Alle hoorcolleges Professionele gespreksvoering UU 2019
Professionele gespreksvoering Hoorcollege 1 – 5/2/19
Goede gespreksvaardigheden zijn van groot belang omdat:
Beter in interpersoonlijke vaardigheden
Hoger salaris voor mensen met goede gespreksvaardigheden
Mensen met goede gespreksvaardigheden hebben meer vrienden
Daarnaast ook groot effect op psychologische behandeling : 30% effectiviteit van
behandeling is bepaald door relatie met therapeut
Vaardigheden zijn ook voorspellend voor effect van behandeling
Evolutie: hogere overlevingskans met sociale banden
Basisbehoeften: samenhorigheid, competentie en autonomie
Minder stress, minder kans op depressie, betere aanpassing aan veranderingen en een
hogere tevredenheid over het leven in algemeen
Het toevoegen van gespreksvaardigheden is altijd van belang als je met een cliënt in gesprek bent
ook bij de diagnostiek. Naast dat het erg prettig is voor de cliënten kunnen ze hier zelf ook van leren
en deze vaardigheden overnemen door middel van modeling. Dit zal vooral een rol spelen bij
bijvoorbeeld cliënten met een autisme spectrum stoornis, borderline, sociale fobie of depressie.
Reflectie:
‘Systematische nieuwsgierigheid’
Niet je eerste gedachte aanvaarden
Jezelf vragen stellen over het gebeurde (handeling, gedachte of gevoel)
Ontwikkelingsmethode die bijdraagt aan (professionele of persoonlijke) ontwikkeling
Reflecteren betekent ook wel weerkaatsen of reageren.
Reflecteren is niet beoordelen maar terugkijken en jezelf dingen afvragen. Het is van belang om te
onthouden dat een reflectie niet een beoordeling is.
Drie belangrijke aspecten van reflecteren:
- kwaliteit: jezelf onderhouden als een instrument waar je mee werkt
- houvast: vasthouden aan jezelf als een kompas in verschillende situaties
- voorleven: laten zien dat wat we van cliënten vragen dat we dat zelf ook kunnen
Reflecteren is niet alleen heel goed voor de ontwikkeling van je carrière als psycholoog, het is ook
een verplichting van het NIP om te reflecteren op jezelf als psycholoog.
Reflecteren gaat vooral over het inzien van
het effect van wat je wel of niet doet.
Daarbij kun je nadenken wat je anders had
kunnen doen en wat dan een ander effect
was geweest. Reflecteren vergroot je
zelfbewustzijn. Bij reflecteren let je vooral
op de delen die onbekend zijn voor jezelf.
, Je reageert met een reflectie in eerste instantie op een gevoelssignaal en daar ga je over reflecteren.
Stap 2 en 3 gaan over reflectie.
Activiteiten die zelfreflectie bij psychologen bevorderen:
Opbouwen van professioneel netwerk
Zelf ondergaan van psychotherapie (vanuit eigen behoefte of als leertherapie)
Deelnemen aan professionele opleidingen/cursussen
Feedback vragen aan patiënten en collega’s
Ondergaan van supervisie
’Expressief schrijven’, bijv. bijhouden dagboek van gevoerde gesprekken
Aanleren mindfulness-vaardigheden: zonder oordeel kijken naar eigen gedachten en
gevoelens, ervaren wat er gebeurt ‘in het moment’ -> bevordert loskomen van automatische
gedachten, maakt ruimte voor ontdekken nieuwe informatie over jezelf
Reflecteren is niet iets wat vanzelf spontaan ontstaat maar een vaardigheid die je kan ontwikkelen
door middel van de volgende stappen:
1. Houdt een open mind en reflectieve houding ten aanzien van je werkzaamheden
2. Kijk wat het beste werkt voor jou als individu
3. Combineer verschillende reflectie methoden om het beste resultaat te vergelijken
4. Zelfreflectie komt het beste tot stand in interactie met anderen
Valkuilen van reflectie zijn:
Routine: denken dat je het wel kan
Selectief waarnemen: alleen zien wat past bij je zelfbeeld
Je eigen handelen beoordelen in plaats van reflecteren
Piekeren: blijven nadenken zonder voortgang
Onvoldoende tijd hebben door de werkdruk
Professionele gespreksvoering Hoorcollege 1 – 5/2/19
Goede gespreksvaardigheden zijn van groot belang omdat:
Beter in interpersoonlijke vaardigheden
Hoger salaris voor mensen met goede gespreksvaardigheden
Mensen met goede gespreksvaardigheden hebben meer vrienden
Daarnaast ook groot effect op psychologische behandeling : 30% effectiviteit van
behandeling is bepaald door relatie met therapeut
Vaardigheden zijn ook voorspellend voor effect van behandeling
Evolutie: hogere overlevingskans met sociale banden
Basisbehoeften: samenhorigheid, competentie en autonomie
Minder stress, minder kans op depressie, betere aanpassing aan veranderingen en een
hogere tevredenheid over het leven in algemeen
Het toevoegen van gespreksvaardigheden is altijd van belang als je met een cliënt in gesprek bent
ook bij de diagnostiek. Naast dat het erg prettig is voor de cliënten kunnen ze hier zelf ook van leren
en deze vaardigheden overnemen door middel van modeling. Dit zal vooral een rol spelen bij
bijvoorbeeld cliënten met een autisme spectrum stoornis, borderline, sociale fobie of depressie.
