Recht : H12, H7,8,9 (waaronder jeugdhulp), H14, H15, H6 en H13.
Solidariteitsgedachte= mensen met een hoog inkomen leveren een bijdrage aan de ondersteuning en
bescherming van mensen met een lager inkomen of geen inkomen.
12.1 Socialezekerheidsstelsel
In Nederland is recht op zorg vastgesteld. Dit betekent dat de overheid een inspanningsverplichting
heeft om de zorg en ondersteuning toegankelijk te maken en regels te stellen omtrent de aanspraken
op sociale zekerheid. De laatste jaren is er meer nadruk gelegd op de verantwoordelijkheid van
burgers. Sinds 1 januari 2015 hebben er op verschillende gebieden transities plaatsgevonden die de
komende jaren moeten leiden tot veranderingen (transformaties).
Veranderingen sinds 1 januari 2015:
- De zorg en ondersteuning zijn in de Zorgverzekeringswet, de WLZ en WMO2015 geregeld. De
AWBZ (algemene wet bijzondere ziektekosten) is verdwenen en voor een deel geregeld in de
zorgverzekeringswet. De WLZ is slechts nog toegankelijk voor langdurige en zware zorg met
24-uurs toezicht. De verdere zorg en ondersteuning is geregeld in de zorgverzekeringswet en
de WMO voorzieningen worden toegekend als er geen andere middelen meer zijn.
- De opvoed-opgroeiondersteuning voor jeugd/ouders en bescherming van jeugd staat in de
Jeugdwet. In Burgerlijk Wetboek zijn de kinderbeschermingsmaatregelen aangepast.
- De zorg voor werk en inkomen is geregeld in de participatiewet, waarin de bijstandsregeling
(WWB) en de Wsw is opgenomen. De Wajong verdwijnt gedeeltelijk.
- De wet passend onderwijs regelt het onderwijs voor een groot aantal kinderen met
beperkingen in het regulier onderwijs. Het speciale onderwijs wordt slechts toegekend voor
een beperkte groep kinderen, rest moet zoveel mogelijk meedoen in regulier onderwijs.
De overheid maakte de gemeente verantwoordelijk voor regie en coördinatie van zorg en welzijn.
Men spreekt over een transformatie (cultuuromslag) in de werkwijze en het aanbod. Belangrijke
pijlers in het nieuwe stelsel zijn:
- Verantwoordelijkheid van burgers / Zelfregie en eigen kracht
- Bijdrage door het sociale netwerk / mantelzorg / vrijwilligersondersteuning (speerpunt)
- Preventie en tijdig signaleren.
Het is gericht op bezuiniging en op het verbeteren van de kwaliteit zelf, tussen professionals en
tussen samenwerking van gemeenten en organisaties.
Er vindt op dit moment een vereenvoudiging en versobering van het sociale zekerheidsstelsel plaats=
de inzet is dat iedereen een individuele verantwoordelijkheid heeft om te participeren in de
samenleving en dat iedereen, ondanks beperkingen, aan het werk moet.
In de socialezekerheidswetgeving ligt het accent op de activering en re-integratiefunctie, waarin de
individuele verantwoordelijkheid om in eigen inkomen te voorzien groter is geworden.
Het socialezekerheidsstelsel heeft als doel= iedereen, in het bijzonder de sociaal zwakkeren te
verzekeren van een minimuminkomen in periodes waarin zij hier niet zelf in kunnen voorzien Het
socialezekerheidsrecht. Het rechtsgebied sociale zekerheid regelt de rechten en plichten van
werkgevers, werknemers en zelfstandigen bij ziekte, arbeidsongeschiktheid, werkloosheid , medische
zorg, ouderdom en bijstand.
Samen met het arbeidsrecht wordt het sociale zekerheidsrecht gerekend tot het sociaal recht.
De functie van het socialezekerheidsrecht is tweedelig:
1. De overheid verstrekt uitkeringen of neemt kosten voor haar rekening (huis of tandarts). Het
bieden van bestaanszekerheid op minimaal het niveau van het bestaansminimum en het
bieden van bescherming tegen het verlies van inkomen, worden samen de waarborgfunctie
van de sociale zekerheid genoemd.
