Samenvatting Het ontslagrecht in de praktijk - H1 en H2
Van Drongelen, Klingeman, van Rijs
Hoofdstuk 1 Inleiding
1.1 Inleiding
● Arbeidsovereenkomst is de overeenkomst waarbij de ene partij, de werknemer, zich
verbindt in dienst van de andere partij, de werkgever, tegen loon gedurende zekere
tijd arbeid te verrichten.
Duurovereenkomst
● VB: arbeidsovereenkomst, huur- en pachtovereenkomst.
● Kenmerk: continuïteit (wanneer partijen met elkaar in zee willen gaan/bepaalde
periode)
○ Periode kunnen zij zelf aangeven.
VB: Jaar.
● Zo weten de partijen wanneer de overeenkomst afloopt zonder dat er nadere
afspraken hoeven te worden gemaakt over de beëindiging
VB: onbepaald.
● In dat geval weten partijen niet wanneer de overeenkomst eindigt.
○ Degene die het wil beëindigen zal daartoe zijn wil kenbaar moeten maken
aan de wederpartij.
○ Een wil die niet kenbaar wordt gemaakt is juridisch zonder betekenis:
■ Art. 3:33 BW “Een rechtshandeling vereist een op een rechtsgevolg
gerichte wil die zich door een verklaring heeft geopenbaard.”
■ Het beëindigen van een duurovereenkomst heeft voor beide partijen
verstrekkende gevolgen.
■ Denk aan een huurder, die een nieuw pand moet zoeken en een
verhuurder die een nieuwe huurder moet zoeken.
● Vanwege deze consequenties voor alle partijen is het niet
meer dan normaal dat beëindiging van een duurovereenkomst
zal moeten gebeuren via de opzegging ervan.
● Opzeggen van een duurovereenkomst brengt met zich, dat
daarvoor een (opzeg)termijn besproken moet worden.
1.2. De bijzondere aard van de arbeidsovereenkomst
● Duurovereenkomsten: algemene regels van het vermogensrecht en
verbintenissenrecht (Boek 3 en 6 BW) van toepassing.
● Gericht op overeenkomsten die vaak na het sluiten ervan weer tenietgaan, omdat
aan de uit die overeenkomst voortvloeiende verplichtingen is voldaan.
○ VB: Koper betaalt het vereiste aankoopbedrag en verkoper overhandigt het
product aan de koper. Daarmee gaat de tussen partijen gesloten
koopovereenkomst teniet.
■ Dergelijk gevolg kan niet aan de orde zijn als de arbeidsovereenkomst
in het geding is.
■ Dat is ook de reden waarom de wetgever een groot aantal specifieke
voorschriften heeft aangegeven over het beëindigen van de
, arbeidsovereenkomst (Art. 7:667 - 7:686a BW).
■ Onderscheid gemaakt tussen: arbeidsovereenkomst bepaalde tijd en
onbepaalde tijd.
De voorschriften over de beëindiging van de arbeidsovereenkomst hebben met name te
maken met onbepaalde tijd, vooral gericht op de werkgever.
● Werkgever beschikt niet alleen over de arbeidskracht van de werknemer, maar ook
over de persoon van de werknemer zelf (Art. 7:659 lid 1 BW) en daarmee dus ook
een deel van zijn leven.
● Werknemer zit dan in een ondergeschikte positie jegens zijn werkgever.
○ Zowel juridisch als in economische en maatschappelijke zin.
● Door de bijzondere wettelijke regeling van de arbeidsovereenkomst wordt de
feitelijke ongelijkheid tussen de partijen juridisch gecompenseerd.
○ Art. 7:659 BW: De werknemer is verplicht de arbeid zelf te verrichten; hij kan
zich daarin niet dan met toestemming van de werkgever door een derde doen
vervangen.
1.3 Het ontslagrecht in een notendop
● Wetgever biedt in het verlengde daarvan, in het kader van ongelijkheidscompensatie,
de werknemer zoveel mogelijk bescherming tegen het door de werkgever beëindigen
van de arbeidsovereenkomst. Dit heeft uiteraard wel grenzen.
● Er zal ook met de belangen van de werkgever rekening moeten worden gehouden.
Een arbeidsovereenkomst kan op verschillende manieren worden beëindigd, namelijk:
1) met wederzijds goedvinden tussen de werkgever en werknemer;
a) werkgever/werknemer komen samen overeen dat de arbeidsovereenkomst
gaat eindigen.
2) door een beëindiging van rechtswege;
a) als gevolg van bepaalde gebeurtenis of door het verstrijken van een bepaalde
periode of een andere objectief bepaalde duur of door de dood van de
werknemer.
3) door opzegging door hetzij de werkgever, hetzij de werknemer op termijn;
4) door opzegging hetzij de werkgever hetzij de werknemer onverwijld - ontslag
op staande voet;
5) door ontbinding door de rechter.
Ontslag met betrekking tot persoonsgebonden gronden (verzuim, verstoorde
arbeidsverhouding, verwijtbaar handelen of nalaten van werknemerskant) kan de
overeenkomst alleen worden ontbonden door de kantonrechter. Dit verzoek is door de
werkgever.
● Bij opzegging van de arbeidsovereenkomst, kunnen door de werknemer
verschillende acties worden ondernomen. Denk aan verzoeken om de opzegging te
vernietigen of vragen om herstel van de arbeidsovereenkomst.
● In plaats daarvan kan de werknemer ook om een vergoeding vragen.
