PROBLEEM 3 – SEKS
Leerdoelen:
1. Hoe werkt seksuele arousal?
2. Wat is de rol van seks binnen een relatie?
3. Wat is de oorzaak van het feit dat vrouwen moeilijker tot een orgasme
kunnen komen?
4. Verschillen mannen en vrouwen?
5. Wat is een seksverslaving?
BANCROFT (2009). CHAPTER 4: SEXUAL AROUSAL AND RESPONSE- THE
PSYCHOSOMATIC CIRCLE.
Information processing: response to sexual stimuli, cognitive
mechanisms and the relevance of mood
Reactie op seksuele stimuli
Veel mensen kunnen genitale reacties opwekken door zich te concentreren op
seksuele gedachtes of fantasieën.
- Visuele stimuli: erotische films zijn krachtiger in het opwekken van seksuele
reacties bij mannen dan niet-bewegende visuele stimuli. De vraag is of de
informatieverwerking van bewegende erotische visuele stimuli beweegt van
de niet-bewegende stimuli.
- Geur: belangrijk in het gedrag van niet-menselijke wezens. Pheromone:
‘olfactory’ cue. Twee types van reukeffect:
Olfactory priming: reukstimulus heeft gradueel effect op fysiologie van
ontvanger (wijziging timing menstruatie).
Olfactory signaling: reukstimulus heeft direct effect op gedrag ontvanger
(urinaire en vaginale geuren).
Geur bij mensen: het komt vaak voor dat de menstruatiecycli van vrouwen
zich aanpassen op elkaar. Ook ovuleren ze vaker in het bijzijn van mannen.
Feromonen, zoals bijv. vaginale geur, aantrekkelijk zijn voor mannen (niet
bewezen). Meer onderzoek nodig.
- Aanraking: zowel aanraking van genitaliën als andere delen van het lichaam
kunnen erotisch zijn.
Effecten van feedback en performance demand
Bij mannen heeft het krijgen van feedback op hun erectie een licht voordelig
effect op het vrijwillig krijgen van een erectie. Bij vrouwen werd een vergelijkbaar
effect gevonden. Over het algemeen werden er geen verschillen gevonden
tussen dysfunctionele en gewone mannen in hun reactie op laboratorium-
gebaseerde feedback.
Bij gewone mannen had het zien van hun penis een versterkend effect bij een
sterk erotische stimulus, maar het tegenovergestelde gebeurde wanneer er een
zwakke stimulus was. Dus een goede seksuele reactie zien is seksueel arousing,
terwijl het zien van een zwakke reactie het juist inhibeert.
Wanneer de partner lage seksuele arousal vertoont, reageren zowel normale als
dysfunctionele mannen beter wanneer ze zich focussen op hun eigen reacties. Bij
hoge arousal van de partner waren de reacties van normale mannen beter
wanneer ze zich op hen focusten. Bij dysfunctionele mannen niet, hier komt een
hoge arousal juist bedreigend over.
, Het effect van bewustzijn, feedback, toeschouwer zijn en prestatie eisen hangt af
van de omstandigheden en hoe ze geïnterpreteerd worden. Bewustzijn van
genitale reacties van onszelf en onze partner kan leiden tot een positieve
feedback loop, wat leidt tot meer seksuele arousal, maar kan ook leiden tot een
negatief feedback effect, waardoor de seksuele reactie juist wordt geïnhibeert.
Modellen van informatieverwerking
- Expliciet vs. impliciet geheugen: expliciet geheugen (bewust, verklarend)
is gemedieerd door de hippocampus en gerelateerde gebieden. Impliciet
geheugen (onbewust) is gemedieerd door verschillende hersengebieden. Het
‘angst’ geheugensysteem heeft betrekking op de amygdala en gerelateerde
gebieden. Niet duidelijk welk systeem betrokken is bij ‘impliciet’ of onbewust
seksueel geheugen.
- Automatisch vs. aandacht verwerking: automatische cognitieve
processen zijn snel, dynamisch en onbewust. Aandacht kan verdeeld worden
in drie systemen: oriënteren op sensorische stimuli, activatie van ideeën van
geheugen en alertheid behouden.
Het zien van een seksuele stimulus leidt tot een automatische emotionele
reactie motivatie en specifieke seksuele reactie (bijv. genitaal). Het
aandacht component zorgt dat er seksuele betekenis aan wordt gegeven en
beïnvloedt het affectieve component. Aandacht verwerking completeert de
‘psychosomatische cirkel’ door de emotionele reactie (vooral het genitale
deel) deel te maken van de seksuele stimulus. De automatische reactie is
waarschijnlijk deel van het impliciete seksuele geheugen.
