Week 4
Vertegenwoordiging en volmacht
1. Korte beschrijving van de inhoud
In de eerste twee weken van dit vak is naar voren gekomen dat overeenkomsten rechtstreeks tussen
partijen tot stand kunnen komen: de ene partij doet een aanbod, wat door de andere partij wordt aanvaard.
Maar het komt ook voor dat er een tussenpersoon is betrokken bij de totstandkoming van een contract
tussen twee andere partijen. Er is dan sprake van vertegenwoordiging.
Er is geen algemene regeling voor vertegenwoordiging in de wet opgenomen, wel kent het BW een
regeling voor één van de belangrijkste vormen van vertegenwoordiging, namelijk optreden krachtens een
volmacht (zie titel 3.3 BW, ofwel de art. 3:60 BW en verder). Op grond van art. 3:78 BW zijn een aantal
bepalingen uit deze regeling van overeenkomstige toepassing indien iemand optreedt als
vertegenwoordiger uit andere hoofde dan volmacht.
Er zijn twee vormen van vertegenwoordiging: onmiddellijke en middellijke:
Bij onmiddellijke vertegenwoordiging handelt de vertegenwoordiger (ook wel: tussenpersoon) in naam van
de vertegenwoordigde (ook wel: achterman of principaal). Van middellijke (of indirecte) vertegenwoordiging
is sprake indien niet in naam, maar wel in opdracht van een achterman wordt gehandeld.
Bij onmiddellijke vertegenwoordiging wordt de tussenpersoon geen partij bij de overeenkomst. Hij valt er
als het ware tussenuit, en de overeenkomst komt tot stand tussen de achterman en de partij waarmee de
vertegenwoordiger de overeenkomst sluit. Bij middellijke vertegenwoordiging wordt de vertegenwoordiger
in beginsel wel zelf partij bij de overeenkomst die hij sluit ten behoeve van een ander.
Bij een volmachtverlening is sprake van onmiddellijke vertegenwoordiging en wordt de gevolmachtigde
(mits aan alle eisen van de wet is voldaan) dus geen partij bij de overeenkomst die hij sluit. Naast de
volmacht zijn er ook andere vormen waarbij sprake is van onmiddellijke vertegenwoordiging bijvoorbeeld
vertegenwoordiging van minderjarigen door hun ouders en vertegenwoordiging van onder curatele
gestelden door de curator. Ook bij zaakwaarneming is sprake van onmiddellijke vertegenwoordiging, zie
art. 6:201 BW (zaakwaarneming komt verder aan de orde in week 6). In al die gevallen wordt de
vertegenwoordigde (ofwel de achterman) gebonden aan de overeenkomst.
Deze week wordt aandacht besteed aan verschillende vragen die met vertegenwoordiging en met name
met volmacht verband houden. Bijvoorbeeld: wat zijn de eisen om een achterman rechtsgeldig te kunnen
binden aan een overeenkomst? Wat zijn de rechtsgevolgen als een gevolmachtigde wel in naam van zijn
achterman handelt, maar een geldige volmacht daartoe ontbreekt? Of: wat als de grenzen van de volmacht
door de tussenpersoon worden overschreden?
PAO geeft in hoofdstuk 19 een eerste opstap naar het leerstuk vertegenwoordiging. De basisterminologie
en hoofdlijnen van het leerstuk worden hier geïntroduceerd. De finesses en achtergronden van het leerstuk
komen uitgebreid aan bod in hoofdstuk 3 van R&O.
, 2. Leerdoelen
de voorwaarden waaraan moet zijn voldaan om van een geldige volmachtverlening te kunnen
spreken opsommen, herkennen, toelichten en hanteren aan de hand van concrete voorbeelden;
Voorwaarden geldige volmacht :
1. De gevolmachtigde moet de bevoegdheid hebben gekregen van de volmachtgever om in naam
van de volmachtgever rechtshandelingen te verrichten.
2. De gevolmachtigde moet in naam van de principaal (volmachtgever) de rechtshandelingen
verrichten.
