Artrose
De aandoening heup- en/ of knieartrose
Artrose is een van de meest voorkomende aandoeningen van het houding- en bewegingsapparaat.
Kenmerkend is een langzaam en wisselend progressief verlies van gewrichtskraakbeen. Naast kraakbeenverlies
kunnen ook veranderingen plaatsvinden van het subchondrale bot en kunnen osteofyten worden gemaakt.
Periodiek kan het synoviale membraan geprikkeld zijn, wat leidt tot gewrichtsontsteking.
Klinisch beeld van heup- en knieartrose
Kenmerkend voor artrose van de heup en/of knie is het ervaren van pijn, stijfheid en op den duur achteruitgang
van het dagelijks functioneren, die vermoedelijk veelal ontstaat door gebrek aan beweging. Daarnaast kan er
sprake zijn van een verminderde spierkracht, instabiliteit en crepitaties (zie tabel 1). In het algemeen is de
relatie tussen het klinisch beeld en de mate van radiologische afwijkingen bij zowel heup- als knieartrose zwak.
Er zijn een aantal symptomen die in verband staan met specifiek heup- of knie artrose (zie tabel 2).
Tabel 1: symptomen bij heup en knie artrose
Symptoom
Pijn Pijn bij het starten van bewegen en bij langdurig belasten; de pijn neemt vaak toe
naar mate de dag vordert. In latere fasen is er ook pijn in rust en nachtelijke pijn.
Stijfheid Startstijfheid die na enkele minuten na het in beweging komen is verdwenen
Zwelling Benige osteofyten, hydrops of synovitis
Crepitaties Kunnen gehoord en gevoeld worden als ze langs ligamenten strijken
Bewegingsbeperking Kapselpatroon heup (endorotatie > flexie > abductie), kapselpatroon knie (flexie >
extensie > rotaties)
Deformatie en Door destructie van gewrichtsstructuren kunnen standsveranderingen ontstaan
standsverandering (varus/ valgus stand van de knie). Dit kan lijden tot stabiliteit problemen (a/p).
Tabel 2: Klachten specifiek bij heup- en knie artrose
Heup Knie
Pijn voorzijde lies en voor laterale zijde heup, soms Pijn rondom de knie of het bovenbeen
uitstralend naar bovenbeen/ knie
Leeftijd >60 jaar Leeftijd >50 jaar
>3 maanden klachten Ochtendstijfheid < 30 minuten
Pijn blijft hetzelfde bij zitten Crepitaties bij bewegingsonderzoek
Pijn bij palpatie ligamentum inguinale Gevoeligheid osteofyten
Verminderde exorotatie, endorotatie en adductie Afwezigheid hoge temperatuur in de knie
Benig eindgevoel Standsveranderingen
Krachtsverlies heup abductoren
Risicofactoren voor ontstaan en progressie + beloop
Artrose is een aandoening die in de meeste gevallen multifactorieel wordt bepaald, deze factoren zijn: geslacht
(> vrouwen), leeftijd, genetische aanleg, overgewicht, spierkracht, laxiteit, malalignement, gegeneraliseerde
artrose, trauma in het verleden, gewrichtsaandoeningen, zwaar beroep, sport (topsport voetbal/ ballet) en
zitten in een hurkhouding. Het natuurlijke beloop is zeer heterogeen, maar over het algemeen is artrose een
langzaam voortschrijdend proces waarbij perioden tussen veel en weinig klachten zich afwisselen.
De aandoening heup- en/ of knieartrose
Artrose is een van de meest voorkomende aandoeningen van het houding- en bewegingsapparaat.
Kenmerkend is een langzaam en wisselend progressief verlies van gewrichtskraakbeen. Naast kraakbeenverlies
kunnen ook veranderingen plaatsvinden van het subchondrale bot en kunnen osteofyten worden gemaakt.
Periodiek kan het synoviale membraan geprikkeld zijn, wat leidt tot gewrichtsontsteking.
Klinisch beeld van heup- en knieartrose
Kenmerkend voor artrose van de heup en/of knie is het ervaren van pijn, stijfheid en op den duur achteruitgang
van het dagelijks functioneren, die vermoedelijk veelal ontstaat door gebrek aan beweging. Daarnaast kan er
sprake zijn van een verminderde spierkracht, instabiliteit en crepitaties (zie tabel 1). In het algemeen is de
relatie tussen het klinisch beeld en de mate van radiologische afwijkingen bij zowel heup- als knieartrose zwak.
Er zijn een aantal symptomen die in verband staan met specifiek heup- of knie artrose (zie tabel 2).
Tabel 1: symptomen bij heup en knie artrose
Symptoom
Pijn Pijn bij het starten van bewegen en bij langdurig belasten; de pijn neemt vaak toe
naar mate de dag vordert. In latere fasen is er ook pijn in rust en nachtelijke pijn.
Stijfheid Startstijfheid die na enkele minuten na het in beweging komen is verdwenen
Zwelling Benige osteofyten, hydrops of synovitis
Crepitaties Kunnen gehoord en gevoeld worden als ze langs ligamenten strijken
Bewegingsbeperking Kapselpatroon heup (endorotatie > flexie > abductie), kapselpatroon knie (flexie >
extensie > rotaties)
Deformatie en Door destructie van gewrichtsstructuren kunnen standsveranderingen ontstaan
standsverandering (varus/ valgus stand van de knie). Dit kan lijden tot stabiliteit problemen (a/p).
Tabel 2: Klachten specifiek bij heup- en knie artrose
Heup Knie
Pijn voorzijde lies en voor laterale zijde heup, soms Pijn rondom de knie of het bovenbeen
uitstralend naar bovenbeen/ knie
Leeftijd >60 jaar Leeftijd >50 jaar
>3 maanden klachten Ochtendstijfheid < 30 minuten
Pijn blijft hetzelfde bij zitten Crepitaties bij bewegingsonderzoek
Pijn bij palpatie ligamentum inguinale Gevoeligheid osteofyten
Verminderde exorotatie, endorotatie en adductie Afwezigheid hoge temperatuur in de knie
Benig eindgevoel Standsveranderingen
Krachtsverlies heup abductoren
Risicofactoren voor ontstaan en progressie + beloop
Artrose is een aandoening die in de meeste gevallen multifactorieel wordt bepaald, deze factoren zijn: geslacht
(> vrouwen), leeftijd, genetische aanleg, overgewicht, spierkracht, laxiteit, malalignement, gegeneraliseerde
artrose, trauma in het verleden, gewrichtsaandoeningen, zwaar beroep, sport (topsport voetbal/ ballet) en
zitten in een hurkhouding. Het natuurlijke beloop is zeer heterogeen, maar over het algemeen is artrose een
langzaam voortschrijdend proces waarbij perioden tussen veel en weinig klachten zich afwisselen.
