Hoofdstuk 1 ‘Geest, gedrag en psychologische wetenschap’
Kernvraag 1
Wat is Psychologie en wat is het niet?
Psychologie gaat niet alleen over aandoeningen en therapie.
Tegenwoordig hou je je als psycholoog niet alleen bezig met geestelijke processen, maar ook met
gedrag.
Interne geestelijke processen: denken, voelen, begeren
Externe gedragingen: Praten, glimlachen, lopen
De wetenschap van psychologie is gebaseerd op objectieve, varieerbare gebeurtenissen.
Psychologie het is meer dan je denkt
3 manieren om psychologie te bedrijven
1. Experimenteel psychologie
Voeren de meeste onderzoeken uit, dat nieuwe psychologische kennis creëert.
2. Docenten Psychologie
Geven les op het HBO, maar geven ook les op universiteiten. In dit geval voeren ze naast de lessen
ook onderzoeken uit.
3. Toegepast psychologen.
Gebruiken de kennis die door experimentele psychologen is vergaard om problemen van mensen op
te lossen aan de hand van trainingen.
Specialisaties van toegepast psychologen.
Arbeids- en organisatiepsychologen
Zijn gespecialiseerd in aanpassingen aan de werkplek om de productiviteit en de
arbeidsmoraal van werknemers moeten maximaliseren.
Sportpsycholoog
Werken met atleten samen om hun te helpen hun prestaties en motivatie te verbeteren.
Sportpsychologen voeren hiernaast vaak ook onderzoeken uit.
Schoolpsychologen: zijn deskundig op het gebied van lesgeven en leren.
Klinisch psychologen en couselors
Helpen mensen zich aan te passen op sociaal en emotioneel gebied of helpt met het maken
van moeilijke keuzes.
Forensisch psychologen
Leveren hun psychologisch expertise aan het wets- en rechtssysteem.
Psychologie is geen psychiatrie
De enige overeenkomst is dat een psycholoog en een psychiater psychische stoornissen behandelen.
Psychiatrie is een medisch specialisme en maakt geen deel uit van psychologie.
- Hebben een medische studie gevolgd (geneeskunde)
- Hebben een gespecialiseerde opleiding gevolgd in de behandeling van geestelijke en gedragsmatige
problemen, is sommige gevallen met behulp van geneesmiddelen.
Op deze redenen richten psychiaters zich voornamelijk op behandelingen van mensen met ernstiger
psychische stoornissen dan psychologen en doen zijn dit vanuit een medische invalshoek.
, De psychiatrie is een veel kleiner vakgebied dan de psychologie.
Psychologie bestaat het hele terrein van het menselijke gedrag en geestelijke processen.
Psychologen met een dokterstitel, hebben geen medische opleiding gevolgd en zijn over het
algemeen niet bevoegd om medicijnen voor te schrijven.
Psychologen werken dus op allerlei terreinen en behandelen mensen vanuit een psychologische
invalshoek.
Kritisch nadenken over psychologie en pseudopsychologie
Pseudopsychologie: niet- onderbouwde psychologische aannamen die als wetenschappelijke
waarheden worden gepresenteerd.
Horoscopen en paranormale fenomeen kunnen vermakelijk zijn, maar het is belangrijk vast te stellen
waar de op feiten gebaseerde werkelijkheid eindigt en de gefantaseerde begint.
Wat is kritisch nadenken?
We leggen nadruk op zes vaardigheden voor kritisch denken.
1. Wat is de bron?
Heeft diegene die de bewering doet echte deskundigheid in het vakgebied?
Is de bewering gedaan op basis van feitelijke kennis?
2. Is de bewering redelijk of extreem?
Voor een buitengewone bewering is buitengewoon bewijs nodig.
3. Wat is het bewijsmateriaal?
Anekdotisch bewijsmateriaal, verhalen/recensies
Voor zekerheid is wetenschappelijk bewijsmateriaal nodig.
4. Kan de conclusie zijn beïnvloed door BIAS?
BIAS = is een vuistregel ‘als ik het al meerdere malen heb gehoord, zal het wel waar zijn.’
Emotionele bias: Is de meest voorkomende vorm.
Mensen zijn niet alleen bang voor misdaad en misdadigers, maar willen ook een strenge aanpak.
Door dit gevoel en vooroordeel kan het afschrikprogramma aantrekkelijk zijn voor deze mensen.
Door de eenvoudige strenge aanpak.
= Iets willen vanuit een bepaalde emotie. Deze hakt de knoop door.
Confirmation bias (=bevestigingsbias): De zeer menselijke neiging om onze gebeurtenissen te
herinneren die onze aanname bevestigen en de tegenstrijdige te negeren of te vergeten.
= Het positieve vergeten en het negatieve herinneren.
5. Worden veel voorkomende denkfouten vermeden?
Alleen een zorgvuldige analyse van bewijzen voor en tegen de stelling kan leiden tot een
betrouwbaar antwoord.
De bias worden in dit geval dus uitgeschakeld en er wordt alleen gekeken naar bewezen feiten.
6. Zijn voor het oplossen van het probleem verschillende invalshoeken nodig?
Voor een probleem dat uit verschillende facetten bestaat, is een complexere oplossing nodig dan het
afschrikprogramma.
Misdaad
Het afschrikprogramma voor misdaad is straf. Ze hopen dat misdadigers positief reageren op straf en
het probleem op die manier is opgelost.
Maar het ligt complexer.
Psychologen kijken bij misdaad naar; leren, sociale invloed en persoonlijkheidstrekjes.
Economen kijken bij misdaad naar; de financiële motieven.
Sociologen kijken bij misdaad naar; bendes, armoede en maatschappelijke structuren.