3. De gevolmachtigde is alleen bevoegd rechtshandelingen in naam van de volmachtgever aan te
gaan waartoe de volmachtgever hem de bevoegdheid heeft gegeven.
Als de gevolmachtigde toch treedt buiten de grenzen van zijn volmacht, dan kan hij de
principaal in beginsel niet binden.
Geen van de partijen is dan gebonden aan het contract, tenzij:
De principaal de rechtshandeling bekrachtigt (art. 3:69)
Of er schijn is van volmachtverlening (zie onderstaand kopje)
Art. 3:60 BW
Volmacht wordt in art. 3:60 gedefinieerd als de bevoegdheid die een volmachtgever aan een ander
persoon verleent om in zijn naam rechtshandelingen te verrichten.
Lid 2 stelt dat, het in ontvangst nemen van een verklaring, daar ook onder valt.
Het is van belang dat voor de derde partij duidelijk is dat de gevolmachtigde als vertegenwoordiger
voor een ander optreedt. Dit kun je afleiden uit wat partijen hebben begrepen van de de
verklaringen en gedragingen die zij hebben gedaan.
de voorwaarden waaraan moet zijn voldaan om in geval van ontbreken van een (toereikende)
volmacht bescherming te kunnen bieden aan de wederpartij, die met de onbevoegde
tussenpersoon heeft gehandeld, opsommen, herkennen, toelichten en hanteren aan de hand van
concrete voorbeelden;
Schijn van volmachtverlening
Art. 3:61 lid 2 biedt de derde (wederpartij) bescherming wanneer hij erop mocht vertrouwen dat door de
volmachtgever aan de gevolmachtigde een volmacht verleend was. Dit geldt dus als de vertegenwoordiger
(tussenpersoon) niet handelt krachtens zijn verkregen bevoegdheid. Op grond van art. 3:61 lid 2 mag de
derde toch de volmachtgever aan de overeenkomst houden.
Zie voorbeeld blz. 221 boek P&O
Vertegenwoordiging en volmacht
1. Korte beschrijving van de inhoud
In de eerste twee weken van dit vak is naar voren gekomen dat overeenkomsten rechtstreeks tussen
partijen tot stand kunnen komen: de ene partij doet een aanbod, wat door de andere partij wordt aanvaard.
Maar het komt ook voor dat er een tussenpersoon is betrokken bij de totstandkoming van een contract
tussen twee andere partijen. Er is dan sprake van vertegenwoordiging.
Er is geen algemene regeling voor vertegenwoordiging in de wet opgenomen, wel kent het BW een
regeling voor één van de belangrijkste vormen van vertegenwoordiging, namelijk optreden krachtens een
volmacht (zie titel 3.3 BW, ofwel de art. 3:60 BW en verder). Op grond van art. 3:78 BW zijn een aantal
bepalingen uit deze regeling van overeenkomstige toepassing indien iemand optreedt als
vertegenwoordiger uit andere hoofde dan volmacht.
Er zijn twee vormen van vertegenwoordiging: onmiddellijke en middellijke:
Bij onmiddellijke vertegenwoordiging handelt de vertegenwoordiger (ook wel: tussenpersoon) in naam van
de vertegenwoordigde (ook wel: achterman of principaal). Van middellijke (of indirecte) vertegenwoordiging
is sprake indien niet in naam, maar wel in opdracht van een achterman wordt gehandeld.
Bij onmiddellijke vertegenwoordiging wordt de tussenpersoon geen partij bij de overeenkomst. Hij valt er
als het ware tussenuit, en de overeenkomst komt tot stand tussen de achterman en de partij waarmee de
vertegenwoordiger de overeenkomst sluit. Bij middellijke vertegenwoordiging wordt de vertegenwoordiger
in beginsel wel zelf partij bij de overeenkomst die hij sluit ten behoeve van een ander.
