Publiekrecht
College 1 - Staatsrecht 3.1
Open praktijkvragen
1. Stel: de rechterlijke macht raakt overbelast. Dit komt niet zozeer door het aantal zaken,
maar met name door advocaten die steeds vaker vertragende tactieken uithalen, waardoor
er minder zaken worden afgedaan. De regering besluit een drastische maatregel te nemen.
Er wordt een wetsvoorstel ingediend dat ertoe strekt dat in rechtszaken van beperkt belang
een burger zich niet mag laten bijstaan door een professionele rechtshulpverlener. Met de
steun van een kleine meerderheid in de Tweede Kamer wordt het voorstel aangenomen. De
Eerste Kamer sputtert tegen: ook zij zien de gevaren van een overbelasting van de
rechterlijke macht, maar zien meer een oplossing in een beperking van de mogelijkheden om
een rechterlijke procedure te vertragen.
Is de Eerste Kamer bij machte om een dergelijke wijziging door te voeren in het
wetsvoorstel?
Artikel 82 lid 1 Gw
Nee, alleen de koning of 2de kamer.
Recht van amendement = recht om wetsvoorstellen te wijzigen. Artikel 84 lid 1 Gw
Artikel 85 Gw: de eerste kamer kan het alleen aannemen of afwijzen, geen recht van
amendement.
Novelle = procedure waar eerste kamer deelt aan de regering mee dat artikelen van een
wetsvoorstel moet worden gewijzigd.
2. Rob kijkt veel tv en vindt zichzelf een kenner van de Nederlandse politiek: “De Koning is
lid van het Kabinet, maar niet van de regering en de ministerraad wordt voorgezeten door de
minister-president.”
Klopt dit?
Kabinet = ministers en staatsecretarissen.
Koning is wel lid van de regering.
Dus klopt niet.
Ministerraad, artikel 45 lid 2, wordt voorgezeten door minister-president.
Bij elke vraag verwijzen naar artikelen
,3. Het republikeins genootschap vindt dat het erfelijke koningschap moet worden afgeschaft,
omdat het op gespannen voet staat met de democratische rechtsstaat.
Bestaat deze spanning?
Ja, koningshuis is niet democratisch gekozen, dus spanning.
4. Maria is gekozen in de Tweede Kamer. Ze doet haar werk erg goed en zij vindt het leuk en
nuttig werk. Als er na een jaar een plek als minister vrijkomt, wordt Maria gevraagd om
minister te worden. Maria twijfelt: het liefst wil zij minister zijn en lid blijven van de Tweede
Kamer.
Mag dat?
Staten-generaal = eerste + tweede kamer
Artikel 57 lid 2.
Een minister mag niet tegelijkertijd lid zijn van de tweede kamer.
Meerkeuzevragen
1. Welke staatsrechtelijke betekenis kan niet aan de Eerste Kamer worden toegekend?
a. Het controleren van de regering.
b. Het controleren van de Tweede Kamer.
c. Het nemen van initiatief voor het tot stand brengen van een wet. (Artikel 82 lid 1)
d. Het terughoudend toetsen van wetsvoorstellen.
2. Door wie wordt een staatssecretaris formeel staatsrechtelijk ontslagen?
a. Door de Eerste of Tweede Kamer door een motie van wantrouwen.
b. Door de Koning bij Koninklijk Besluit.
c. Door de regering bij Koninklijk Besluit. (Artikel 46 lid 1 > koninklijk besluit, regering
bestaat ook uit staatssecretarissen, artikel 48 minister president mede ondertekend,
dus regering)
d. Door de regering en Staten-Generaal gezamenlijk.
3. De leden van de Eerste Kamer worden gekozen door de
a. burgers voor de duur van vier jaren.
b. burgers voor de duur van zes jaren.
c. leden van de provinciale staten voor de duur van vier jaren. (52 lid 1 j.o. art 55)
d. leden van de provinciale staten voor de duur van zes jaren.
, 4. Wat brengt het legaliteitsbeginsel voor het Nederlandse staatsrecht met zich mee?
a. Dat de overheid de macht heeft om bindende besluiten te nemen, die gelden voor
iedereen die zich binnen de grenzen van de staat bevindt.
b. Dat de overheidsmacht verdeeld kan worden over staatsorganen die onafhankelijk
van elkaar werkzaamheden op hun eigen terrein verrichten.
c. Dat elke bevoegdheid waarbij de vrijheid van de burgers wordt beperkt, moet
berusten op de Grondwet of een andere wet in formele zin.
d. Dat mensen slechts door de overheid kunnen worden gestraft als hun gedrag in een
wettelijke regeling strafbaar is gesteld.
Praktijkcasus Daan en Fons
Daan Makke is sinds 14 oktober 2016 minister-president van Nederland.
5. Welke taak behoort niet tot het takenpakket van een minister-president?
a. Het dragen van de ministeriële verantwoordelijkheid voor het optreden van de leden
van het Koninklijk Huis.
b. Het leiding geven aan het ministerie van Algemene Zaken.
c. Het onderzoeken van mogelijkheden voor het vormen van een nieuw kabinet.
(informateur artikel 45)
d. Het voorzitten van de ministerraad.
Het kabinet-Makke kent één minister zonder portefeuille, te weten de minister voor
Asielzaken, Fons Barst.
6. Wat is een minister zonder portefeuille?
a. Een minister die een bepaald deel van de werkzaamheden van het ministerie krijgt
en daarbij aanwijzingen van zijn leidinggevende kan krijgen.
b. Een minister die een eretitel heeft gekregen, maar die geen publieke functie meer
vervult.
c. Een minister die geen lid is van de ministerraad.
d. Een minister die niet de leiding heeft over een ministerie.
