Aardrijkskunde de Geo Wereld
Arm en rijk 4/5 havo
H3 De olifant ontwaakt
Paragraaf 3.1 Kennismaking met India en Groot-Brittannië
Kolonie Brits-Indië
Rond 1900 is Groot-Brittannië door de industrialisatie een
machtig land en India een exploitatiekolonie.
India staat in dienst van Brits-Indië:
levering van grondstoffen
infrastructuur en zeehavens voor vervoer van
grondstoffen
India als afzetgebied
Australië als vestigingskolonie
Dekolonisatie
Na de Tweede Wereldoorlog werd India onafhankelijk
dekolonisatie.
De koloniale banden hebben sporen nagelaten bijv.
Engels als tweede officiële taal in India.
Na de onafhankelijkheid emigreerden veel Indiërs om economische redenen naar Groot-Brittannië
geëmigreerd multiculturele samenleving in Groot-Brittannië.
Verstedelijking
Engeland
► Ongeveer 90% van de Engelse bevolking
woont in steden.
● Snelle verstedelijking begon met de opkomst
van de industrie. De industrialisatie begon in
de Engelse Midlands.
Locatiefactoren textielfabrieken in de Midlands:
Aanwezigheid steenkoolveld
kennis en ervaring spinners en wevers in
Manchester.
aanwezigheid slimme ondernemers massaproductie van textiel met revolutionaire
stoommachines in grote fabrieken.
ligging vlak bij de haven van Liverpool aanvoer grondstof katoen.
Verstedelijking in India
● In India kwam verstedelijking veel later dan in Engeland:
Urbanisatiegraad ongeveer 40% in 2030
46 steden > 1 miljoen inwoners
, Tweedeling:
- Rijke mensen in gated communities
- Arme mensen in slums
Van industrie naar diensten in Groot-
Brittannië
► Na Tweede Wereldoorlog: de-industrialisatie
richting diensteneconomie.
‒ Industriegebieden in verval door concurrentie
lagelonenlanden.
● Steden worden aantrekkelijk als vestigingsplaats
voor:
‒ dienstverlenende bedrijven (o.a. vanwege
hoogopgeleid personeel)
‒ multinationale ondernemingen
‒ bedrijven op het gebied van research en
marketing
‒ zakelijke en financiële dienstverlening
De-industrialisatie ook in andere delen West-
Europa en de V.S.: kansrijke bewoners trekken
weg hoge werkloosheid en dalende
inkomsten.
Toenemende ongelijkheid
De regionale ongelijkheid binnen Groot-Brittannië en binnen Londen neemt toe. De welvarende
hoogopgeleiden staan tegenover de laagopgeleiden met dalende inkomens.
Paragraaf 3.2 Welvaart en ontwikkeling
Ontwikkelingskenmerken
Welvaartspeil bepaalt hoe ontwikkeld een land is
- Verschillen in ontwikkeling binnen een land
Bruto nationaal product per inwoner meest gebruikte indicator
In ontwikkelingslanden vaak economische ongelijkheid weinig rijken/veel armen
Het bruto nationaal product
► bruto nationaal product (bnp) = totale inkomen van een land.
● Voor een vergelijking tussen landen wordt vaak bnp / inwoner gebruikt gemiddelde
inkomen.
In arme landen:
‒ Inkomen stad > platteland.
‒ Bruto regionaal product (brp) is zeer verschillend kan leiden tot regionale ongelijkheid.
‒ Cijfers vaak onbetrouwbaar goede vergelijking lastig.
Wisselkoers van het bnp in dollars wijkt soms sterk af van werkelijke waarde.
Het bruto nationaal product = Verschillen in koopkracht.
Soms wordt het bnp per inwoner gecorrigeerd naar koopkracht om landen beter te kunnen
vergelijken.
Arm en rijk 4/5 havo
H3 De olifant ontwaakt
Paragraaf 3.1 Kennismaking met India en Groot-Brittannië
Kolonie Brits-Indië
Rond 1900 is Groot-Brittannië door de industrialisatie een
machtig land en India een exploitatiekolonie.
India staat in dienst van Brits-Indië:
levering van grondstoffen
infrastructuur en zeehavens voor vervoer van
grondstoffen
India als afzetgebied
Australië als vestigingskolonie
Dekolonisatie
Na de Tweede Wereldoorlog werd India onafhankelijk
dekolonisatie.
De koloniale banden hebben sporen nagelaten bijv.
Engels als tweede officiële taal in India.
Na de onafhankelijkheid emigreerden veel Indiërs om economische redenen naar Groot-Brittannië
geëmigreerd multiculturele samenleving in Groot-Brittannië.
Verstedelijking
Engeland
► Ongeveer 90% van de Engelse bevolking
woont in steden.
● Snelle verstedelijking begon met de opkomst
van de industrie. De industrialisatie begon in
de Engelse Midlands.
Locatiefactoren textielfabrieken in de Midlands:
Aanwezigheid steenkoolveld
kennis en ervaring spinners en wevers in
Manchester.
aanwezigheid slimme ondernemers massaproductie van textiel met revolutionaire
stoommachines in grote fabrieken.
ligging vlak bij de haven van Liverpool aanvoer grondstof katoen.
Verstedelijking in India
● In India kwam verstedelijking veel later dan in Engeland:
Urbanisatiegraad ongeveer 40% in 2030
46 steden > 1 miljoen inwoners
, Tweedeling:
- Rijke mensen in gated communities
- Arme mensen in slums
Van industrie naar diensten in Groot-
Brittannië
► Na Tweede Wereldoorlog: de-industrialisatie
richting diensteneconomie.
‒ Industriegebieden in verval door concurrentie
lagelonenlanden.
● Steden worden aantrekkelijk als vestigingsplaats
voor:
‒ dienstverlenende bedrijven (o.a. vanwege
hoogopgeleid personeel)
‒ multinationale ondernemingen
‒ bedrijven op het gebied van research en
marketing
‒ zakelijke en financiële dienstverlening
De-industrialisatie ook in andere delen West-
Europa en de V.S.: kansrijke bewoners trekken
weg hoge werkloosheid en dalende
inkomsten.
Toenemende ongelijkheid
De regionale ongelijkheid binnen Groot-Brittannië en binnen Londen neemt toe. De welvarende
hoogopgeleiden staan tegenover de laagopgeleiden met dalende inkomens.
Paragraaf 3.2 Welvaart en ontwikkeling
Ontwikkelingskenmerken
Welvaartspeil bepaalt hoe ontwikkeld een land is
- Verschillen in ontwikkeling binnen een land
Bruto nationaal product per inwoner meest gebruikte indicator
In ontwikkelingslanden vaak economische ongelijkheid weinig rijken/veel armen
Het bruto nationaal product
► bruto nationaal product (bnp) = totale inkomen van een land.
● Voor een vergelijking tussen landen wordt vaak bnp / inwoner gebruikt gemiddelde
inkomen.
In arme landen:
‒ Inkomen stad > platteland.
‒ Bruto regionaal product (brp) is zeer verschillend kan leiden tot regionale ongelijkheid.
‒ Cijfers vaak onbetrouwbaar goede vergelijking lastig.
Wisselkoers van het bnp in dollars wijkt soms sterk af van werkelijke waarde.
Het bruto nationaal product = Verschillen in koopkracht.
Soms wordt het bnp per inwoner gecorrigeerd naar koopkracht om landen beter te kunnen
vergelijken.