Kernvraag 1
Wat is Psychologie en wat is het niet?
Psychologie gaat niet alleen over aandoeningen en therapie.
Tegenwoordig hou je je als psycholoog niet alleen bezig met geestelijke processen, maar ook met
gedrag.
Interne geestelijke processen: denken, voelen, begeren
Externe gedragingen: Praten, glimlachen, lopen
De wetenschap van psychologie is gebaseerd op objectieve, varieerbare gebeurtenissen.
Psychologie het is meer dan je denkt
3 manieren om psychologie te bedrijven
1. Experimenteel psychologie
Voeren de meeste onderzoeken uit, dat nieuwe psychologische kennis creëert.
2. Docenten Psychologie
Geven les op het HBO, maar geven ook les op universiteiten. In dit geval voeren ze naast de lessen
ook onderzoeken uit.
3. Toegepast psychologen.
Gebruiken de kennis die door experimentele psychologen is vergaard om problemen van mensen op
te lossen aan de hand van trainingen.
Specialisaties van toegepast psychologen.
Arbeids- en organisatiepsychologen
Zijn gespecialiseerd in aanpassingen aan de werkplek om de productiviteit en de
arbeidsmoraal van werknemers moeten maximaliseren.
Sportpsycholoog
Werken met atleten samen om hun te helpen hun prestaties en motivatie te verbeteren.
Sportpsychologen voeren hiernaast vaak ook onderzoeken uit.
Schoolpsychologen: zijn deskundig op het gebied van lesgeven en leren.
Klinisch psychologen en couselors
Helpen mensen zich aan te passen op sociaal en emotioneel gebied of helpt met het maken
van moeilijke keuzes.
Forensisch psychologen
Leveren hun psychologisch expertise aan het wets- en rechtssysteem.
Psychologie is geen psychiatrie
De enige overeenkomst is dat een psycholoog en een psychiater psychische stoornissen behandelen.
Psychiatrie is een medisch specialisme en maakt geen deel uit van psychologie.
- Hebben een medische studie gevolgd (geneeskunde)
- Hebben een gespecialiseerde opleiding gevolgd in de behandeling van geestelijke en gedragsmatige
problemen, is sommige gevallen met behulp van geneesmiddelen.
Op deze redenen richten psychiaters zich voornamelijk op behandelingen van mensen met ernstiger
psychische stoornissen dan psychologen en doen zijn dit vanuit een medische invalshoek.
, De psychiatrie is een veel kleiner vakgebied dan de psychologie.
Psychologie bestaat het hele terrein van het menselijke gedrag en geestelijke processen.
Psychologen met een dokterstitel, hebben geen medische opleiding gevolgd en zijn over het
algemeen niet bevoegd om medicijnen voor te schrijven.
Psychologen werken dus op allerlei terreinen en behandelen mensen vanuit een psychologische
invalshoek.
Kritisch nadenken over psychologie en pseudopsychologie
Pseudopsychologie: niet- onderbouwde psychologische aannamen die als wetenschappelijke
waarheden worden gepresenteerd.
Horoscopen en paranormale fenomeen kunnen vermakelijk zijn, maar het is belangrijk vast te stellen
waar de op feiten gebaseerde werkelijkheid eindigt en de gefantaseerde begint.
Wat is kritisch nadenken?
We leggen nadruk op zes vaardigheden voor kritisch denken.
1. Wat is de bron?
Heeft diegene die de bewering doet echte deskundigheid in het vakgebied?
Is de bewering gedaan op basis van feitelijke kennis?
2. Is de bewering redelijk of extreem?
Voor een buitengewone bewering is buitengewoon bewijs nodig.
3. Wat is het bewijsmateriaal?
Anekdotisch bewijsmateriaal, verhalen/recensies
Voor zekerheid is wetenschappelijk bewijsmateriaal nodig.
4. Kan de conclusie zijn beïnvloed door BIAS?
BIAS = is een vuistregel ‘als ik het al meerdere malen heb gehoord, zal het wel waar zijn.’
Emotionele bias: Is de meest voorkomende vorm.
Mensen zijn niet alleen bang voor misdaad en misdadigers, maar willen ook een strenge aanpak.
Door dit gevoel en vooroordeel kan het afschrikprogramma aantrekkelijk zijn voor deze mensen.
Door de eenvoudige strenge aanpak.
= Iets willen vanuit een bepaalde emotie. Deze hakt de knoop door.
Confirmation bias (=bevestigingsbias): De zeer menselijke neiging om onze gebeurtenissen te
herinneren die onze aanname bevestigen en de tegenstrijdige te negeren of te vergeten.
= Het positieve vergeten en het negatieve herinneren.
5. Worden veel voorkomende denkfouten vermeden?
Alleen een zorgvuldige analyse van bewijzen voor en tegen de stelling kan leiden tot een
betrouwbaar antwoord.
De bias worden in dit geval dus uitgeschakeld en er wordt alleen gekeken naar bewezen feiten.
6. Zijn voor het oplossen van het probleem verschillende invalshoeken nodig?
Voor een probleem dat uit verschillende facetten bestaat, is een complexere oplossing nodig dan het
afschrikprogramma.
Misdaad
Het afschrikprogramma voor misdaad is straf. Ze hopen dat misdadigers positief reageren op straf en
het probleem op die manier is opgelost.
Maar het ligt complexer.
Psychologen kijken bij misdaad naar; leren, sociale invloed en persoonlijkheidstrekjes.
Economen kijken bij misdaad naar; de financiële motieven.
Sociologen kijken bij misdaad naar; bendes, armoede en maatschappelijke structuren.
