Begrippenlijst hersenen en gedrag
Centraal zenuwstelsel Hersenen + ruggenmerg/ruggengraat
Perifere zenuwstelsel Zenuwen die door het lichaam lopen. De zenuwen buiten de
hersenen en ruggengraat om. Een deel is het somatische
zenuwstelsel.
Neuronen Zenuwcellen ontvangen informatie en sturen dat naar andere
cellen.
Gliacellen Steuncellen, geven geen informatie af over lange afstanden,
maar ze wisselen wel chemicaliën uit met aangrenzende
neuronen.
Nucleus/soma/ Bevat DNA
celkern
Ribosomen Maken eiwitten aan
Mitochondrie Voorziet de cel van energie
Neuronen bestaan uit: Dendrieten, soma, axon, presynaptische terminal
Cellichaam bevat: Nucleus, ribosomen en mitochondriën. Axon is meestal langer
dan dendrieten. De axon is de informatie zender van de neuron
naar andere neuronen, organen of een spier. Axonen zijn
afferent.
Afferent Brengt informatie naar een structuur sensorische neuron
Efferent Brengt informatie weg van een structuur motorische neuron
Astrocieten Afvoer van afvalstoffen
Toevoer voedingsstoffen
Zitten rond presynaptische terminal van axonen nemen
chemische signalen op en geven ze terug aan axonen.
Microglia Zorgen dat virussen en foute bacteriën worden afgevoerd en
zijn dus onderdeel van het immuunsysteem.
Oligondendrieten Bouwen de myeline schedes
Radiale glia Leiden de migratie van neuronen tijdens de ontwikkeling van
het embryo
Polarisatie Verschil in elektrische lading tussen 2 locaties.
Rustpotentiaal Verschil in lading in een rustende neuron pijl en boog
klaar om te schieten staat op spanning.
Hyperpolarisatie Kunstmatige stimulatie wat een verhoogde polarisatie
betekent.
Drempelwaarde Bereikt depolarisatie van het membraan
Actiepotentiaal Een snelle depolarisatie en een lichte omkering van de
gebruikelijke polarisatie (altijd zelfde respons grote).
Actiepotentialen komen alleen in axonen en cellichamen voor.
All-or-none law Alle actiepotentialen zijn gelijk in intensiteit en snelheid onder
normale omstandigheden.
Reflexboog Een sensorische neuron prikkelt een 2e neuron wekt een
motorneuron op.
Depolarisatie Opwindende
Hyperpolarisatie Remmende
EPSP Graduele depolarisatie drempelwaarde niet bereikt?
Depolarisatie vervalt snel.
IPSP Tijdelijke hyperpolarisatie
, MAO Een enzym zit in neuronen die serotine, dopamine of
norepinefrine afgeven.
Somatische Axonen die boodschappen overbrengen van de zintuigen naar
zenuwstelsel het CZS en van het CZS naar de spieren.
Autonome Leiding over hart, ingewanden en andere organen.
zenuwstelsel
Dorsaal Aan de rugzijde gelegen
Ventraal Aan de buikzijde gelegen (weg van de rug)
Anterieur Voorkant
Posterieur Achterkant
Superior Bovenkant
Inferieur Onderkant
Lateraal Aan de zijkant gelegen
Mediaal In het midden gelegen
Proximaal Dichtbij gelegen
Distaal Veraf gelegen
Ipsilateraal Aan dezelfde kant van het lichaam
Contralateraal Aan de andere kant in het lichaam gelegen, dus bijvoorbeeld
links in de hersenen en rechts in het lichaam.
Coronale vlak Doorsnede van oor tot oor van boven naar beneden.
Sagitale vlak Doorsnede vanuit de zijkant
Horizontale vlak Horizontale doorsnede
Zenuwen/projecties Bundels axonen
Nucleus Groep cellichamen, geven dopamine af in de frontale cortex
Lamina Een laag cellichamen gescheiden, van andere cellichamen door
een laag van axonen en dendrieten.
Column Een reeks cellen loodrecht op het oppervlak van de cortex, met
vergelijkbare eigenschappen.
Zenuw Een reeks axonen in de periferie van het czs tot een spier of
klier of van een sensorisch orgaan tot het czs
Nucleus Cluster neuroncellichamen in het czs
Ganglion Cluster neuroncellichamen meestal buiten het czs
Gyrus De bergjes in de cortex
Sulcus De groeven in de cortex
Fissure Hele diepe groef in de cortex
Achterhersenen Hier liggen de medulla, pons en het cerebellum
Medulla Ligt net boven het ruggenmerg verlengde van het
ruggenmerg maar dan in de schedel. Bezit een aantal vitale
reflexen, ademhaling, hartslag, overgeven hoesten etc.
Craniale zenuwen Hebben controle over sensaties van het hoofd,
spierbewegingen in het hoofd.
12 craniale zenuwen
1 olfactory Reuk zenuw afferent informatie naar hersenen.
2 optici Oog zenuw afferent
3 oculomotor Controle van oogbewegingen efferent pupil samentrekken.
