer, de onderneming en daarnaast financiële begrotingen. De
liquiditeitsbegroting, begrote resultatenrekening en begrote balans laten de verwachte financiële uitkomsten
zien bij het opstarten van de onderneming. Het ondernemingsplan wordt vaak gebruikt om financiering
(bijvoorbeeld van een bank) voor de onderneming te krijgen.
Financiële resultaten, zowel gerealiseerde als verwachte resultaten, kunnen worden beoordeeld en
geanalyseerd aan de hand van een ratioanalyse. Met deze analyse is het mogelijk om de resultaten van
een bedrijf te beoordelen, bijvoorbeeld door kengetallen te vergelijken met voorgaande jaren of met cijfers
uit de branche. Op die manier is voor de directie nog beter zichtbaar hoe het bedrijf er (financieel) voor
staat.
De balans bestaat uit bezittingen (ook wel activa genoemd) en schulden (ook wel passiva genoemd). Bij
het bezittingen kunnen we onderscheid maken tussen vaste activa (ook wel duurzame activa genoemd) en
vlottende activa.
Vaste activa hebben doorgaans een hoge waarde, er moet veel geld in geïnvesteerd worden (bijvoorbeeld
een pand of nieuwe machine). Aan de hand van een investeringsselectie kan bepaald worden welke
activa wel of niet in aanmerking komen om in te investeren.
Vlottende activa vormen het werkkapitaal van de onderneming. Het geld en de bezittingen die nodig zijn
om de ondernemingsactiviteiten van dag tot dag draaiende te houden. Door dit goed te beheersen zorgt de
onderneming ervoor dat ze niet in geldnood komt en dat er meer winst gemaakt kan worden.
De passiva worden gevormd door eigen vermogen (ingebracht door de ondernemer en/of eigenaren) en
vreemd vermogen (afkomstig van bijvoorbeeld de bank of leveranciers). Het kiezen van de juiste en
passende financiering voor de bezittingen van een onderneming is belangrijk. Als hier niet goed over
nagedacht wordt, loopt de onderneming het risico in financieel zwaar weer te komen of dreigt de
onderneming failliet te gaan.
De financiële overzichten en de analyse hiervan vormen samen belangrijke financiële sturingsinformatie.
Deze informatie kan als basis gebruikt worden voor het publiceren van financiële prestaties: de externe
verslaggeving. Financiële overzichten worden gebruikt door iedereen die belang heeft bij de resultaten van
een bedrijf: de stakeholders. Verwar de term stakeholder (belanghebbende) niet met de term shareholder
(aandeelhouder). Hoewel een aandeelhouder (eigenaar) zeker belang heeft bij de resultaten van een
bedrijf, is hij niet de enige stakeholder.
3