Reflectie:
‘Systematische nieuwsgierigheid’
Niet je eerste gedachte aanvaarden
Jezelf vragen stellen over het gebeurde (handeling, gedachte of gevoel)
Ontwikkelingsmethode die bijdraagt aan (professionele of persoonlijke) ontwikkeling
Reflecteren betekent ook wel weerkaatsen of reageren.
Reflecteren is niet beoordelen maar terugkijken en jezelf dingen afvragen. Het is van belang om te
onthouden dat een reflectie niet een beoordeling is.
Drie belangrijke aspecten van reflecteren:
- kwaliteit: jezelf onderhouden als een instrument waar je mee werkt
- houvast: vasthouden aan jezelf als een kompas in verschillende situaties
- voorleven: laten zien dat wat we van cliënten vragen dat we dat zelf ook kunnen
Reflecteren is niet alleen heel goed voor de ontwikkeling van je carrière als psycholoog, het is ook
een verplichting van het NIP om te reflecteren op jezelf als psycholoog.
Reflecteren gaat vooral over het inzien van
het effect van wat je wel of niet doet.
Daarbij kun je nadenken wat je anders had
kunnen doen en wat dan een ander effect
was geweest. Reflecteren vergroot je
zelfbewustzijn. Bij reflecteren let je vooral
op de delen die onbekend zijn voor jezelf.
, Je reageert met een reflectie in eerste instantie op een gevoelssignaal en daar ga je over reflecteren.
Stap 2 en 3 gaan over reflectie.
Activiteiten die zelfreflectie bij psychologen bevorderen:
Opbouwen van professioneel netwerk
Zelf ondergaan van psychotherapie (vanuit eigen behoefte of als leertherapie)
Deelnemen aan professionele opleidingen/cursussen
Feedback vragen aan patiënten en collega’s
Ondergaan van supervisie
’Expressief schrijven’, bijv. bijhouden dagboek van gevoerde gesprekken
Aanleren mindfulness-vaardigheden: zonder oordeel kijken naar eigen gedachten en
gevoelens, ervaren wat er gebeurt ‘in het moment’ -> bevordert loskomen van automatische
gedachten, maakt ruimte voor ontdekken nieuwe informatie over jezelf
Reflecteren is niet iets wat vanzelf spontaan ontstaat maar een vaardigheid die je kan ontwikkelen
door middel van de volgende stappen:
1. Houdt een open mind en reflectieve houding ten aanzien van je werkzaamheden
2. Kijk wat het beste werkt voor jou als individu
3. Combineer verschillende reflectie methoden om het beste resultaat te vergelijken
4. Zelfreflectie komt het beste tot stand in interactie met anderen
Valkuilen van reflectie zijn:
Routine: denken dat je het wel kan
Selectief waarnemen: alleen zien wat past bij je zelfbeeld
Je eigen handelen beoordelen in plaats van reflecteren
Piekeren: blijven nadenken zonder voortgang
Onvoldoende tijd hebben door de werkdruk
