Kennisclip 2, introductie mechanismen toxicologie (hfst 3)
Stappen toxiciteit, er zijn 4 stappen betrokken bij de ontwikkeling
van toxiciteit. Zij verlopen in een gefixeerde volgorde:
1. Delivery, zal de toxische stof zijn doelwit bereiken vanaf de
locatie van blootstelling? Hierbij is het van belang of de stof
geïnhaleerd wordt, via de orale route binnenkomt of op de
huid terecht komt, aangezien die laatste meestal niet in
absorptie resulteert. Naast Absorptie is Distributie nog van
belang: zal de stof in een weefsel opgeslagen worden of via
het bloed verdeeld worden? Ook Metabolisme (detoxicatie
VS toxicatie) en Excretie (VS reabsorptie) zijn belangrijk.
ADME wordt in de hoorcolleges uitgebreid besproken →.
2. Interaction, de interactie tussen het
doelwit en de toxische stof is ook van
belang en het effect is afhankelijk van de
eigenschappen van het doelwit, het type
chemische reactie en de uitkomst. Zo
moet het doelwit bereikbaar en reactief
zijn voor interactie .
3. Cellular dysfunction and injury, het
effect van een interactie met een
toxische stof is afhankelijk van de functie
van het doelwit. Als een molecuul aangetast
wordt die een functie heeft in regulatie kan dat
gevolgen hebben voor: proliferatie, gen
transcriptie, receptor signaling of ion kanalen.
Regulerende functies zijn vaak celspecifiek en
resulteren dan ook in erg specifieke toxiciteit.
Een doelwit dat een rol heeft in maintenance zal andere
effecten als gevolg hebben, bijvoorbeeld: ATP,
bloedstroom, bloedklontering. Onderhoud is in alle cellen
van belang →.
4. Repair & adaptation, hoe kan een systeem
omgaan met opgelopen schade? Een systeem kan de
schade reparen op moleculair, cellulair of weefsel niveau.
Een andere optie is adaptatie waardoor een verhoogde tolerantie
optreedt. Denk hierbij aan gereduceerde delivery, verhoogde detoxificatie, aangepast
doelwit respons of toegenomen repair.
Oefenvragen, op de volgende pagina’s volgen een paar oefenvragen.
Stappen toxiciteit, er zijn 4 stappen betrokken bij de ontwikkeling
van toxiciteit. Zij verlopen in een gefixeerde volgorde:
1. Delivery, zal de toxische stof zijn doelwit bereiken vanaf de
locatie van blootstelling? Hierbij is het van belang of de stof
geïnhaleerd wordt, via de orale route binnenkomt of op de
huid terecht komt, aangezien die laatste meestal niet in
absorptie resulteert. Naast Absorptie is Distributie nog van
belang: zal de stof in een weefsel opgeslagen worden of via
het bloed verdeeld worden? Ook Metabolisme (detoxicatie
VS toxicatie) en Excretie (VS reabsorptie) zijn belangrijk.
ADME wordt in de hoorcolleges uitgebreid besproken →.
2. Interaction, de interactie tussen het
doelwit en de toxische stof is ook van
belang en het effect is afhankelijk van de
eigenschappen van het doelwit, het type
chemische reactie en de uitkomst. Zo
moet het doelwit bereikbaar en reactief
zijn voor interactie .
3. Cellular dysfunction and injury, het
effect van een interactie met een
toxische stof is afhankelijk van de functie
van het doelwit. Als een molecuul aangetast
wordt die een functie heeft in regulatie kan dat
gevolgen hebben voor: proliferatie, gen
transcriptie, receptor signaling of ion kanalen.
Regulerende functies zijn vaak celspecifiek en
resulteren dan ook in erg specifieke toxiciteit.
Een doelwit dat een rol heeft in maintenance zal andere
effecten als gevolg hebben, bijvoorbeeld: ATP,
bloedstroom, bloedklontering. Onderhoud is in alle cellen
van belang →.
4. Repair & adaptation, hoe kan een systeem
omgaan met opgelopen schade? Een systeem kan de
schade reparen op moleculair, cellulair of weefsel niveau.
Een andere optie is adaptatie waardoor een verhoogde tolerantie
optreedt. Denk hierbij aan gereduceerde delivery, verhoogde detoxificatie, aangepast
doelwit respons of toegenomen repair.
Oefenvragen, op de volgende pagina’s volgen een paar oefenvragen.
