Samenvatting 1
Body representations in eating disorders
Engel & Keizer (2017). Body representation disturbances in visual perception and affordance
perception persist in eating disorder patients after completing treatment.
Een eating disorder (ED) is een ernstige mentale ziekte die beperkingen veroorzaakt in psychosociale
functionering en/of fysieke gezondheid. Patiënten met anorexia nervosa (AN), bulimia nervosa (BN) en
“other specified feeding or eating disorders” (OFSED) rapporteren vaak een ondragelijk gevoel van te dik
zijn, ondanks het hebben van een gezond lichaamsgewicht of (ernstig) ondergewicht. Dit incorrecte beeld
van iemands eigen lichaamsgrootte of vorm wordt body image disturbance (BID) genoemd en is een
belangrijk kenmerk in AN, BN en OFSED. BID is sterk geassocieerd met de ontwikkeling en behoud van een
eetstoornis. Daarnaast wordt relapse voorspeld door de ernst van BID. Om relapse te verminderen en
behandeling te optimaliseren is het belangrijk om begrip te krijgen over lichaamsbeeld in patiënten die hun
behandeling voltooid hebben.
De huidige studie volgt een cognitieve neurowetenschappelijk perspectief van BID, waarin wordt
aangenomen dat de hersenen in de eerste plaats multimodale informatie verwerken die het lichaam uit
verschillende sensorische modaliteiten betrekt en deze integreert in een coherente en abstracte hogere
orde-representatie van het lichaam. De mentale lichaamsrepresentatie slaat informatie op met betrekking
tot het lichaam, waaronder dimensies van lichaamsgrootte. In dit artikel wordt de term BID gebruikt voor de
full scope van mentale lichaamsrepresentatie, waaronder visueel, tactiel, cognitief, affectief etc.
Studies naar BID in ED-patiënten hebben verstoring gevonden in lichaamsattitudes (denken en/of
inbeelding dat iemand dik is), visuele perceptie van het lichaam (zichzelf als dik zien), haptische perceptie,
tactiele perceptie (aanraking voelen op de huid) en affordance perceptie/lichamelijke actie (weten wat
iemand kan doen met iemands lichaamsgrootte). Deze verstoringen zijn mogelijk gelinkt aan een vergrote
mentale representatie van lichaamsgrootte.
Behandeling voor ED is grotendeels gebaseerd op CBT-modellen die zich met name richten op het
adresseren, identificeren en uitdagen van gewichts- en vorm-gerelateerde gedachten. Er is geen
gestandaardiseerd interventiemodel voor BID in de context van ED, wat leidt tot heterogeniteit onder BID-
aanpakken. Herstel is vaak gebaseerd op BMI, self-report en vragenlijsten. BID omvat meer dan alleen
cognitie en affect (waar de self-reports zich op richten). Er zijn wat indicaties dat BID blijft bestaan na herstel.
In een studie vonden ze verstoring in de integratie van visuele en tactiele informatie in ED-patiënten en
herstelde individuen. Ze concludeerde dat een verstoring in de ervaring van het lichaam in ED-mensen
grotendeels blijft, volgend op gewichtstoename en mogelijk een trait factor is (stabiel patroon van gedrag,
gedachtes en emoties over een langere periode van tijd).
In de huidige studie onderzoeken ze systematisch de mentale lichaamsrepresentatie in patiënten die ED-
behandeling voltooid hebben (CEDT-groep), vergeleken met acute ED-patiënten (ED-groep) en gezonde
controles (HC). Vier beoordeelde domeinen waren lichaamsattitude, visuele perceptie van lichaamsgrootte,
tactiele perceptie en affordance perceptie. De verwachtingen zijn als volgt:
1
, 1. Een sterkere negatieve lichaamsattitude in ED-patiënten vergeleken met CEDT-patiënten en HC.
2. Geen verschil in lichaamsattitude tussen CEDT-patiënten en HC.
3. ED en CEDT-patiënten tonen grotere grootte schatting op de Visual Size Estimation taak (VSE), Tactile
Estimation taak (TET) en Hoop taak (HT).
Methode
Een totaal van 91 vrouwen nam deel aan de studie (22 ED-patiënten, 39 CEDT-patiënten en 30 HC). CEDT-
patiënten werden meegenomen wanneer ze ED-behandeling voltooid hadden en mondeling rapporteerde
dat ze geheel hersteld waren tijdens de testperiode. Alle ED-patiënten kregen behandeling tijdens de
testperiode. Het inclusiecriterium voor HC was “geen aanwezigheid van ED-symptomen in het verleden of
heden”. BMI was verschillend tussen de groepen; BMI was significant hoger in HC dan in ED en CEDT-
patiënten. Verschillende vragenlijsten werden gebruikt, namelijk de BAT (lichaamsattitude test), VSE (visuele
lichaamsschattingstaak), TET (perceptie van tactiele afstanden) en de HT (lichaam geschaalde actie
metingen; past je lichaam door een hoepel).