Verschillende vergoedingen:
● Gefixeerde schadevergoeding, als gevolg van het onregelmatig opzeggen van de
arbeidsovereenkomst
● Billijke vergoeding als er sprake is van ernstig verwijtbaar handelen of nalaten vsn
Van Drongelen, Klingeman, van Rijs
Hoofdstuk 1 Inleiding
1.1 Inleiding
● Arbeidsovereenkomst is de overeenkomst waarbij de ene partij, de werknemer, zich
verbindt in dienst van de andere partij, de werkgever, tegen loon gedurende zekere
tijd arbeid te verrichten.
Duurovereenkomst
● VB: arbeidsovereenkomst, huur- en pachtovereenkomst.
● Kenmerk: continuïteit (wanneer partijen met elkaar in zee willen gaan/bepaalde
periode)
○ Periode kunnen zij zelf aangeven.
VB: Jaar.
● Zo weten de partijen wanneer de overeenkomst afloopt zonder dat er nadere
afspraken hoeven te worden gemaakt over de beëindiging
VB: onbepaald.
● In dat geval weten partijen niet wanneer de overeenkomst eindigt.
○ Degene die het wil beëindigen zal daartoe zijn wil kenbaar moeten maken
aan de wederpartij.
○ Een wil die niet kenbaar wordt gemaakt is juridisch zonder betekenis:
■ Art. 3:33 BW “Een rechtshandeling vereist een op een rechtsgevolg
gerichte wil die zich door een verklaring heeft geopenbaard.”
■ Het beëindigen van een duurovereenkomst heeft voor beide partijen
verstrekkende gevolgen.
■ Denk aan een huurder, die een nieuw pand moet zoeken en een
verhuurder die een nieuwe huurder moet zoeken.
● Vanwege deze consequenties voor alle partijen is het niet
meer dan normaal dat beëindiging van een duurovereenkomst
zal moeten gebeuren via de opzegging ervan.
● Opzeggen van een duurovereenkomst brengt met zich, dat
daarvoor een (opzeg)termijn besproken moet worden.
1.2. De bijzondere aard van de arbeidsovereenkomst
● Duurovereenkomsten: algemene regels van het vermogensrecht en
verbintenissenrecht (Boek 3 en 6 BW) van toepassing.
● Gericht op overeenkomsten die vaak na het sluiten ervan weer tenietgaan, omdat
aan de uit die overeenkomst voortvloeiende verplichtingen is voldaan.
○ VB: Koper betaalt het vereiste aankoopbedrag en verkoper overhandigt het
product aan de koper. Daarmee gaat de tussen partijen gesloten
koopovereenkomst teniet.
■ Dergelijk gevolg kan niet aan de orde zijn als de arbeidsovereenkomst
in het geding is.
■ Dat is ook de reden waarom de wetgever een groot aantal specifieke
voorschriften heeft aangegeven over het beëindigen van de
, arbeidsovereenkomst (Art. 7:667 - 7:686a BW).
■ Onderscheid gemaakt tussen: arbeidsovereenkomst bepaalde tijd en
onbepaalde tijd.
De voorschriften over de beëindiging van de arbeidsovereenkomst hebben met name te
maken met onbepaalde tijd, vooral gericht op de werkgever.
● Werkgever beschikt niet alleen over de arbeidskracht van de werknemer, maar ook
over de persoon van de werknemer zelf (Art. 7:659 lid 1 BW) en daarmee dus ook
een deel van zijn leven.
● Werknemer zit dan in een ondergeschikte positie jegens zijn werkgever.
○ Zowel juridisch als in economische en maatschappelijke zin.
● Door de bijzondere wettelijke regeling van de arbeidsovereenkomst wordt de
feitelijke ongelijkheid tussen de partijen juridisch gecompenseerd.
○ Art. 7:659 BW: De werknemer is verplicht de arbeid zelf te verrichten; hij kan
zich daarin niet dan met toestemming van de werkgever door een derde doen
vervangen.
1.3 Het ontslagrecht in een notendop
● Wetgever biedt in het verlengde daarvan, in het kader van ongelijkheidscompensatie,
de werknemer zoveel mogelijk bescherming tegen het door de werkgever beëindigen
van de arbeidsovereenkomst. Dit heeft uiteraard wel grenzen.
● Er zal ook met de belangen van de werkgever rekening moeten worden gehouden.
Een arbeidsovereenkomst kan op verschillende manieren worden beëindigd, namelijk:
1) met wederzijds goedvinden tussen de werkgever en werknemer;
a) werkgever/werknemer komen samen overeen dat de arbeidsovereenkomst
gaat eindigen.
2) door een beëindiging van rechtswege;
a) als gevolg van bepaalde gebeurtenis of door het verstrijken van een bepaalde
periode of een andere objectief bepaalde duur of door de dood van de
werknemer.
3) door opzegging door hetzij de werkgever, hetzij de werknemer op termijn;
4) door opzegging hetzij de werkgever hetzij de werknemer onverwijld - ontslag
op staande voet;
5) door ontbinding door de rechter.
Ontslag met betrekking tot persoonsgebonden gronden (verzuim, verstoorde
arbeidsverhouding, verwijtbaar handelen of nalaten van werknemerskant) kan de
overeenkomst alleen worden ontbonden door de kantonrechter. Dit verzoek is door de
werkgever.
● Bij opzegging van de arbeidsovereenkomst, kunnen door de werknemer
verschillende acties worden ondernomen. Denk aan verzoeken om de opzegging te
vernietigen of vragen om herstel van de arbeidsovereenkomst.
● In plaats daarvan kan de werknemer ook om een vergoeding vragen.
Verschillende vergoedingen:
● Gefixeerde schadevergoeding, als gevolg van het onregelmatig opzeggen van de
arbeidsovereenkomst
● Billijke vergoeding als er sprake is van ernstig verwijtbaar handelen of nalaten vsn
