Leereenheid 1 – Handhaving deel I
• Öztürk (verplicht) – Criminal charge (strafvervolging) ex art. 6 EVRM
Feiten: De man in casu moest zich verantwoorden voor administratieve inbreuken.
Rechtsvraag: Is er sprake van een ‘criminal charge’ volgens art. 6 EVMR?
Rechtsregel: Strafvervolging in de zin van art. 6 EVRM heeft een autonome betekenis, staten
kunnen dit op nationaal niveau niet uitsluiten door een vervolgingsnorm anders te
classificeren. Er gelden drie criteria die relevant zijn bij de beantwoording van de vraag of een
sanctie moet worden aangemerkt als een ‘criminal charge’, namelijk:
1. De classificatie van de normschending naar nationaal recht;
2. De aard van de overtreding; en
3. De aard en zwaarte van de op te leggen sanctie.
• Illegale dakkapel Haarlem (verplicht) – Beginselplicht tot handhaving:
Feiten: In deze zaak ging het om de dakopbouw van een woning in Haarlem. Het B&W
sommeert de bewoners van het pand om oftewel de dakopbouw in overeenstemming te
brengen met de bouwvergunning, dan wel deze af te breken. Hierbij wordt er een dwangsom
opgelegd van 6000 euro, welke op kan lopen tot aan een maximum van 18000 euro. De
bewoners tekenen bezwaar aan, dit bezwaar wordt ongegrond verklaard. Het beroep bij de
rechtbank wordt ook ongegrond verklaard, uiteindelijk komen de bewoners in hoger beroep
bij de ABRvS.
Rechtsvraag: Is er een beginselplicht tot handhaving?
Rechtsregel: De algemene regel is dat er handhavend moet worden opgetreden. Onder
bijzondere omstandigheden mag het bestuursorgaan in kwestie besluiten om niet
handhavend op te treden. Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer er concreet uitzicht op
legalisatie bestaat, of als het handhaven in een disproportionele verhouding staat tot het te
dienen doel van de overtreden wet.
• Rolhanddoekautomaat (verplicht) - Beginselplicht tot handhaving:
Feiten: De voor de inrichting geldende geluidgrenswaarden in een café zijn overschreden door
zowel het gebruik van de rolhanddoekautomaat op het toilet als het stemgeluid van personen
op het verwarmd terras.
Rechtsvraag: Is er een beginselplicht tot handhaving?
Rechtsregel: In beginsel is er een handhavingsplicht. Uitzondering als uitzicht op legalisering
bestaat of als handhaving onevenredig is ten opzichte van het daarmee te dienen belang. Er
moet rekening worden gehouden met een ‘redelijk te achten handhavingsbeleid’. Zo’n beleid
kan eruit bestaan dat in eerste instantie wordt volstaan met een waarschuwing en pas bij het
voortduren van de overtreding of bij een tweede overtreding daadwerkelijk wordt overgegaan
tot handhaving.
• Bendenoun – Criminal charge (strafvervolging) ex art. 6 EVRM:
Voor de vraag of de opgelegde boete moet worden aangemerkt als een ‘criminal charge’ is van
belang:
1. Dat de boete aan iedere belastingbetaler die in overtreding was, kon worden opgelegd en
de toepasselijke straffen algemeen waren geregeld;
2. Dat het doel van de sanctie geen compensatie maar bestraffing was;
3. Dat de boete was gebaseerd op een regel met een bestraffend en preventief karakter; en
4. Dat het om hoge boetes ging die moesten worden voldaan onder dreiging van
strafrechtelijke sancties die tot gevangenisstraf konden leiden.
Ilse Wezenberg Samenvatting: 1
Arresten Staats- en bestuursrecht II
• Öztürk (verplicht) – Criminal charge (strafvervolging) ex art. 6 EVRM
Feiten: De man in casu moest zich verantwoorden voor administratieve inbreuken.
Rechtsvraag: Is er sprake van een ‘criminal charge’ volgens art. 6 EVMR?
Rechtsregel: Strafvervolging in de zin van art. 6 EVRM heeft een autonome betekenis, staten
kunnen dit op nationaal niveau niet uitsluiten door een vervolgingsnorm anders te
classificeren. Er gelden drie criteria die relevant zijn bij de beantwoording van de vraag of een
sanctie moet worden aangemerkt als een ‘criminal charge’, namelijk:
1. De classificatie van de normschending naar nationaal recht;
2. De aard van de overtreding; en
3. De aard en zwaarte van de op te leggen sanctie.
• Illegale dakkapel Haarlem (verplicht) – Beginselplicht tot handhaving:
Feiten: In deze zaak ging het om de dakopbouw van een woning in Haarlem. Het B&W
sommeert de bewoners van het pand om oftewel de dakopbouw in overeenstemming te
brengen met de bouwvergunning, dan wel deze af te breken. Hierbij wordt er een dwangsom
opgelegd van 6000 euro, welke op kan lopen tot aan een maximum van 18000 euro. De
bewoners tekenen bezwaar aan, dit bezwaar wordt ongegrond verklaard. Het beroep bij de
rechtbank wordt ook ongegrond verklaard, uiteindelijk komen de bewoners in hoger beroep
bij de ABRvS.
Rechtsvraag: Is er een beginselplicht tot handhaving?
Rechtsregel: De algemene regel is dat er handhavend moet worden opgetreden. Onder
bijzondere omstandigheden mag het bestuursorgaan in kwestie besluiten om niet
handhavend op te treden. Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer er concreet uitzicht op
legalisatie bestaat, of als het handhaven in een disproportionele verhouding staat tot het te
dienen doel van de overtreden wet.
• Rolhanddoekautomaat (verplicht) - Beginselplicht tot handhaving:
Feiten: De voor de inrichting geldende geluidgrenswaarden in een café zijn overschreden door
zowel het gebruik van de rolhanddoekautomaat op het toilet als het stemgeluid van personen
op het verwarmd terras.
Rechtsvraag: Is er een beginselplicht tot handhaving?
Rechtsregel: In beginsel is er een handhavingsplicht. Uitzondering als uitzicht op legalisering
bestaat of als handhaving onevenredig is ten opzichte van het daarmee te dienen belang. Er
moet rekening worden gehouden met een ‘redelijk te achten handhavingsbeleid’. Zo’n beleid
kan eruit bestaan dat in eerste instantie wordt volstaan met een waarschuwing en pas bij het
voortduren van de overtreding of bij een tweede overtreding daadwerkelijk wordt overgegaan
tot handhaving.
• Bendenoun – Criminal charge (strafvervolging) ex art. 6 EVRM:
Voor de vraag of de opgelegde boete moet worden aangemerkt als een ‘criminal charge’ is van
belang:
1. Dat de boete aan iedere belastingbetaler die in overtreding was, kon worden opgelegd en
de toepasselijke straffen algemeen waren geregeld;
2. Dat het doel van de sanctie geen compensatie maar bestraffing was;
3. Dat de boete was gebaseerd op een regel met een bestraffend en preventief karakter; en
4. Dat het om hoge boetes ging die moesten worden voldaan onder dreiging van
strafrechtelijke sancties die tot gevangenisstraf konden leiden.
Ilse Wezenberg Samenvatting: 1
Arresten Staats- en bestuursrecht II