Resultaten
- Body attitude test: resultaten toonde significante verschillen tussen de groepen op de totaalscore en
op de subschalen “negatieve waardering van eigen lichaamsgrootte”, “gebrek aan bekendheid met het
eigen lichaam” en “algemene ontevredenheid met eigen lichaam”. ED-patiënten hadden significant
hogere totaalscores vergeleken met de andere groepen. ED-patiënten hadden significant hogere scores
dan CEDT en HC op de subschalen. Er was geen verschil tussen de totaalscore van CEDT-patiënten en
HC. Scores verschilde wel significant op de subschaal “gebrek aan bekendheid met het eigen lichaam”.
De resultaten tonen dat ED-patiënten een sterkere negatieve attitude hebben richting hun eigen
lichaam vergeleken met de andere groepen.
- Visuele size estimation: ANOVA toonde in-between verschillen voor schouders, middel en heupen.
Zowel ED als CEDT-patiënten hadden een hoger percentage van misschatten van schouder en
middelbreedte vergeleken met HC. ED-patiënten had een hoger percentage van misschatten van
middelgrootte dan CEDT-patiënten. Ook heupbreedte was hoger misschat door ED (hoger dan CEDT)
en CEDT-patiënten.
- Tactiele estimation test: er werden hoofdeffecten gevonden voor afstand en lichaamsdeel. De
resultaten tonen geen verschil in tactiele schatting van arm en buik tussen de drie groepen.
- Hoop taak: ANOVA toonde significante verschillen tussen de groepen voor schatting van
hoepelgrootte. ED (hoger dan CEDT) en CEDT-patiënten hadden grote percentages van overschatten
vergeleken met HC.
Discussie
Resultaten van deze studie bevestigen de verwachting van bestaan van BID in CEDT-patiënten in het visuele
en affordance perceptie domein, waar het afwezig is voor lichaamsattitude. Resultaten m.b.t.
lichaamsattitudes en BID tonen dat ED-patiënten sterkere negatieve lichaamsattitudes hebben vergeleken
met CEDT-patiënten en HC. Zowel ED als CEDT-patiënten toonde groter overschatten van hun
lichaamsgrootte in het visuele perceptie en affordance perceptie domein vergeleken met HC, waar het voor
ED het grootst was. Resultaten van deze studie tonen het bewijs van BID-symptomen nadat patiënten
behandeling voltooid hebben.
2
Body representations in eating disorders
Engel & Keizer (2017). Body representation disturbances in visual perception and affordance
perception persist in eating disorder patients after completing treatment.
Een eating disorder (ED) is een ernstige mentale ziekte die beperkingen veroorzaakt in psychosociale
functionering en/of fysieke gezondheid. Patiënten met anorexia nervosa (AN), bulimia nervosa (BN) en
“other specified feeding or eating disorders” (OFSED) rapporteren vaak een ondragelijk gevoel van te dik
zijn, ondanks het hebben van een gezond lichaamsgewicht of (ernstig) ondergewicht. Dit incorrecte beeld
van iemands eigen lichaamsgrootte of vorm wordt body image disturbance (BID) genoemd en is een
belangrijk kenmerk in AN, BN en OFSED. BID is sterk geassocieerd met de ontwikkeling en behoud van een
eetstoornis. Daarnaast wordt relapse voorspeld door de ernst van BID. Om relapse te verminderen en
behandeling te optimaliseren is het belangrijk om begrip te krijgen over lichaamsbeeld in patiënten die hun
behandeling voltooid hebben.
De huidige studie volgt een cognitieve neurowetenschappelijk perspectief van BID, waarin wordt
aangenomen dat de hersenen in de eerste plaats multimodale informatie verwerken die het lichaam uit
verschillende sensorische modaliteiten betrekt en deze integreert in een coherente en abstracte hogere
orde-representatie van het lichaam. De mentale lichaamsrepresentatie slaat informatie op met betrekking
tot het lichaam, waaronder dimensies van lichaamsgrootte. In dit artikel wordt de term BID gebruikt voor de
full scope van mentale lichaamsrepresentatie, waaronder visueel, tactiel, cognitief, affectief etc.
Studies naar BID in ED-patiënten hebben verstoring gevonden in lichaamsattitudes (denken en/of
inbeelding dat iemand dik is), visuele perceptie van het lichaam (zichzelf als dik zien), haptische perceptie,
tactiele perceptie (aanraking voelen op de huid) en affordance perceptie/lichamelijke actie (weten wat
iemand kan doen met iemands lichaamsgrootte). Deze verstoringen zijn mogelijk gelinkt aan een vergrote
mentale representatie van lichaamsgrootte.