2. De overheid neemt maatregelen betreffende preventie en re-integratie. Dit noemt men de
activerings- en re-integratiefunctie van de sociale zekerheid.
12.1.2. Sociale verzekeringen en sociale voorzieningen
,Traditioneel wordt in het socialezekerheidsstelsel onderscheid gemaakt tussen sociale verzekeringen
en sociale voorzieningen.
Voor de uitvoering van de sociale zekerheid zijn bestuursorganen (uitvoeringsorganen) aangewezen.
Dit zijn de Sociale Verzekeringsbank (SVB), het Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen
(UWV), de gemeenten en zorgverzekeraars. Ze behandelen aanvragen, stellen recht op een uitkering
of voorziening en verstrekken dit. Het UWV en de gemeenten werken samen om arbeidstoeleiding
en re-integratie van werklozen en uitkeringsgerechtigden te bevorderen. Deze samenwerking is het
Werkplein binnen gemeenten, waar ook andere organisaties zich kunnen aansluiten.
Sociale verzekeringen
Omdat er sprake is van een verzekering moet er premie worden betaald. De burger kan dit niet zelf
bepalen, dit doet de overheid. De burger is verplicht premie af te dragen, afhankelijk van de hoogte
van zijn bruto-inkomen (premie per werksector). Er bestaan 2 soorten sociale verzekeringen:
1. Werknemersverzekering= verzekerd op grond van werknemersverzekering zijn werknemers die
een arbeidsovereenkomst hebben. Hierbij staat het werken centraal. Werknemersverzekeringen:
Ziektewet(ZW), Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO), Wet werk en inkomen naar
arbeidsvermogen(Wet WIA) en Werkloosheidswet(WW).
Verplichte premies worden geïnd door de Belastingdienst. De nominale premie wordt door de
zorgverzekeraars zelf bij de verzekerden geheven
UWV= landelijke organisatie met regionale kantoren. Behandelt de aanvraag van
werknemersverzekeringen, verzamelt gegevens over de beoordeling van het recht op een uitkering
en kent deze toe. De uitvoering van de ZW, WAO, WIA en WW is in handen van UWV.
2. Volksverzekeringen= algemene verzekeringen voor alle ingezetenen van Nederland, voor iedereen
die hier woont en rechtmatig verblijft (in bezit zijn van een geldige verblijfsvergunning).
Volksverzekeringen zijn: Algemene Ouderdomswet(AOW), Algemene nabestaandenwet(Anw), Wet
langdurige zorg(Wlz), Algemene Kinderbijslagwet(AKW) en Zorgverzekeringswet(Zvw) richt zich
ook op uitkeringsgerechtigden en zelfstandigen).
Bij volksverzekeringen worden de premies ingehouden op het loon van werknemers en uitkeringen
van uitkeringsgerechtigden. De Belastingdienst int deze premies afhankelijk van hoogte loon.
De AOW/ANW/AKW worden uitgevoerd door de Sociale Verzekeringsbank(SVB), die per regio
werkzaam is. De Zwv/Wlz worden uitgevoerd door de particuliere zorgverzekeraars.
Sociale voorzieningen= voorzieningen door middel van uitkeringen waarop iedereen die rechtmatig
in Nederland woon teen beroep kan doen. Er wort geen premie voor betaald. Sociale voorzingen zijn:
Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers(IOAW)/
zelfstandige(IOAZ), Inkomensvoorziening Oudere Werkloze(IOW), Wet werk en arbeidsondersteuning
jong gehandicapten(Wet Wajong 2015), Participatiewet, Toeslagenwet(TW) en Wet
maatschappelijke ondersteuning 2015(Wmo2015)
De sociale voorzieningen worden gefinancierd uit de algemene middelen (komen uit inning van
loonheffing en btw). De meeste worden uitgevoerd door gemeenten.
Vanaf 2006 bestaan er inkomensafhankelijke toeslagen (kindgebonden budget, kinderopvangtoeslag,
zorgtoeslag, huurtoeslag), deze worden door Belastingdienst vastgesteld en uitgekeerd op basis van
inkomen. Berekend door Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen(Awir).
