HC-2 Sociale geneeskunde
Taken van sociaalgeneeskundigen zijn vastgelegd in wetten:
Arbeid en gezondheid (occupational medicine)
- Bedrijfsarts
- Verzekeringsarts (UWV)
Maatschappij en gezondheid (community medicine)
La Londe model (determinanten):
- Biologische factoren > erfelijkheid, geslacht
- Omgeving > sociaal, fysiek
- Leefstijl > houding, kennis, gedrag
- Gezondheidszorg > cure, care, preventie
Kenmerken sociaal geneeskundige:
- Preventie
- Populatie (en individu)
- Gezondheid/ functioneren
- Context > determinanten
- Interventie/advies/begeleiding
- Vaak ongevraagd
- Gratis zorg
7 rollen als arts: (MCSABOG)
1. Medisch deskundige
2. Communicator
3. Samenwerker
4. Academicus
5. Beroepsbeoefenaar
6. Organisator
7. Gezondheidsbevorderaar
Nederlandse uitdagingen gezondheidszorg:
- Vergrijzing
- Toename chronische ziekten
- Leefstijl (non-communicable diseases)
, - Langer doorwerken (tot 70e)
Hoogopgeleiden leven langer en gezonder
Machteld Huber: ‘Het vermogen van mensen zich aan te passen en een eigen regie te voeren, in het licht
van fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven.’
HC 3-4 PD1 den haag als patiënt
- Incidentie = cumulatieve incidentie
- Prevalentie = periodeprevalentie
- Standaardiseren en stratificeren > voor een eerlijke vergelijking
- Relatief risico en risicoverschil > hoe sterk is de risicofactor
- QALY > quality adjusted lifeyears
- Populatie attributieve fractie (PAF) en potentiele impact factor (PIF)
Planmatige preventie > mackenbach en stronks pg. 172
Prevalentie = aantal gevallen per … personen > bestaande gevallen
Incidentie = aantal nieuwe gevallen per … persoonsjaren >
Op bepaald moment = puntprevalentie
In bepaalde periode = periodeprevalentie
Prevalentie = incidentie x gemiddelde ziekteduur
Hoge prevalentie vaak door chronische aandoeningen
Prevalenties van determinanten:
- Roken, alcohol, voeding, bewegen, BMI
- Belangrijk voor toekomstige ziekten
,Incidentiecijfer = IC = nieuwe gevallen / aantal persoonsjaren
Persoonsjaren = aantal jaren geleefd door betreffende bevolkingsgroep
0,043 = 4,3/100 pj = 43/1000 pj = 430/10.000 pj
0,0043 = 4,3/1000 pj = 43/10.000 pj
0,00043 = 4,3/10.000 pj = 43/100.000 pj
Bijv. 43/100.000 persoonsjaren (pj) oftewel: ieder jaar krijgen 43 van de 100.000 personen die ziekte
, Cumulatieve incidentie = CI = meerjaarskans
CI = IC x tijd is bijv. de kans om binnen 5 jaar een ziekte te krijgen
CI ~ IC x tijd bijv. kans om binnen 5 jaar ziekte te krijgen: 5 x 43/100.000 = 215/100.000
Corrigeren voor verschil in leeftijdopbouw?
- Standardisatie = een rekenkundige bewerking om 2 populaties vergelijkbaar te maken
➢ Principe: uitrekenen wat er gebeurt bij identieke leeftijdsopbouw
➢ Indirecte standaardisatie:
Stap 1: pas na de prevalentiecijfers vd autochtone Nederlanders toe op de leeftijdsopbouw van de
Hindoestaanse Nederlanders > je krijgt een expected cijfer voor de Hindostanen (expected wil hier
zeggen: indien de prevalentiecijfers van de autochtone Nederlanders ook voor de Hindoestanen
zouden gelden)
- Stratificatie = kijken naar de afzonderlijke leeftijdsstrata
Indexpopulatie = de populatie die je onderzoekt
Referentiepopulatie = populatie waarmee je wilt vergelijken
Principe: prevalentiecijfers referentiepopulatie toepassen op leeftijdsopbouw indexpopulatie > expected
totaalcijfer (E)
Standaardisatie voorbeeld:
Gestandaardiseerd (SMR) is de prevalentie 4,1 x zo hoog
Bij de ruwe berekening was dit ,5 = 2,1 keer zo hoog
Hindostaanse populatie is jonger → verschil werd onderschat
Waargenomen cijfer (Observed = O) delen door E → O/E = SMR
NB: SMR kan ook Standardized Mortality Ratio betekenen
Let wel: de leeftijdsspecifieke prevalentiecijfers van de indexpopulatie gebruik je niet bij indirecte
standaardisatie.
