STEMSTOORNISSEN – WEEK 5
40 multiple choice vragen, waaruit stemstoornissen (20), anatomie/fysiologie
(12) en geluidsleer (8).
Wat is het verschil tussen spraak, stem en fonatie?
- Spraak: wat gebeurt er in de mond? (het spraakkanaal vervormd namelijk
tijdens de spraak)
- Stem: hoe klinkt de stem en hoe is de sluiting (en bijv. de subglottische
druk)
- Fonatie: de trilling
Stem - 3 systemen:
- Motor – longen (respiratie)
- Bron – stemplooien (fonatie/larynx)
- Filter - spraakkanaal (systeem spraak vocal
tract /resonans/articulatie)
Deze 3 systemen werken nauw samen. Ze zijn in
sterke mate afhankelijk van elkaar en kunnen dus
niet zonder elkaar.
Systeem respiratie (torso):
Het middenrif (diafragma) beweegt op en
neer tijdens het ademhalen. Hierover
staat meer in de syllabus AFP 2.
Systeem fonatie (larynx):
, Stemplooien (TVF = True Vocal Folds) in trilling
1 t/m 10 is een trillingsperiode
Meer over de larynx staat in syllabus AFP deel 1
Systeem spraak (vocal tract):
Het spraakkanaal vervormt tijdens de spraak.
Boventoon zingen: fonatie blijft gelijk terwijl
vorm spraakkanaal verandert wijziging
frequenties boventonen (formanten).
Frequentie = aantal trillingen p/s
Geluid = trillende lucht
Spraakkanaal modificeert de trillingen die in de
larynx geproduceerd zijn tot 1) spraakklanken
en 2) versterking van dit basisgeluid (resonans).
Meer over het spraakkanaal staat in syllabus
AFP 3.
Onderlinge invloed 3 systemen:
Verstoorde tonus (= spierspanning) in één systeem heeft effect op het
functioneren van dit ene systeem, maar ook op tonus –
en daarmee het functioneren – in andere systemen.
Dus, samenvattend:
- Er zijn 3 systemen nauw bij de spraak/stem
betrokken
- Deze systemen werken nauw samen
- Deze systemen kunnen niet zonder elkaar
, Primaire en secundaire functies:
Primaire functies Secundaire functies
Larynx: bescherming luchtwegen Huilen lachen praten zingen
en persen (drukken schreeuwen
Adem: gasuitwisseling, Levert ademdruk (subglottische druk)
steunspieren nodig om stemplooien in trilling te
brengen
Spraakkanaal: ruiken proeven Spraak (klinkers, medeklinkers) en
kauwen slikken resonans
3 systemen en verschillende benamingen in de literatuur:
1. respiratio torso actuator motor
n
2. phonation larynx generator bron
3. resonance spraakkanaal resonator filter
Terminologie nogmaals:
Welke disciplines werken met de stem?
- Logopedist
- KNO-arts
- Zangpedagoog
- Wetenschap
Hierdoor ontstaat vaak verwarring. De verschillende disciplines gebruiken
verschillende terminologie.
Stemkenmerken beoordelen:
Beoordelen kan vanuit verschillende perspectieven:
- Perceptie – de stem klinkt: helder, dof, hees, schor, ijl, laag/hoog,
luid/zacht, krakerig etc. Dit kun je kwantificeren met de GRBASI-schaal.
- Anatomie/fysiologie – de stemplooien sluiten:
volledig/onvolledig/onregelmatig, de subglottische druk is hoog/laag, het
velum sluit onvoldoende af etc.
- Akoestische metingen – de spreekstem F0 bedraagt … Hz, het
melodisch bereik bedraagt …, resonans ……, PRAAT …….
40 multiple choice vragen, waaruit stemstoornissen (20), anatomie/fysiologie
(12) en geluidsleer (8).
Wat is het verschil tussen spraak, stem en fonatie?
- Spraak: wat gebeurt er in de mond? (het spraakkanaal vervormd namelijk
tijdens de spraak)
- Stem: hoe klinkt de stem en hoe is de sluiting (en bijv. de subglottische
druk)
- Fonatie: de trilling
Stem - 3 systemen:
- Motor – longen (respiratie)
- Bron – stemplooien (fonatie/larynx)
- Filter - spraakkanaal (systeem spraak vocal
tract /resonans/articulatie)
Deze 3 systemen werken nauw samen. Ze zijn in
sterke mate afhankelijk van elkaar en kunnen dus
niet zonder elkaar.
Systeem respiratie (torso):
Het middenrif (diafragma) beweegt op en
neer tijdens het ademhalen. Hierover
staat meer in de syllabus AFP 2.
Systeem fonatie (larynx):
, Stemplooien (TVF = True Vocal Folds) in trilling
1 t/m 10 is een trillingsperiode
Meer over de larynx staat in syllabus AFP deel 1
Systeem spraak (vocal tract):
Het spraakkanaal vervormt tijdens de spraak.
Boventoon zingen: fonatie blijft gelijk terwijl
vorm spraakkanaal verandert wijziging
frequenties boventonen (formanten).
Frequentie = aantal trillingen p/s
Geluid = trillende lucht
Spraakkanaal modificeert de trillingen die in de
larynx geproduceerd zijn tot 1) spraakklanken
en 2) versterking van dit basisgeluid (resonans).
Meer over het spraakkanaal staat in syllabus
AFP 3.
Onderlinge invloed 3 systemen:
Verstoorde tonus (= spierspanning) in één systeem heeft effect op het
functioneren van dit ene systeem, maar ook op tonus –
en daarmee het functioneren – in andere systemen.
Dus, samenvattend:
- Er zijn 3 systemen nauw bij de spraak/stem
betrokken
- Deze systemen werken nauw samen
- Deze systemen kunnen niet zonder elkaar
, Primaire en secundaire functies:
Primaire functies Secundaire functies
Larynx: bescherming luchtwegen Huilen lachen praten zingen
en persen (drukken schreeuwen
Adem: gasuitwisseling, Levert ademdruk (subglottische druk)
steunspieren nodig om stemplooien in trilling te
brengen
Spraakkanaal: ruiken proeven Spraak (klinkers, medeklinkers) en
kauwen slikken resonans
3 systemen en verschillende benamingen in de literatuur:
1. respiratio torso actuator motor
n
2. phonation larynx generator bron
3. resonance spraakkanaal resonator filter
Terminologie nogmaals:
Welke disciplines werken met de stem?
- Logopedist
- KNO-arts
- Zangpedagoog
- Wetenschap
Hierdoor ontstaat vaak verwarring. De verschillende disciplines gebruiken
verschillende terminologie.
Stemkenmerken beoordelen:
Beoordelen kan vanuit verschillende perspectieven:
- Perceptie – de stem klinkt: helder, dof, hees, schor, ijl, laag/hoog,
luid/zacht, krakerig etc. Dit kun je kwantificeren met de GRBASI-schaal.
- Anatomie/fysiologie – de stemplooien sluiten:
volledig/onvolledig/onregelmatig, de subglottische druk is hoog/laag, het
velum sluit onvoldoende af etc.
- Akoestische metingen – de spreekstem F0 bedraagt … Hz, het
melodisch bereik bedraagt …, resonans ……, PRAAT …….