Er bestaan 4 kinderregelingen voor inkomensondersteuning; de kinderbijslag, het kindgebonden
budget, de kinderopvangtoeslag en pleegvergoeding. Alleenstaande ouders krijgen een hoger
kindgebonden budget= Normaal budget en de ouderkop (max 3.066 per jaar extra).
TABEL 12.1!!
12.1.3 Toekenning van uitkering, verplichtingen en sancties; In een ‘keukentafelgesprek’ wordt
bepaald of een aanvraag voor een voorziening noodzakelijk is, hierna is de mogelijkheid de uitkering
aan te vragen. Vanaf toekenning heeft uitkeringsgerechtigde verplichtingen.
Uitkering; Aan de hand van persoonlijke situatie en wetgeving word bepaald of iemand een uitkering
krijgt, hoe hoog deze is en de duur hiervan. Die beslissing is een beschikking volgend de Algemene
wet bestuursrecht(Awb).
, Verplichting; als een uitkering is toegekend moet de verzekerde zich houden aan een verplichting. Hij
moet op tijd de juiste en volledige informatie verstrekken, voldoende solliciteren en werk
aanvaarden en voldoende meewerken aan een re-integratieplan.
Sancties; de overheid bestrijdt actief misbruik en fraude in het stelsel. Er is sprake van een lik op stuk
beleid= een overtreding moet worden gestraft. Dit kan met volgende mogelijkheden:
- Bestuurlijke boete= kan worden opgelegd als informatie niet door is gegeven die van belang
is voor uitkering of onvolledige informatie heeft verstrekt (samenwonen, inkomsten). Bij 1 e
keer fraude 100% boete van bedrag. Binnen 5 jaar nogmaals 150%. Bij opzet 100%, bij grove
schuld 75%, bij verwijtbaarheid 50% en verminderde verwijtbaarheid 25%.
- Schriftelijke waarschuwing= als blijkt dat iemand zich heeft vergist.
- Strafrechtelijke vervolgging= Als er voor 50,000 of meer is gefraudeerd wordt het OM
ingeschakeld. Bij minder boete. Dit wordt gestraft met gevangenisstraf van max 4 jaar.
- Maatregel= de uitkering wordt geheel of gedeeltelijk geweigerd. Dit kan als een betrokkenen
niet reageert op een oproep, niet voldoende solliciteert of niet meewerkt een re-integratie.
- Terugvorderen van het te veel uitgekeerde bedrag
Sinds 1 januari 2013 geldt de Wet huisbezoeken die het mogelijk maakt dat een uitkerende instantie
de informatie die zij heeft over de leefsituatie van iemand met een uitkering, door een huisbezoek
verifieert.
12.2 Ziekte en arbeidsongeschiktheid
De wetgeving heeft verandering doorgevoerd die bescherming bieden tegen het niet of onvoldoende
inkomen door ziekte, ongeval of gebreken. De belangrijkste regelgeving is de Wet uitbreiding
loondoorbetalingsplicht bij ziekte (WULBZ) en invoering van de WIA. Het valt niet onder het
socialezekerheidsstelsel omdat dit een particuliere ziekteregeling is tussen werkgeven en nemer.
12.2.1 Ziektewet en Wet uitbreiding loondoorbetalingsplicht bij ziekte
De Ziektewet is in 1996 veranderd, het wordt nu geregeld binnen de arbeidsrelatie tussen een
werkgever en werknemer. Ziekte van werknemer ligt in de risicosfeer van de werkgever= werkgever
betaalt loon door bij ziekte en is geen sprake van een ZW-uitkering.
WULBZ; de werkgever is verplicht minimaal 70% van het loon aan de zieke werknemer uit te betalen
104 weken na aanvang van ziekte. Dit is een voorwaarde om in aanmerking te komen voor een WIA.
Afhankelijk van afspraken mag werkgever twee wachtdagen hanteren en loon inhouden bij ziekte.
Tijdens de ziekte geldt het poortwachterssysteem= regelt de rechten en verplichtingen van
werkgever en werknemer en is gericht op begeleiding en integratie van zieke werknemer.
