Domein E Ruilen over tijd (Lesbrieven Jong en oud &
Europa)
Leerdoelen bij dit domein
Je kan in de context van gezinshuishoudingen, ondernemingen en overheid
analyseren dat ruil niet alleen op één moment in de tijd plaatsvindt maar ook
over de tijd. De prijs die deze intertemporele ruil coördineert is de rente.
Gezinnen ruilen over de tijd
Je kan in contexten herkennen en toepassen:
voorraadgrootheden en stroomgrootheden en het belang van deze
grootheden voor de verschillende ‘levensfasen’ waarin gezinnen zich
bevinden;
de levensloop van gezinnen en waarom en wanneer zij sparen, investeren in
zichzelf en/of een schuld opbouwen;
de prijs van sparen en lenen (de rente die je betaalt en ontvangt);
de keuze tussen en de argumentatie voor sparen en lenen, alsmede de
financiële gevolgen van sparen en lenen;
rente als de prijs voor het uitstellen van consumptie en het onderscheid tussen
nominale en reële rente;
de invloed van inflatie op sparen en lenen
De overheid ruilt over de tijd
Je kan in contexten herkennen en toepassen:
het verschil tussen de schuld van de overheid (staatsschuld) en een private
schuld, en dat een overheidstekort gezien kan worden als een vorm van
uitgestelde belastingheffing;
inkomsten en uitgaven van de overheid als stroomgrootheden en de
overheidsschuld als een voorraadgrootheid;
pensioenvoorzieningen op basis van het omslagstelsel of het
kapitaaldekkingstelsel en dilemma’s die er bij de keuze tussen deze twee
financieringswijzen zijn.
Uitlegfilmpje ruilen over tijd algemeen
- https://www.youtube.com/watch?v=ac4aobgNfKM
Uitlegfilmpje voorraad- en stroomgrootheden
- https://www.youtube.com/watch?v=K6qDSpe5ZPk&feature=emb_title
1
, Wat is ruilen over de tijd?
–Sparen: uitgestelde consumptie, iets vandaag niet kopen of doen voor een doel in
de toekomst
–Lenen: iets vandaag kopen of doen terwijl je het pas in de toekomst kunt
veroorloven
•Stroomgrootheden: grootheden die per tijdseenheid worden gemeten
Bijvoorbeeld: besparingen, consumptie, inkomen
•Voorraadgrootheden: grootheden die op een moment in de tijd worden gemeten
(=momentopname)
Bijvoorbeeld: een schuld of vermogen
•Stromen brengen veranderingen in voorraden teweeg.
Belangrijke formules om de reële rente (koopkracht) uit te rekenen.
indexcijfer van het (nominaal) inkomen
Indexcijfer reële inkomen = ×100
prijsindexcijfer
NIC
RIC= × 100
PIC
Uitlegfilmpje gewogen inflatie berekenen en nominale en reële rente
- https://youtu.be/M_I-DACu-lo
2
Europa)
Leerdoelen bij dit domein
Je kan in de context van gezinshuishoudingen, ondernemingen en overheid
analyseren dat ruil niet alleen op één moment in de tijd plaatsvindt maar ook
over de tijd. De prijs die deze intertemporele ruil coördineert is de rente.
Gezinnen ruilen over de tijd
Je kan in contexten herkennen en toepassen:
voorraadgrootheden en stroomgrootheden en het belang van deze
grootheden voor de verschillende ‘levensfasen’ waarin gezinnen zich
bevinden;
de levensloop van gezinnen en waarom en wanneer zij sparen, investeren in
zichzelf en/of een schuld opbouwen;
de prijs van sparen en lenen (de rente die je betaalt en ontvangt);
de keuze tussen en de argumentatie voor sparen en lenen, alsmede de
financiële gevolgen van sparen en lenen;
rente als de prijs voor het uitstellen van consumptie en het onderscheid tussen
nominale en reële rente;
de invloed van inflatie op sparen en lenen
De overheid ruilt over de tijd
Je kan in contexten herkennen en toepassen:
het verschil tussen de schuld van de overheid (staatsschuld) en een private
schuld, en dat een overheidstekort gezien kan worden als een vorm van
uitgestelde belastingheffing;
inkomsten en uitgaven van de overheid als stroomgrootheden en de
overheidsschuld als een voorraadgrootheid;
pensioenvoorzieningen op basis van het omslagstelsel of het
kapitaaldekkingstelsel en dilemma’s die er bij de keuze tussen deze twee
financieringswijzen zijn.
Uitlegfilmpje ruilen over tijd algemeen
- https://www.youtube.com/watch?v=ac4aobgNfKM
Uitlegfilmpje voorraad- en stroomgrootheden
- https://www.youtube.com/watch?v=K6qDSpe5ZPk&feature=emb_title
1
, Wat is ruilen over de tijd?
–Sparen: uitgestelde consumptie, iets vandaag niet kopen of doen voor een doel in
de toekomst
–Lenen: iets vandaag kopen of doen terwijl je het pas in de toekomst kunt
veroorloven
•Stroomgrootheden: grootheden die per tijdseenheid worden gemeten
Bijvoorbeeld: besparingen, consumptie, inkomen
•Voorraadgrootheden: grootheden die op een moment in de tijd worden gemeten
(=momentopname)
Bijvoorbeeld: een schuld of vermogen
•Stromen brengen veranderingen in voorraden teweeg.
Belangrijke formules om de reële rente (koopkracht) uit te rekenen.
indexcijfer van het (nominaal) inkomen
Indexcijfer reële inkomen = ×100
prijsindexcijfer
NIC
RIC= × 100
PIC
Uitlegfilmpje gewogen inflatie berekenen en nominale en reële rente
- https://youtu.be/M_I-DACu-lo
2