- Cognitieve manipulaties:
Sexual content-induced delay: bij zowel mannen als vrouwen treedt er
vertraging op in het maken van een taak, wanneer er een erotisch element
aanwezig is.
Physiological responses to information processing: bij het kijken naar
seksuele, angstopwekkende en seksueel bedreigende films was er bij
zowel vrouwen als mannen een versterking in het T-reflex (peesreflex).
Subliminal priming: wanneer mannen onbewust een neutraal woord te zien
krijgen, is hun erectie reactie groter dan wanneer ze onbewust een
seksueel woord zien. Dit kan komen doordat de penis eerst lang wordt, en
in dit onderzoek was alleen de omtrek gemeten.
Effects of distraction: een andere niet-seksuele taak kan de reactie op een
seksuele stimulus verlagen. Uit een studie kwam dat afleiding bij mannen
ineffectief was, terwijl de reacties van vrouwen wel afnamen door
afleiding. Andere studie: afleiding verminderde erectie reactie in gewone
mannen, geen verschil bij dysfunctionele mannen. Aandacht voor seksuele
cues is dus erg belangrijk.
Door afleiding neemt de seksuele respons af, maar niet de subjectieve
arousal. Komt doordat de genitale respons deel is van het expectancy
systeem, terwijl subjectieve seksuele arousal deel is van het referentiele
systeem. Referential system: maakt onderscheid tussen benaderen of
vermijden. Vereist weinig cognitieve inspanning. Expectancy system:
meer aandacht voor beoordeling stimuli. Kost meer inspanning.
Soortgelijke bevindingen voor vrouwen.
Effects of misattribution and misinformation: wanneer een persoon een
inactieve pil krijgt, waarvan gezegd wordt dat deze de seksuele respons
zal verhogen, zal de persoon elke respons aan de pil toewijzen, waardoor
zijn eigen arousal verlaagt. Wanneer gezegd wordt dat de pil de respons
zal verlagen, zal de persoon onder de indruk zijn van elke respons,
waardoor hij meer subjectieve seksuele arousal krijgt. Dit effect werd
Leerdoelen:
1. Hoe werkt seksuele arousal?
2. Wat is de rol van seks binnen een relatie?
3. Wat is de oorzaak van het feit dat vrouwen moeilijker tot een orgasme
kunnen komen?
4. Verschillen mannen en vrouwen?
5. Wat is een seksverslaving?
BANCROFT (2009). CHAPTER 4: SEXUAL AROUSAL AND RESPONSE- THE
PSYCHOSOMATIC CIRCLE.
Information processing: response to sexual stimuli, cognitive
mechanisms and the relevance of mood
Reactie op seksuele stimuli
Veel mensen kunnen genitale reacties opwekken door zich te concentreren op
seksuele gedachtes of fantasieën.
- Visuele stimuli: erotische films zijn krachtiger in het opwekken van seksuele
reacties bij mannen dan niet-bewegende visuele stimuli. De vraag is of de
informatieverwerking van bewegende erotische visuele stimuli beweegt van
de niet-bewegende stimuli.
- Geur: belangrijk in het gedrag van niet-menselijke wezens. Pheromone:
‘olfactory’ cue. Twee types van reukeffect:
Olfactory priming: reukstimulus heeft gradueel effect op fysiologie van
ontvanger (wijziging timing menstruatie).
Olfactory signaling: reukstimulus heeft direct effect op gedrag ontvanger
(urinaire en vaginale geuren).
Geur bij mensen: het komt vaak voor dat de menstruatiecycli van vrouwen
zich aanpassen op elkaar. Ook ovuleren ze vaker in het bijzijn van mannen.
Feromonen, zoals bijv. vaginale geur, aantrekkelijk zijn voor mannen (niet
bewezen). Meer onderzoek nodig.
- Aanraking: zowel aanraking van genitaliën als andere delen van het lichaam
kunnen erotisch zijn.
Effecten van feedback en performance demand
Bij mannen heeft het krijgen van feedback op hun erectie een licht voordelig
effect op het vrijwillig krijgen van een erectie. Bij vrouwen werd een vergelijkbaar
effect gevonden. Over het algemeen werden er geen verschillen gevonden
tussen dysfunctionele en gewone mannen in hun reactie op laboratorium-
gebaseerde feedback.