Werkgever heeft plicht om re-integratie te bevorderen door plan te maken en passend arbeid
bieden, dan kan de termijn worden verlengt met max 52 weken.
Recht op een ZW-uitkering; komt iemand niet in aanmerking voor loondoorbetaling en heeft hij wel
een arbeidsrelatie, kan hij een ZW-uitkering krijgen. De ZW heeft een vangnetfunctie en geldt alleen
nog voor flexibele arbeidskrachten, in dienst genomen gehandicapten, verstrijken van de tijd van
arbeidsovereenkomst, ziekte werknemer van wie dienstverband wordt gestopt, uitzendkrachten
zonder vast dienstverband, werkeloosheidsuitkering en mensen die in overgang tussen werk zaten.
Arbeidsongeschikt volgens de Ziektewet en de WULBZ; Voor de ZW stelt verzekeringsdeskundige
van het UWV aan de hand van de beperkingen van iemand objectief medisch vast of aan dit criterium
van arbeidsongeschiktheid is voldaan. Bij de WULBZ stelt de Arbo-arts of bedrijfsarts dit vast. Een
werknemer die het oneens is kan een second opinion aanvragen bij het UWV.
Duur en hoogte van de ZW-uitkering; Ziekteperiode is 104 weken. De duurt van de loongerelateerde
uitkering is 70% afhankelijk van het aantal gewerkte jaren. Het UWV legt re-integratieactiviteiten vast
in een re-integratiedossier (poortwachterstoets). Bij nalatigheid is verhaalsanctie.
12.2.2 Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA opvolger WAO); een arbeidsongeschikte
heeft recht op een WIA als hij minimaal de wachttijd van 104 weken heeft doorlopen, waarin hij door
ziekte niet heeft gewerkt. Arbeidsongeschikt= niet meer je eigen arbeid kunnen verrichten.
Het recht op WIA wordt op grond van 2 onderzoeken vastgesteld, dit heet de claimbeoordeling=
iemand claimt recht op een WIA en die claim moet worden beoordeeld.
Solidariteitsgedachte= mensen met een hoog inkomen leveren een bijdrage aan de ondersteuning en
bescherming van mensen met een lager inkomen of geen inkomen.
12.1 Socialezekerheidsstelsel
In Nederland is recht op zorg vastgesteld. Dit betekent dat de overheid een inspanningsverplichting
heeft om de zorg en ondersteuning toegankelijk te maken en regels te stellen omtrent de aanspraken
op sociale zekerheid. De laatste jaren is er meer nadruk gelegd op de verantwoordelijkheid van
burgers. Sinds 1 januari 2015 hebben er op verschillende gebieden transities plaatsgevonden die de
komende jaren moeten leiden tot veranderingen (transformaties).
Veranderingen sinds 1 januari 2015:
- De zorg en ondersteuning zijn in de Zorgverzekeringswet, de WLZ en WMO2015 geregeld. De
AWBZ (algemene wet bijzondere ziektekosten) is verdwenen en voor een deel geregeld in de
zorgverzekeringswet. De WLZ is slechts nog toegankelijk voor langdurige en zware zorg met
24-uurs toezicht. De verdere zorg en ondersteuning is geregeld in de zorgverzekeringswet en
de WMO voorzieningen worden toegekend als er geen andere middelen meer zijn.
- De opvoed-opgroeiondersteuning voor jeugd/ouders en bescherming van jeugd staat in de
Jeugdwet. In Burgerlijk Wetboek zijn de kinderbeschermingsmaatregelen aangepast.
- De zorg voor werk en inkomen is geregeld in de participatiewet, waarin de bijstandsregeling
(WWB) en de Wsw is opgenomen. De Wajong verdwijnt gedeeltelijk.
- De wet passend onderwijs regelt het onderwijs voor een groot aantal kinderen met
beperkingen in het regulier onderwijs. Het speciale onderwijs wordt slechts toegekend voor
een beperkte groep kinderen, rest moet zoveel mogelijk meedoen in regulier onderwijs.