Bij een volmachtverlening is sprake van onmiddellijke vertegenwoordiging en wordt de gevolmachtigde
(mits aan alle eisen van de wet is voldaan) dus geen partij bij de overeenkomst die hij sluit. Naast de
volmacht zijn er ook andere vormen waarbij sprake is van onmiddellijke vertegenwoordiging bijvoorbeeld
vertegenwoordiging van minderjarigen door hun ouders en vertegenwoordiging van onder curatele
gestelden door de curator. Ook bij zaakwaarneming is sprake van onmiddellijke vertegenwoordiging, zie
art. 6:201 BW (zaakwaarneming komt verder aan de orde in week 6). In al die gevallen wordt de
vertegenwoordigde (ofwel de achterman) gebonden aan de overeenkomst.
Deze week wordt aandacht besteed aan verschillende vragen die met vertegenwoordiging en met name
met volmacht verband houden. Bijvoorbeeld: wat zijn de eisen om een achterman rechtsgeldig te kunnen
binden aan een overeenkomst? Wat zijn de rechtsgevolgen als een gevolmachtigde wel in naam van zijn
achterman handelt, maar een geldige volmacht daartoe ontbreekt? Of: wat als de grenzen van de volmacht
door de tussenpersoon worden overschreden?
PAO geeft in hoofdstuk 19 een eerste opstap naar het leerstuk vertegenwoordiging. De basisterminologie
en hoofdlijnen van het leerstuk worden hier geïntroduceerd. De finesses en achtergronden van het leerstuk
komen uitgebreid aan bod in hoofdstuk 3 van R&O.
, 2. Leerdoelen
de voorwaarden waaraan moet zijn voldaan om van een geldige volmachtverlening te kunnen
spreken opsommen, herkennen, toelichten en hanteren aan de hand van concrete voorbeelden;
Voorwaarden geldige volmacht :
1. De gevolmachtigde moet de bevoegdheid hebben gekregen van de volmachtgever om in naam
van de volmachtgever rechtshandelingen te verrichten.
2. De gevolmachtigde moet in naam van de principaal (volmachtgever) de rechtshandelingen
verrichten.
3. De gevolmachtigde is alleen bevoegd rechtshandelingen in naam van de volmachtgever aan te
gaan waartoe de volmachtgever hem de bevoegdheid heeft gegeven.
Als de gevolmachtigde toch treedt buiten de grenzen van zijn volmacht, dan kan hij de
principaal in beginsel niet binden.
Geen van de partijen is dan gebonden aan het contract, tenzij:
De principaal de rechtshandeling bekrachtigt (art. 3:69)
Of er schijn is van volmachtverlening (zie onderstaand kopje)
Art. 3:60 BW
Volmacht wordt in art. 3:60 gedefinieerd als de bevoegdheid die een volmachtgever aan een ander
persoon verleent om in zijn naam rechtshandelingen te verrichten.
Lid 2 stelt dat, het in ontvangst nemen van een verklaring, daar ook onder valt.
Het is van belang dat voor de derde partij duidelijk is dat de gevolmachtigde als vertegenwoordiger
voor een ander optreedt. Dit kun je afleiden uit wat partijen hebben begrepen van de de
verklaringen en gedragingen die zij hebben gedaan.
de voorwaarden waaraan moet zijn voldaan om in geval van ontbreken van een (toereikende)
volmacht bescherming te kunnen bieden aan de wederpartij, die met de onbevoegde
tussenpersoon heeft gehandeld, opsommen, herkennen, toelichten en hanteren aan de hand van
concrete voorbeelden;
Schijn van volmachtverlening
Art. 3:61 lid 2 biedt de derde (wederpartij) bescherming wanneer hij erop mocht vertrouwen dat door de
volmachtgever aan de gevolmachtigde een volmacht verleend was. Dit geldt dus als de vertegenwoordiger
(tussenpersoon) niet handelt krachtens zijn verkregen bevoegdheid. Op grond van art. 3:61 lid 2 mag de
derde toch de volmachtgever aan de overeenkomst houden.
Zie voorbeeld blz. 221 boek P&O