Behandeling voor ED is grotendeels gebaseerd op CBT-modellen die zich met name richten op het
adresseren, identificeren en uitdagen van gewichts- en vorm-gerelateerde gedachten. Er is geen
gestandaardiseerd interventiemodel voor BID in de context van ED, wat leidt tot heterogeniteit onder BID-
aanpakken. Herstel is vaak gebaseerd op BMI, self-report en vragenlijsten. BID omvat meer dan alleen
cognitie en affect (waar de self-reports zich op richten). Er zijn wat indicaties dat BID blijft bestaan na herstel.
In een studie vonden ze verstoring in de integratie van visuele en tactiele informatie in ED-patiënten en
herstelde individuen. Ze concludeerde dat een verstoring in de ervaring van het lichaam in ED-mensen
grotendeels blijft, volgend op gewichtstoename en mogelijk een trait factor is (stabiel patroon van gedrag,
gedachtes en emoties over een langere periode van tijd).
In de huidige studie onderzoeken ze systematisch de mentale lichaamsrepresentatie in patiënten die ED-
behandeling voltooid hebben (CEDT-groep), vergeleken met acute ED-patiënten (ED-groep) en gezonde
controles (HC). Vier beoordeelde domeinen waren lichaamsattitude, visuele perceptie van lichaamsgrootte,
tactiele perceptie en affordance perceptie. De verwachtingen zijn als volgt:
1
, 1. Een sterkere negatieve lichaamsattitude in ED-patiënten vergeleken met CEDT-patiënten en HC.
2. Geen verschil in lichaamsattitude tussen CEDT-patiënten en HC.
3. ED en CEDT-patiënten tonen grotere grootte schatting op de Visual Size Estimation taak (VSE), Tactile
Estimation taak (TET) en Hoop taak (HT).
Methode
Een totaal van 91 vrouwen nam deel aan de studie (22 ED-patiënten, 39 CEDT-patiënten en 30 HC). CEDT-
patiënten werden meegenomen wanneer ze ED-behandeling voltooid hadden en mondeling rapporteerde
dat ze geheel hersteld waren tijdens de testperiode. Alle ED-patiënten kregen behandeling tijdens de
testperiode. Het inclusiecriterium voor HC was “geen aanwezigheid van ED-symptomen in het verleden of
heden”. BMI was verschillend tussen de groepen; BMI was significant hoger in HC dan in ED en CEDT-
patiënten. Verschillende vragenlijsten werden gebruikt, namelijk de BAT (lichaamsattitude test), VSE (visuele
lichaamsschattingstaak), TET (perceptie van tactiele afstanden) en de HT (lichaam geschaalde actie
metingen; past je lichaam door een hoepel).
Resultaten
- Body attitude test: resultaten toonde significante verschillen tussen de groepen op de totaalscore en
op de subschalen “negatieve waardering van eigen lichaamsgrootte”, “gebrek aan bekendheid met het
eigen lichaam” en “algemene ontevredenheid met eigen lichaam”. ED-patiënten hadden significant
hogere totaalscores vergeleken met de andere groepen. ED-patiënten hadden significant hogere scores
dan CEDT en HC op de subschalen. Er was geen verschil tussen de totaalscore van CEDT-patiënten en
HC. Scores verschilde wel significant op de subschaal “gebrek aan bekendheid met het eigen lichaam”.
De resultaten tonen dat ED-patiënten een sterkere negatieve attitude hebben richting hun eigen
lichaam vergeleken met de andere groepen.
- Visuele size estimation: ANOVA toonde in-between verschillen voor schouders, middel en heupen.
Zowel ED als CEDT-patiënten hadden een hoger percentage van misschatten van schouder en
middelbreedte vergeleken met HC. ED-patiënten had een hoger percentage van misschatten van
middelgrootte dan CEDT-patiënten. Ook heupbreedte was hoger misschat door ED (hoger dan CEDT)
en CEDT-patiënten.
- Tactiele estimation test: er werden hoofdeffecten gevonden voor afstand en lichaamsdeel. De
resultaten tonen geen verschil in tactiele schatting van arm en buik tussen de drie groepen.
- Hoop taak: ANOVA toonde significante verschillen tussen de groepen voor schatting van
hoepelgrootte. ED (hoger dan CEDT) en CEDT-patiënten hadden grote percentages van overschatten
vergeleken met HC.
Discussie
Resultaten van deze studie bevestigen de verwachting van bestaan van BID in CEDT-patiënten in het visuele
en affordance perceptie domein, waar het afwezig is voor lichaamsattitude. Resultaten m.b.t.
lichaamsattitudes en BID tonen dat ED-patiënten sterkere negatieve lichaamsattitudes hebben vergeleken
met CEDT-patiënten en HC. Zowel ED als CEDT-patiënten toonde groter overschatten van hun
lichaamsgrootte in het visuele perceptie en affordance perceptie domein vergeleken met HC, waar het voor
ED het grootst was. Resultaten van deze studie tonen het bewijs van BID-symptomen nadat patiënten
behandeling voltooid hebben.
2