De overheid maakte de gemeente verantwoordelijk voor regie en coördinatie van zorg en welzijn.
Men spreekt over een transformatie (cultuuromslag) in de werkwijze en het aanbod. Belangrijke
pijlers in het nieuwe stelsel zijn:
- Verantwoordelijkheid van burgers / Zelfregie en eigen kracht
- Bijdrage door het sociale netwerk / mantelzorg / vrijwilligersondersteuning (speerpunt)
- Preventie en tijdig signaleren.
Het is gericht op bezuiniging en op het verbeteren van de kwaliteit zelf, tussen professionals en
tussen samenwerking van gemeenten en organisaties.
Er vindt op dit moment een vereenvoudiging en versobering van het sociale zekerheidsstelsel plaats=
de inzet is dat iedereen een individuele verantwoordelijkheid heeft om te participeren in de
samenleving en dat iedereen, ondanks beperkingen, aan het werk moet.
In de socialezekerheidswetgeving ligt het accent op de activering en re-integratiefunctie, waarin de
individuele verantwoordelijkheid om in eigen inkomen te voorzien groter is geworden.
Het socialezekerheidsstelsel heeft als doel= iedereen, in het bijzonder de sociaal zwakkeren te
verzekeren van een minimuminkomen in periodes waarin zij hier niet zelf in kunnen voorzien Het
socialezekerheidsrecht. Het rechtsgebied sociale zekerheid regelt de rechten en plichten van
werkgevers, werknemers en zelfstandigen bij ziekte, arbeidsongeschiktheid, werkloosheid , medische
zorg, ouderdom en bijstand.
Samen met het arbeidsrecht wordt het sociale zekerheidsrecht gerekend tot het sociaal recht.
De functie van het socialezekerheidsrecht is tweedelig:
1. De overheid verstrekt uitkeringen of neemt kosten voor haar rekening (huis of tandarts). Het
bieden van bestaanszekerheid op minimaal het niveau van het bestaansminimum en het
bieden van bescherming tegen het verlies van inkomen, worden samen de waarborgfunctie
van de sociale zekerheid genoemd.
2. De overheid neemt maatregelen betreffende preventie en re-integratie. Dit noemt men de
activerings- en re-integratiefunctie van de sociale zekerheid.
12.1.2. Sociale verzekeringen en sociale voorzieningen
,Traditioneel wordt in het socialezekerheidsstelsel onderscheid gemaakt tussen sociale verzekeringen
en sociale voorzieningen.
Voor de uitvoering van de sociale zekerheid zijn bestuursorganen (uitvoeringsorganen) aangewezen.
Dit zijn de Sociale Verzekeringsbank (SVB), het Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen
(UWV), de gemeenten en zorgverzekeraars. Ze behandelen aanvragen, stellen recht op een uitkering
of voorziening en verstrekken dit. Het UWV en de gemeenten werken samen om arbeidstoeleiding
en re-integratie van werklozen en uitkeringsgerechtigden te bevorderen. Deze samenwerking is het
Werkplein binnen gemeenten, waar ook andere organisaties zich kunnen aansluiten.
Sociale verzekeringen
Omdat er sprake is van een verzekering moet er premie worden betaald. De burger kan dit niet zelf
bepalen, dit doet de overheid. De burger is verplicht premie af te dragen, afhankelijk van de hoogte
van zijn bruto-inkomen (premie per werksector). Er bestaan 2 soorten sociale verzekeringen:
1. Werknemersverzekering= verzekerd op grond van werknemersverzekering zijn werknemers die
een arbeidsovereenkomst hebben. Hierbij staat het werken centraal. Werknemersverzekeringen:
Ziektewet(ZW), Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO), Wet werk en inkomen naar
arbeidsvermogen(Wet WIA) en Werkloosheidswet(WW).
Verplichte premies worden geïnd door de Belastingdienst. De nominale premie wordt door de
zorgverzekeraars zelf bij de verzekerden geheven
UWV= landelijke organisatie met regionale kantoren. Behandelt de aanvraag van
werknemersverzekeringen, verzamelt gegevens over de beoordeling van het recht op een uitkering
en kent deze toe. De uitvoering van de ZW, WAO, WIA en WW is in handen van UWV.
