‘Het moddert nog steeds door’
Incrementalisme wordt vaak gezien als de meest gebruikelijke methode van beleidsvorming. Zelf als
men zorgvuldig plant en grote stappen wil maken, werkt dit vaak niet. Sommige beleidsanalisten
geloven echter dat men bij incrementalisme gaat doormodderen doordat men te kleine stapjes
gebruikt. Grof gezien lijken er twee groepen te zijn die er anders over denken. De eerste groep
mensen gaat voor grotere stappen en de tweede groep gaat voor een uitgebreidere
wetenschappelijke analyse van beleidsalternatieven. Kortom, beide gebaseerd op een
tegenstrijdigheid tot incrementalisme als het gaat om ‘planning’.
Incrementeel veranderen politiek veranderen in kleine stapjes, ongeacht de
analysemethode. De mate van incrementalisme varieert sterk, het veranderen een over
langere periode is niet stabiel. De omvang van de stap in het veranderen van beleid
verscheelt daardoor.
Incrementalisten geloven dat complexe problemen op te lossen zijn door incrementalisme.
Tegenhangers vinden echter dat men bij complexe problemen niet met incrementalisme
moet komen.
Verschillende analyses nemen de naam van incrementalisme aan:
1. Analyse die beperkt is tot overweging van alternatieve beleidslijnen die stapsgewijs worden
uitgevoerd / weinig verschillen van de huidige status-quo. Ook wel ‘eenvoudige incrementele
analyse’ genoemd.
2. Analyse als reeks van sterk vereenvoudigde en gefocuste strategieën waarvan ‘eenvoudige
incrementele analyse’ er één is. 5 worden hieronder gespecificeerd.
a. Een beperking van de analyse tot een paar enigszins vertrouwde
beleidsalternatieven.
b. Een verstrengeling van analyse van beleidsdoelen en andere waarden met
empirische delen van het probleem.
c. Een grotere analytische preoccupatie voor (kinder)ziektes die kunnen worden
verholpen, dan analyse voor de positieve doelen die worden nagestreefd.
d. Een reeks onderzoeken, fouten en herziene onderzoeken.
e. Een analyse die slechts enkele (niet alle), van de belangrijke mogelijke gevolgen van
een alternatief beschouwd.
f. Fragmentatie van analytisch werk aan veel deelnemers bij beleidsvorming. Deze
complexe methode wordt ookwel ‘disjointed (onsamenhangend) incrementalisme’
genoemd.
3. Analyse die is beperkt tot een doordachte gekozen reeks strategieën om complexe
beleidsproblemen te vereenvoudigen. Een conventionele ‘comprehensive’
wetenschappelijke analyse. Ook wel ‘strategische analyse’ genoemd.
Van alle analyses kunnen we nu in kaart brengen waarom dit alternatief gebruikt zou moeten
worden in plaats van de normale ‘wetenschappelijke analyse’.
Eerst de strategische analyse
Denkbeeld van analisten die strategische analyse aanhangen: geen enkel persoon, comité of
onderzoeksteam kan, zelfs met alle middelen van moderne elektronische berekening, de analyse van
een complex probleem afronden.
Redenen hiervoor zijn: