Aardrijkskunde de Geo Wereld
Arm en rijk 4/5 havo
H4 Een veranderde wereld
Paragraaf 4.1 Economische mondialisering
Globalisering
► Globalisering economieën raken meer met elkaar verweven door de toenemende
internationalisering van goederen en diensten.
Kenmerkend voor het proces van economische globalisering zijn:
‒ een groeiende internationale handel
‒ toename van de directe buitenlandse investeringen (dbi’s): investeringen in een andere land
‒ Toename van internationale migratie
‒ toegenomen betekenis van multinationals
‒ globalisering mogelijk dankzij ontwikkelingen
in transporttechnologie en vrijhandel
Communicatietechnologie maakt efficiënte logistiek
mogelijk. Logistiek is de manier waarop het vervoer,
de opslag en de distributie van goederen wordt
georganiseerd.
Tijd-ruimtecompressie: proces waarbij de relatieve
afstand tussen plaatsen door de moderne transport-
en informatietechnologie daalt.
Voor- en nadelen
► Globalisering heeft op gevolgen op alle schaalniveaus.
● Positieve gevolgen:
‒ Keuze van producten uit de hele wereld
‒ De economie is wereldwijd sterk gegroeid
‒ Meer werkgelegenheid in gebieden die productiewerk hebben overgenomen
‒ Daling van de prijzen
● Negatieve gevolgen:
- De werkgelegenheid afgenomen in gebieden waar het productiewerk weg is gehaald
- Werknemers en nationale overheden hebben door de macht van multinationals minder
invloed
- Meer transport van goederen (en dumpen van afval) gaat ten koste van het milieu
- De kloof tussen arme en rijke landen is toegenomen
- De kloof binnen landen tussen rijke en arme mensen is toegenomen
Een wereldwijde verschuiving
► Steeds meer handel met Azië global shift = verschuiving van het economisch zwaartepunt
in de wereld
‒ vroeger vooral handel tussen Europa en de Verenigde Staten
‒ nu driehoek (triade) tussen de drie belangrijkste handelsgebieden: Europa, Verenigde Staten
en Azië
, ● Sinds de Tweede Wereldoorlog is de wereldeconomie snel gegroeid:
‒ de productie van goederen verdriedubbelde
‒ hoge welvaart in veel landen
‒ flinke kapitaalstromen: betaling voor goederen en diensten en investeringen (directe
buitenlandse investeringen)
India en China veranderen van periferielanden in semiperiferie-landen; er wordt vaker
hooggekwalificeerd werk gedaan.
‒ Dus ook onderzoek en ontwikkeling (R&D, research and development) in semiperiferie-
landen.
‒ Die ontwikkeling heet: de nieuwe internationale arbeidsverdeling.
interne en externe factoren bepalen de voorspelde groei van Zuid-Zuidhandel.
Denk aan corruptie, investeringen van geld in onderwijs en infrastructuur en de staat van de
wereldeconomie.
Outsourcing in India
► Multinationals zoeken goedkoopste plek voor goederen of diensten. Dit heet outsourcing (=
uitbesteden).
Productieketen wordt in stukjes verdeeld en men zoekt per deel de goedkoopste plek.
‒ onderzoek en ontwikkeling
(R&D, research and development) in
centrumlanden
‒ de productie in (semi)periferielanden
‒ verkoop en distributie in centrumlanden
Voorbeelden van outsourcing in India:
ICT-gebied: Bengaluru (Bangalore)
auto-industrie: Pune (ten zuidoosten van
Mumbai)
Redenen om werk te verplaatsen:
‒ Indiërs spreken Engels
‒ ze werken hard
‒ ze zijn goed opgeleid
‒ de lonen liggen lager dan in Europa of de
V.S.
Migratie
Migratie door push- en pullfactoren.
Pushfactoren zijn negatieve redenen voor vertrek uit eigen gebied, pullfactoren zijn positieve
factoren die aantrekken in een ander gebied.
Redenen voor migratie zijn economisch, politiek of fysisch van aard:
‒ Economisch: arbeidsmigranten
‒ Politiek: conflicten die zorgen voor vluchtelingen of ontheemden
‒ Fysisch: klimaatverandering of een natuurramp
Arm en rijk 4/5 havo
H4 Een veranderde wereld
Paragraaf 4.1 Economische mondialisering
Globalisering
► Globalisering economieën raken meer met elkaar verweven door de toenemende
internationalisering van goederen en diensten.
Kenmerkend voor het proces van economische globalisering zijn:
‒ een groeiende internationale handel
‒ toename van de directe buitenlandse investeringen (dbi’s): investeringen in een andere land
‒ Toename van internationale migratie
‒ toegenomen betekenis van multinationals
‒ globalisering mogelijk dankzij ontwikkelingen
in transporttechnologie en vrijhandel
Communicatietechnologie maakt efficiënte logistiek
mogelijk. Logistiek is de manier waarop het vervoer,
de opslag en de distributie van goederen wordt
georganiseerd.
Tijd-ruimtecompressie: proces waarbij de relatieve
afstand tussen plaatsen door de moderne transport-
en informatietechnologie daalt.
Voor- en nadelen
► Globalisering heeft op gevolgen op alle schaalniveaus.
● Positieve gevolgen:
‒ Keuze van producten uit de hele wereld
‒ De economie is wereldwijd sterk gegroeid
‒ Meer werkgelegenheid in gebieden die productiewerk hebben overgenomen
‒ Daling van de prijzen
● Negatieve gevolgen:
- De werkgelegenheid afgenomen in gebieden waar het productiewerk weg is gehaald
- Werknemers en nationale overheden hebben door de macht van multinationals minder
invloed
- Meer transport van goederen (en dumpen van afval) gaat ten koste van het milieu
- De kloof tussen arme en rijke landen is toegenomen
- De kloof binnen landen tussen rijke en arme mensen is toegenomen
Een wereldwijde verschuiving
► Steeds meer handel met Azië global shift = verschuiving van het economisch zwaartepunt
in de wereld
‒ vroeger vooral handel tussen Europa en de Verenigde Staten
‒ nu driehoek (triade) tussen de drie belangrijkste handelsgebieden: Europa, Verenigde Staten
en Azië
, ● Sinds de Tweede Wereldoorlog is de wereldeconomie snel gegroeid:
‒ de productie van goederen verdriedubbelde
‒ hoge welvaart in veel landen
‒ flinke kapitaalstromen: betaling voor goederen en diensten en investeringen (directe
buitenlandse investeringen)
India en China veranderen van periferielanden in semiperiferie-landen; er wordt vaker
hooggekwalificeerd werk gedaan.
‒ Dus ook onderzoek en ontwikkeling (R&D, research and development) in semiperiferie-
landen.
‒ Die ontwikkeling heet: de nieuwe internationale arbeidsverdeling.
interne en externe factoren bepalen de voorspelde groei van Zuid-Zuidhandel.
Denk aan corruptie, investeringen van geld in onderwijs en infrastructuur en de staat van de
wereldeconomie.
Outsourcing in India
► Multinationals zoeken goedkoopste plek voor goederen of diensten. Dit heet outsourcing (=
uitbesteden).
Productieketen wordt in stukjes verdeeld en men zoekt per deel de goedkoopste plek.
‒ onderzoek en ontwikkeling
(R&D, research and development) in
centrumlanden
‒ de productie in (semi)periferielanden
‒ verkoop en distributie in centrumlanden
Voorbeelden van outsourcing in India:
ICT-gebied: Bengaluru (Bangalore)
auto-industrie: Pune (ten zuidoosten van
Mumbai)
Redenen om werk te verplaatsen:
‒ Indiërs spreken Engels
‒ ze werken hard
‒ ze zijn goed opgeleid
‒ de lonen liggen lager dan in Europa of de
V.S.
Migratie
Migratie door push- en pullfactoren.
Pushfactoren zijn negatieve redenen voor vertrek uit eigen gebied, pullfactoren zijn positieve
factoren die aantrekken in een ander gebied.
Redenen voor migratie zijn economisch, politiek of fysisch van aard:
‒ Economisch: arbeidsmigranten
‒ Politiek: conflicten die zorgen voor vluchtelingen of ontheemden
‒ Fysisch: klimaatverandering of een natuurramp