2. Volksverzekeringen= algemene verzekeringen voor alle ingezetenen van Nederland, voor iedereen
die hier woont en rechtmatig verblijft (in bezit zijn van een geldige verblijfsvergunning).
Volksverzekeringen zijn: Algemene Ouderdomswet(AOW), Algemene nabestaandenwet(Anw), Wet
langdurige zorg(Wlz), Algemene Kinderbijslagwet(AKW) en Zorgverzekeringswet(Zvw) richt zich
ook op uitkeringsgerechtigden en zelfstandigen).
Bij volksverzekeringen worden de premies ingehouden op het loon van werknemers en uitkeringen
van uitkeringsgerechtigden. De Belastingdienst int deze premies afhankelijk van hoogte loon.
De AOW/ANW/AKW worden uitgevoerd door de Sociale Verzekeringsbank(SVB), die per regio
werkzaam is. De Zwv/Wlz worden uitgevoerd door de particuliere zorgverzekeraars.
Sociale voorzieningen= voorzieningen door middel van uitkeringen waarop iedereen die rechtmatig
in Nederland woon teen beroep kan doen. Er wort geen premie voor betaald. Sociale voorzingen zijn:
Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers(IOAW)/
zelfstandige(IOAZ), Inkomensvoorziening Oudere Werkloze(IOW), Wet werk en arbeidsondersteuning
jong gehandicapten(Wet Wajong 2015), Participatiewet, Toeslagenwet(TW) en Wet
maatschappelijke ondersteuning 2015(Wmo2015)
De sociale voorzieningen worden gefinancierd uit de algemene middelen (komen uit inning van
loonheffing en btw). De meeste worden uitgevoerd door gemeenten.
Vanaf 2006 bestaan er inkomensafhankelijke toeslagen (kindgebonden budget, kinderopvangtoeslag,
zorgtoeslag, huurtoeslag), deze worden door Belastingdienst vastgesteld en uitgekeerd op basis van
inkomen. Berekend door Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen(Awir).
Er bestaan 4 kinderregelingen voor inkomensondersteuning; de kinderbijslag, het kindgebonden
budget, de kinderopvangtoeslag en pleegvergoeding. Alleenstaande ouders krijgen een hoger
kindgebonden budget= Normaal budget en de ouderkop (max 3.066 per jaar extra).
TABEL 12.1!!
12.1.3 Toekenning van uitkering, verplichtingen en sancties; In een ‘keukentafelgesprek’ wordt
bepaald of een aanvraag voor een voorziening noodzakelijk is, hierna is de mogelijkheid de uitkering
aan te vragen. Vanaf toekenning heeft uitkeringsgerechtigde verplichtingen.
Uitkering; Aan de hand van persoonlijke situatie en wetgeving word bepaald of iemand een uitkering
krijgt, hoe hoog deze is en de duur hiervan. Die beslissing is een beschikking volgend de Algemene
wet bestuursrecht(Awb).
, Verplichting; als een uitkering is toegekend moet de verzekerde zich houden aan een verplichting. Hij
moet op tijd de juiste en volledige informatie verstrekken, voldoende solliciteren en werk
aanvaarden en voldoende meewerken aan een re-integratieplan.
Sancties; de overheid bestrijdt actief misbruik en fraude in het stelsel. Er is sprake van een lik op stuk
beleid= een overtreding moet worden gestraft. Dit kan met volgende mogelijkheden:
- Bestuurlijke boete= kan worden opgelegd als informatie niet door is gegeven die van belang
is voor uitkering of onvolledige informatie heeft verstrekt (samenwonen, inkomsten). Bij 1 e
keer fraude 100% boete van bedrag. Binnen 5 jaar nogmaals 150%. Bij opzet 100%, bij grove
schuld 75%, bij verwijtbaarheid 50% en verminderde verwijtbaarheid 25%.
- Schriftelijke waarschuwing= als blijkt dat iemand zich heeft vergist.