College 1 - Staatsrecht 3.1
Open praktijkvragen
1. Stel: de rechterlijke macht raakt overbelast. Dit komt niet zozeer door het aantal zaken,
maar met name door advocaten die steeds vaker vertragende tactieken uithalen, waardoor
er minder zaken worden afgedaan. De regering besluit een drastische maatregel te nemen.
Er wordt een wetsvoorstel ingediend dat ertoe strekt dat in rechtszaken van beperkt belang
een burger zich niet mag laten bijstaan door een professionele rechtshulpverlener. Met de
steun van een kleine meerderheid in de Tweede Kamer wordt het voorstel aangenomen. De
Eerste Kamer sputtert tegen: ook zij zien de gevaren van een overbelasting van de
rechterlijke macht, maar zien meer een oplossing in een beperking van de mogelijkheden om
een rechterlijke procedure te vertragen.
Is de Eerste Kamer bij machte om een dergelijke wijziging door te voeren in het
wetsvoorstel?
Artikel 82 lid 1 Gw
Nee, alleen de koning of 2de kamer.
Recht van amendement = recht om wetsvoorstellen te wijzigen. Artikel 84 lid 1 Gw
Artikel 85 Gw: de eerste kamer kan het alleen aannemen of afwijzen, geen recht van
amendement.
Novelle = procedure waar eerste kamer deelt aan de regering mee dat artikelen van een
wetsvoorstel moet worden gewijzigd.
2. Rob kijkt veel tv en vindt zichzelf een kenner van de Nederlandse politiek: “De Koning is
lid van het Kabinet, maar niet van de regering en de ministerraad wordt voorgezeten door de
minister-president.”
Klopt dit?
Kabinet = ministers en staatsecretarissen.
Koning is wel lid van de regering.
Dus klopt niet.
Ministerraad, artikel 45 lid 2, wordt voorgezeten door minister-president.
Bij elke vraag verwijzen naar artikelen
,3. Het republikeins genootschap vindt dat het erfelijke koningschap moet worden afgeschaft,
omdat het op gespannen voet staat met de democratische rechtsstaat.
Bestaat deze spanning?
Ja, koningshuis is niet democratisch gekozen, dus spanning.
4. Maria is gekozen in de Tweede Kamer. Ze doet haar werk erg goed en zij vindt het leuk en
nuttig werk. Als er na een jaar een plek als minister vrijkomt, wordt Maria gevraagd om
minister te worden. Maria twijfelt: het liefst wil zij minister zijn en lid blijven van de Tweede
Kamer.
Mag dat?
Staten-generaal = eerste + tweede kamer
Artikel 57 lid 2.
Een minister mag niet tegelijkertijd lid zijn van de tweede kamer.
Meerkeuzevragen
1. Welke staatsrechtelijke betekenis kan niet aan de Eerste Kamer worden toegekend?
a. Het controleren van de regering.
b. Het controleren van de Tweede Kamer.
c. Het nemen van initiatief voor het tot stand brengen van een wet. (Artikel 82 lid 1)
d. Het terughoudend toetsen van wetsvoorstellen.
2. Door wie wordt een staatssecretaris formeel staatsrechtelijk ontslagen?
a. Door de Eerste of Tweede Kamer door een motie van wantrouwen.
b. Door de Koning bij Koninklijk Besluit.
c. Door de regering bij Koninklijk Besluit. (Artikel 46 lid 1 > koninklijk besluit, regering
bestaat ook uit staatssecretarissen, artikel 48 minister president mede ondertekend,
dus regering)
d. Door de regering en Staten-Generaal gezamenlijk.
3. De leden van de Eerste Kamer worden gekozen door de
a. burgers voor de duur van vier jaren.
b. burgers voor de duur van zes jaren.
c. leden van de provinciale staten voor de duur van vier jaren. (52 lid 1 j.o. art 55)
d. leden van de provinciale staten voor de duur van zes jaren.
, 4. Wat brengt het legaliteitsbeginsel voor het Nederlandse staatsrecht met zich mee?
a. Dat de overheid de macht heeft om bindende besluiten te nemen, die gelden voor
iedereen die zich binnen de grenzen van de staat bevindt.
b. Dat de overheidsmacht verdeeld kan worden over staatsorganen die onafhankelijk
van elkaar werkzaamheden op hun eigen terrein verrichten.
c. Dat elke bevoegdheid waarbij de vrijheid van de burgers wordt beperkt, moet
berusten op de Grondwet of een andere wet in formele zin.
d. Dat mensen slechts door de overheid kunnen worden gestraft als hun gedrag in een
wettelijke regeling strafbaar is gesteld.
Praktijkcasus Daan en Fons
Daan Makke is sinds 14 oktober 2016 minister-president van Nederland.
5. Welke taak behoort niet tot het takenpakket van een minister-president?
a. Het dragen van de ministeriële verantwoordelijkheid voor het optreden van de leden
van het Koninklijk Huis.
b. Het leiding geven aan het ministerie van Algemene Zaken.
c. Het onderzoeken van mogelijkheden voor het vormen van een nieuw kabinet.
(informateur artikel 45)
d. Het voorzitten van de ministerraad.
Het kabinet-Makke kent één minister zonder portefeuille, te weten de minister voor
Asielzaken, Fons Barst.
6. Wat is een minister zonder portefeuille?
a. Een minister die een bepaald deel van de werkzaamheden van het ministerie krijgt
en daarbij aanwijzingen van zijn leidinggevende kan krijgen.
b. Een minister die een eretitel heeft gekregen, maar die geen publieke functie meer
vervult.
c. Een minister die geen lid is van de ministerraad.
d. Een minister die niet de leiding heeft over een ministerie.
