College 3
Meer dan 80% van de studenten wordt moe en onfris wakker, in vergelijking met 25% van de
algemene bevolking.
Slaap: een gebrek aan wakker worden (Aristoteles). Het is een natuurlijke terugkerende
staat van lichaam en geest, waarin:
De zintuigen onderdrukt worden
Spieren ontspannen zijn
Hartslag, bloeddruk en lichaamstemperatuur dalen
Metabolisme naar beneden gaat
Geen bewustzijn is, maar de hersenen wel actief zijn.
Het is een biologische behoefte.
Slaapcyclus: 5 fases van slaap die we kunnen meten met:
Electro-encephalogram (EEG): elektrische activiteit in de hersenen: verschil tussen
hersengolven wanneer we wakker zijn en wanneer we slapen. De hersengolven
verschillen van hoge amplitude en lage frequentie (ontspanning) tot lage amplitude
en hoge frequentie (arousal).
Electro-oculogram (EOG): oogbewegingen.
5 fases van slaap: de eerste 4 fases zijn niet-REM en de laatste fase is de REM-slaap.
Wakker zijn (5%): hierin voel je je slaperig, je gaapt en je ogen vallen dicht. Hierin
komen alfa-golven voor.
Overgang (2-5%): de overgang tussen wakker zijn en slapen. Je bewustzijn drijft af, je
hartslag en ademhaling gaan naar beneden en alfa-golven komen voor met soms
theta-golven.
Lichte slaap (45-55%): hierin komen theta-golven voor + het begin van delta golven.
Hierin komen ook sleep-spindles (korte uitbarsting van neurale trillingen) en K-
complex voor (grootste evenement in een gezond menselijk EEG). Dit heeft twee
functies: het onderdrukken van corticale arousal als een respons op externe stimuli
en het helpen van slaap-gebaseerd geheugenversterking.
Begin diepe slaap (3-8%): de overgang van lichte naar diepe slaap. Hierin komen
theta- en delta-golven voor.
Diepe slaap/ slow wave sleep (15-20%): hierin komen delta-golven voor. Deze
stimuleren het vrijkomen van verschillende
hormonen. Verstoring van de delta-golven is
geassocieerd met depressie, OCD, angst,
Parkinsons, schizofrenie, alcoholisme, narcolepsie
en slaapverlies. Delta-golven komen vaker voor in
jonge kinderen -> ontwikkelingsfunctie.
Droomslaap (20-25%): REM-slaap. Het is een
paradoxale slaap: er is geen spieractiviteit
behalve snelle oogbewegingen en er is hoge
hersenactiviteit: lage amplitude-gemixte
frequentie golven (theta, alfa en beta). Het is erg
moeilijk om in deze fase wakker te worden.
, Veranderingen slaapcyclus met leeftijd:
Baby’s: hebben korte slaapcyclussen (45-60 minuten). Ze starten met een REM-slaap,
die 50% van de slaap in beslag neemt.
Volwassenen: hebben slaapcyclussen van 90-100 minuten. Ze starten met de NREM-
slaap, die 20-25% van de slaap in beslag neemt.
Oudere mensen: hebben minder diepe slaap (fase 3-4) en 80% bestaat uit lichte
slaap (fase 2). Ze hebben meer arousal tijdens de nacht in hebben minder sleep-
spindles (zou kunnen verklaren waarom ze vaker wakker worden).
Over het algemeen vermindert het totale aantal slaap en REM-slaap als je ouder
wordt, maar er is variabiliteit. Over het algemeen hebben mensen tussen de 5.5 en
8.5 uur slaap nodig per nacht.
Slaap-controle mechanismes:
Circadiaanse ritmes: verschillende processen in het
lichaam die via een cyclus verlopen. Je hebt bijvoorbeeld
jaarcyclussen waarin we meer in de winter slapen in
vergelijking met de zomer. Circadiaanse ritmes volgen een
24-uurs cyclus (lichaamstemperatuur, voedingspatronen,
handgrip en aandacht). Ook wakker worden en slapen
gaan volgens deze cyclus.
Ze staan onder controle van de
suprachiasmatische nucleus
(SCN) in de hypothalamus. Dit is
een interne biologische klok. Dit
hebben ze onderzocht door
subjecten te plaatsen in een
omgeving zonder natuurlijke
veranderingen van dag en nacht.
De cyclus bleef toen ook intact,
maar licht en andere ‘zeitgebers’
hebben een grote impact (ze
helpen ons relatief snel aan te
passen wanneer we reizen naar
Meer dan 80% van de studenten wordt moe en onfris wakker, in vergelijking met 25% van de
algemene bevolking.