Taken van sociaalgeneeskundigen zijn vastgelegd in wetten:
Arbeid en gezondheid (occupational medicine)
- Bedrijfsarts
- Verzekeringsarts (UWV)
Maatschappij en gezondheid (community medicine)
La Londe model (determinanten):
- Biologische factoren > erfelijkheid, geslacht
- Omgeving > sociaal, fysiek
- Leefstijl > houding, kennis, gedrag
- Gezondheidszorg > cure, care, preventie
Kenmerken sociaal geneeskundige:
- Preventie
- Populatie (en individu)
- Gezondheid/ functioneren
- Context > determinanten
- Interventie/advies/begeleiding
- Vaak ongevraagd
- Gratis zorg
7 rollen als arts: (MCSABOG)
1. Medisch deskundige
2. Communicator
3. Samenwerker
4. Academicus
5. Beroepsbeoefenaar
6. Organisator
7. Gezondheidsbevorderaar
Nederlandse uitdagingen gezondheidszorg:
- Vergrijzing
- Toename chronische ziekten
- Leefstijl (non-communicable diseases)
, - Langer doorwerken (tot 70e)
Hoogopgeleiden leven langer en gezonder
Machteld Huber: ‘Het vermogen van mensen zich aan te passen en een eigen regie te voeren, in het licht
van fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven.’
HC 3-4 PD1 den haag als patiënt
- Incidentie = cumulatieve incidentie
- Prevalentie = periodeprevalentie
- Standaardiseren en stratificeren > voor een eerlijke vergelijking
- Relatief risico en risicoverschil > hoe sterk is de risicofactor
- QALY > quality adjusted lifeyears
- Populatie attributieve fractie (PAF) en potentiele impact factor (PIF)
Planmatige preventie > mackenbach en stronks pg. 172
Prevalentie = aantal gevallen per … personen > bestaande gevallen
Incidentie = aantal nieuwe gevallen per … persoonsjaren >
Op bepaald moment = puntprevalentie
In bepaalde periode = periodeprevalentie
Prevalentie = incidentie x gemiddelde ziekteduur
Hoge prevalentie vaak door chronische aandoeningen
Prevalenties van determinanten:
- Roken, alcohol, voeding, bewegen, BMI
- Belangrijk voor toekomstige ziekten
,Incidentiecijfer = IC = nieuwe gevallen / aantal persoonsjaren
Persoonsjaren = aantal jaren geleefd door betreffende bevolkingsgroep
0,043 = 4,3/100 pj = 43/1000 pj = 430/10.000 pj
0,0043 = 4,3/1000 pj = 43/10.000 pj
0,00043 = 4,3/10.000 pj = 43/100.000 pj
Bijv. 43/100.000 persoonsjaren (pj) oftewel: ieder jaar krijgen 43 van de 100.000 personen die ziekte
, Cumulatieve incidentie = CI = meerjaarskans
CI = IC x tijd is bijv. de kans om binnen 5 jaar een ziekte te krijgen
CI ~ IC x tijd bijv. kans om binnen 5 jaar ziekte te krijgen: 5 x 43/100.000 = 215/100.000
Corrigeren voor verschil in leeftijdopbouw?
- Standardisatie = een rekenkundige bewerking om 2 populaties vergelijkbaar te maken
➢ Principe: uitrekenen wat er gebeurt bij identieke leeftijdsopbouw
➢ Indirecte standaardisatie:
Stap 1: pas na de prevalentiecijfers vd autochtone Nederlanders toe op de leeftijdsopbouw van de
Hindoestaanse Nederlanders > je krijgt een expected cijfer voor de Hindostanen (expected wil hier
zeggen: indien de prevalentiecijfers van de autochtone Nederlanders ook voor de Hindoestanen
zouden gelden)
- Stratificatie = kijken naar de afzonderlijke leeftijdsstrata
Indexpopulatie = de populatie die je onderzoekt
Referentiepopulatie = populatie waarmee je wilt vergelijken
Principe: prevalentiecijfers referentiepopulatie toepassen op leeftijdsopbouw indexpopulatie > expected
totaalcijfer (E)
Standaardisatie voorbeeld:
Gestandaardiseerd (SMR) is de prevalentie 4,1 x zo hoog
Bij de ruwe berekening was dit ,5 = 2,1 keer zo hoog
Hindostaanse populatie is jonger → verschil werd onderschat
Waargenomen cijfer (Observed = O) delen door E → O/E = SMR
NB: SMR kan ook Standardized Mortality Ratio betekenen
Let wel: de leeftijdsspecifieke prevalentiecijfers van de indexpopulatie gebruik je niet bij indirecte
standaardisatie.