4 trochlear Controle van oogbewegingen efferent
5 trigeminal Gevoel in gezicht / kauwbewegingen efferent en afferent
6 abducens Controle van oogbewegingen efferent
Centraal zenuwstelsel Hersenen + ruggenmerg/ruggengraat
Perifere zenuwstelsel Zenuwen die door het lichaam lopen. De zenuwen buiten de
hersenen en ruggengraat om. Een deel is het somatische
zenuwstelsel.
Neuronen Zenuwcellen ontvangen informatie en sturen dat naar andere
cellen.
Gliacellen Steuncellen, geven geen informatie af over lange afstanden,
maar ze wisselen wel chemicaliën uit met aangrenzende
neuronen.
Nucleus/soma/ Bevat DNA
celkern
Ribosomen Maken eiwitten aan
Mitochondrie Voorziet de cel van energie
Neuronen bestaan uit: Dendrieten, soma, axon, presynaptische terminal
Cellichaam bevat: Nucleus, ribosomen en mitochondriën. Axon is meestal langer
dan dendrieten. De axon is de informatie zender van de neuron
naar andere neuronen, organen of een spier. Axonen zijn
afferent.
Afferent Brengt informatie naar een structuur sensorische neuron
Efferent Brengt informatie weg van een structuur motorische neuron
Astrocieten Afvoer van afvalstoffen
Toevoer voedingsstoffen
Zitten rond presynaptische terminal van axonen nemen
chemische signalen op en geven ze terug aan axonen.
Microglia Zorgen dat virussen en foute bacteriën worden afgevoerd en
zijn dus onderdeel van het immuunsysteem.
Oligondendrieten Bouwen de myeline schedes
Radiale glia Leiden de migratie van neuronen tijdens de ontwikkeling van
het embryo
Polarisatie Verschil in elektrische lading tussen 2 locaties.
Rustpotentiaal Verschil in lading in een rustende neuron pijl en boog
klaar om te schieten staat op spanning.
Hyperpolarisatie Kunstmatige stimulatie wat een verhoogde polarisatie
betekent.
Drempelwaarde Bereikt depolarisatie van het membraan
Actiepotentiaal Een snelle depolarisatie en een lichte omkering van de
gebruikelijke polarisatie (altijd zelfde respons grote).
Actiepotentialen komen alleen in axonen en cellichamen voor.
All-or-none law Alle actiepotentialen zijn gelijk in intensiteit en snelheid onder
normale omstandigheden.
Reflexboog Een sensorische neuron prikkelt een 2e neuron wekt een
motorneuron op.
Depolarisatie Opwindende
Hyperpolarisatie Remmende
EPSP Graduele depolarisatie drempelwaarde niet bereikt?
Depolarisatie vervalt snel.
IPSP Tijdelijke hyperpolarisatie
, MAO Een enzym zit in neuronen die serotine, dopamine of
norepinefrine afgeven.
Somatische Axonen die boodschappen overbrengen van de zintuigen naar
zenuwstelsel het CZS en van het CZS naar de spieren.
Autonome Leiding over hart, ingewanden en andere organen.
zenuwstelsel
Dorsaal Aan de rugzijde gelegen
Ventraal Aan de buikzijde gelegen (weg van de rug)
Anterieur Voorkant
Posterieur Achterkant
Superior Bovenkant
Inferieur Onderkant
Lateraal Aan de zijkant gelegen
Mediaal In het midden gelegen
Proximaal Dichtbij gelegen
Distaal Veraf gelegen
Ipsilateraal Aan dezelfde kant van het lichaam
Contralateraal Aan de andere kant in het lichaam gelegen, dus bijvoorbeeld
links in de hersenen en rechts in het lichaam.
Coronale vlak Doorsnede van oor tot oor van boven naar beneden.
Sagitale vlak Doorsnede vanuit de zijkant
Horizontale vlak Horizontale doorsnede
Zenuwen/projecties Bundels axonen
Nucleus Groep cellichamen, geven dopamine af in de frontale cortex
Lamina Een laag cellichamen gescheiden, van andere cellichamen door
een laag van axonen en dendrieten.
Column Een reeks cellen loodrecht op het oppervlak van de cortex, met
vergelijkbare eigenschappen.
Zenuw Een reeks axonen in de periferie van het czs tot een spier of
klier of van een sensorisch orgaan tot het czs
Nucleus Cluster neuroncellichamen in het czs
Ganglion Cluster neuroncellichamen meestal buiten het czs
Gyrus De bergjes in de cortex
Sulcus De groeven in de cortex
Fissure Hele diepe groef in de cortex
Achterhersenen Hier liggen de medulla, pons en het cerebellum
Medulla Ligt net boven het ruggenmerg verlengde van het
ruggenmerg maar dan in de schedel. Bezit een aantal vitale
reflexen, ademhaling, hartslag, overgeven hoesten etc.
Craniale zenuwen Hebben controle over sensaties van het hoofd,
spierbewegingen in het hoofd.
12 craniale zenuwen
1 olfactory Reuk zenuw afferent informatie naar hersenen.
2 optici Oog zenuw afferent
3 oculomotor Controle van oogbewegingen efferent pupil samentrekken.
4 trochlear Controle van oogbewegingen efferent
5 trigeminal Gevoel in gezicht / kauwbewegingen efferent en afferent
6 abducens Controle van oogbewegingen efferent