- Strafrechtelijke vervolgging= Als er voor 50,000 of meer is gefraudeerd wordt het OM
ingeschakeld. Bij minder boete. Dit wordt gestraft met gevangenisstraf van max 4 jaar.
- Maatregel= de uitkering wordt geheel of gedeeltelijk geweigerd. Dit kan als een betrokkenen
niet reageert op een oproep, niet voldoende solliciteert of niet meewerkt een re-integratie.
- Terugvorderen van het te veel uitgekeerde bedrag
Sinds 1 januari 2013 geldt de Wet huisbezoeken die het mogelijk maakt dat een uitkerende instantie
de informatie die zij heeft over de leefsituatie van iemand met een uitkering, door een huisbezoek
verifieert.
12.2 Ziekte en arbeidsongeschiktheid
De wetgeving heeft verandering doorgevoerd die bescherming bieden tegen het niet of onvoldoende
inkomen door ziekte, ongeval of gebreken. De belangrijkste regelgeving is de Wet uitbreiding
loondoorbetalingsplicht bij ziekte (WULBZ) en invoering van de WIA. Het valt niet onder het
socialezekerheidsstelsel omdat dit een particuliere ziekteregeling is tussen werkgeven en nemer.
12.2.1 Ziektewet en Wet uitbreiding loondoorbetalingsplicht bij ziekte
De Ziektewet is in 1996 veranderd, het wordt nu geregeld binnen de arbeidsrelatie tussen een
werkgever en werknemer. Ziekte van werknemer ligt in de risicosfeer van de werkgever= werkgever
betaalt loon door bij ziekte en is geen sprake van een ZW-uitkering.
WULBZ; de werkgever is verplicht minimaal 70% van het loon aan de zieke werknemer uit te betalen
104 weken na aanvang van ziekte. Dit is een voorwaarde om in aanmerking te komen voor een WIA.
Afhankelijk van afspraken mag werkgever twee wachtdagen hanteren en loon inhouden bij ziekte.
Tijdens de ziekte geldt het poortwachterssysteem= regelt de rechten en verplichtingen van
werkgever en werknemer en is gericht op begeleiding en integratie van zieke werknemer.
Werkgever heeft plicht om re-integratie te bevorderen door plan te maken en passend arbeid
bieden, dan kan de termijn worden verlengt met max 52 weken.
Recht op een ZW-uitkering; komt iemand niet in aanmerking voor loondoorbetaling en heeft hij wel
een arbeidsrelatie, kan hij een ZW-uitkering krijgen. De ZW heeft een vangnetfunctie en geldt alleen
nog voor flexibele arbeidskrachten, in dienst genomen gehandicapten, verstrijken van de tijd van
arbeidsovereenkomst, ziekte werknemer van wie dienstverband wordt gestopt, uitzendkrachten
zonder vast dienstverband, werkeloosheidsuitkering en mensen die in overgang tussen werk zaten.
Arbeidsongeschikt volgens de Ziektewet en de WULBZ; Voor de ZW stelt verzekeringsdeskundige
van het UWV aan de hand van de beperkingen van iemand objectief medisch vast of aan dit criterium
van arbeidsongeschiktheid is voldaan. Bij de WULBZ stelt de Arbo-arts of bedrijfsarts dit vast. Een
werknemer die het oneens is kan een second opinion aanvragen bij het UWV.
Duur en hoogte van de ZW-uitkering; Ziekteperiode is 104 weken. De duurt van de loongerelateerde
uitkering is 70% afhankelijk van het aantal gewerkte jaren. Het UWV legt re-integratieactiviteiten vast
in een re-integratiedossier (poortwachterstoets). Bij nalatigheid is verhaalsanctie.
12.2.2 Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA opvolger WAO); een arbeidsongeschikte
heeft recht op een WIA als hij minimaal de wachttijd van 104 weken heeft doorlopen, waarin hij door
ziekte niet heeft gewerkt. Arbeidsongeschikt= niet meer je eigen arbeid kunnen verrichten.
Het recht op WIA wordt op grond van 2 onderzoeken vastgesteld, dit heet de claimbeoordeling=
iemand claimt recht op een WIA en die claim moet worden beoordeeld.