Bij gewone mannen had het zien van hun penis een versterkend effect bij een
sterk erotische stimulus, maar het tegenovergestelde gebeurde wanneer er een
zwakke stimulus was. Dus een goede seksuele reactie zien is seksueel arousing,
terwijl het zien van een zwakke reactie het juist inhibeert.
Wanneer de partner lage seksuele arousal vertoont, reageren zowel normale als
dysfunctionele mannen beter wanneer ze zich focussen op hun eigen reacties. Bij
hoge arousal van de partner waren de reacties van normale mannen beter
wanneer ze zich op hen focusten. Bij dysfunctionele mannen niet, hier komt een
hoge arousal juist bedreigend over.
, Het effect van bewustzijn, feedback, toeschouwer zijn en prestatie eisen hangt af
van de omstandigheden en hoe ze geïnterpreteerd worden. Bewustzijn van
genitale reacties van onszelf en onze partner kan leiden tot een positieve
feedback loop, wat leidt tot meer seksuele arousal, maar kan ook leiden tot een
negatief feedback effect, waardoor de seksuele reactie juist wordt geïnhibeert.
Modellen van informatieverwerking
- Expliciet vs. impliciet geheugen: expliciet geheugen (bewust, verklarend)
is gemedieerd door de hippocampus en gerelateerde gebieden. Impliciet
geheugen (onbewust) is gemedieerd door verschillende hersengebieden. Het
‘angst’ geheugensysteem heeft betrekking op de amygdala en gerelateerde
gebieden. Niet duidelijk welk systeem betrokken is bij ‘impliciet’ of onbewust
seksueel geheugen.
- Automatisch vs. aandacht verwerking: automatische cognitieve
processen zijn snel, dynamisch en onbewust. Aandacht kan verdeeld worden
in drie systemen: oriënteren op sensorische stimuli, activatie van ideeën van
geheugen en alertheid behouden.
Het zien van een seksuele stimulus leidt tot een automatische emotionele
reactie motivatie en specifieke seksuele reactie (bijv. genitaal). Het
aandacht component zorgt dat er seksuele betekenis aan wordt gegeven en
beïnvloedt het affectieve component. Aandacht verwerking completeert de
‘psychosomatische cirkel’ door de emotionele reactie (vooral het genitale
deel) deel te maken van de seksuele stimulus. De automatische reactie is
waarschijnlijk deel van het impliciete seksuele geheugen.
- Cognitieve manipulaties:
Sexual content-induced delay: bij zowel mannen als vrouwen treedt er
vertraging op in het maken van een taak, wanneer er een erotisch element
aanwezig is.
Physiological responses to information processing: bij het kijken naar
seksuele, angstopwekkende en seksueel bedreigende films was er bij
zowel vrouwen als mannen een versterking in het T-reflex (peesreflex).
Subliminal priming: wanneer mannen onbewust een neutraal woord te zien
krijgen, is hun erectie reactie groter dan wanneer ze onbewust een
seksueel woord zien. Dit kan komen doordat de penis eerst lang wordt, en
in dit onderzoek was alleen de omtrek gemeten.
Effects of distraction: een andere niet-seksuele taak kan de reactie op een
seksuele stimulus verlagen. Uit een studie kwam dat afleiding bij mannen
ineffectief was, terwijl de reacties van vrouwen wel afnamen door
afleiding. Andere studie: afleiding verminderde erectie reactie in gewone
mannen, geen verschil bij dysfunctionele mannen. Aandacht voor seksuele
cues is dus erg belangrijk.
Door afleiding neemt de seksuele respons af, maar niet de subjectieve
arousal. Komt doordat de genitale respons deel is van het expectancy
systeem, terwijl subjectieve seksuele arousal deel is van het referentiele
systeem. Referential system: maakt onderscheid tussen benaderen of
vermijden. Vereist weinig cognitieve inspanning. Expectancy system:
meer aandacht voor beoordeling stimuli. Kost meer inspanning.
Soortgelijke bevindingen voor vrouwen.
Effects of misattribution and misinformation: wanneer een persoon een
inactieve pil krijgt, waarvan gezegd wordt dat deze de seksuele respons
zal verhogen, zal de persoon elke respons aan de pil toewijzen, waardoor
zijn eigen arousal verlaagt. Wanneer gezegd wordt dat de pil de respons
zal verlagen, zal de persoon onder de indruk zijn van elke respons,
waardoor hij meer subjectieve seksuele arousal krijgt. Dit effect werd