Slaap: een gebrek aan wakker worden (Aristoteles). Het is een natuurlijke terugkerende
staat van lichaam en geest, waarin:
De zintuigen onderdrukt worden
Spieren ontspannen zijn
Hartslag, bloeddruk en lichaamstemperatuur dalen
Metabolisme naar beneden gaat
Geen bewustzijn is, maar de hersenen wel actief zijn.
Het is een biologische behoefte.
Slaapcyclus: 5 fases van slaap die we kunnen meten met:
Electro-encephalogram (EEG): elektrische activiteit in de hersenen: verschil tussen
hersengolven wanneer we wakker zijn en wanneer we slapen. De hersengolven
verschillen van hoge amplitude en lage frequentie (ontspanning) tot lage amplitude
en hoge frequentie (arousal).
Electro-oculogram (EOG): oogbewegingen.
5 fases van slaap: de eerste 4 fases zijn niet-REM en de laatste fase is de REM-slaap.
Wakker zijn (5%): hierin voel je je slaperig, je gaapt en je ogen vallen dicht. Hierin
komen alfa-golven voor.
Overgang (2-5%): de overgang tussen wakker zijn en slapen. Je bewustzijn drijft af, je
hartslag en ademhaling gaan naar beneden en alfa-golven komen voor met soms
theta-golven.
Lichte slaap (45-55%): hierin komen theta-golven voor + het begin van delta golven.
Hierin komen ook sleep-spindles (korte uitbarsting van neurale trillingen) en K-
complex voor (grootste evenement in een gezond menselijk EEG). Dit heeft twee
functies: het onderdrukken van corticale arousal als een respons op externe stimuli
en het helpen van slaap-gebaseerd geheugenversterking.
Begin diepe slaap (3-8%): de overgang van lichte naar diepe slaap. Hierin komen
theta- en delta-golven voor.
Diepe slaap/ slow wave sleep (15-20%): hierin komen delta-golven voor. Deze
stimuleren het vrijkomen van verschillende
hormonen. Verstoring van de delta-golven is
geassocieerd met depressie, OCD, angst,
Parkinsons, schizofrenie, alcoholisme, narcolepsie
en slaapverlies. Delta-golven komen vaker voor in
jonge kinderen -> ontwikkelingsfunctie.
Droomslaap (20-25%): REM-slaap. Het is een
paradoxale slaap: er is geen spieractiviteit
behalve snelle oogbewegingen en er is hoge
hersenactiviteit: lage amplitude-gemixte
frequentie golven (theta, alfa en beta). Het is erg
moeilijk om in deze fase wakker te worden.
, Veranderingen slaapcyclus met leeftijd:
Baby’s: hebben korte slaapcyclussen (45-60 minuten). Ze starten met een REM-slaap,
die 50% van de slaap in beslag neemt.
Volwassenen: hebben slaapcyclussen van 90-100 minuten. Ze starten met de NREM-
slaap, die 20-25% van de slaap in beslag neemt.
Oudere mensen: hebben minder diepe slaap (fase 3-4) en 80% bestaat uit lichte
slaap (fase 2). Ze hebben meer arousal tijdens de nacht in hebben minder sleep-
spindles (zou kunnen verklaren waarom ze vaker wakker worden).
Over het algemeen vermindert het totale aantal slaap en REM-slaap als je ouder
wordt, maar er is variabiliteit. Over het algemeen hebben mensen tussen de 5.5 en
8.5 uur slaap nodig per nacht.
Slaap-controle mechanismes:
Circadiaanse ritmes: verschillende processen in het
lichaam die via een cyclus verlopen. Je hebt bijvoorbeeld
jaarcyclussen waarin we meer in de winter slapen in
vergelijking met de zomer. Circadiaanse ritmes volgen een
24-uurs cyclus (lichaamstemperatuur, voedingspatronen,
handgrip en aandacht). Ook wakker worden en slapen
gaan volgens deze cyclus.
Ze staan onder controle van de
suprachiasmatische nucleus
(SCN) in de hypothalamus. Dit is
een interne biologische klok. Dit
hebben ze onderzocht door
subjecten te plaatsen in een
omgeving zonder natuurlijke
veranderingen van dag en nacht.
De cyclus bleef toen ook intact,
maar licht en andere ‘zeitgebers’
hebben een grote impact (ze
helpen ons relatief snel aan te
passen wanneer we reizen naar
