Maatschappijwetenschappen
Hoofdstuk 4: Cultuur en identiteit
‘Nature-nurturedebat’:
- Nature: aanleg; het menselijke gedrag wordt bepaald door biologische eigenschappen en genetische
factoren. Sommigen concentreren hierbij op de 4 oerdriften die de mens bezit: angst &
woede(destructief), geluk & liefde (affectief).
- Nurture: gedrag is niet aangeboren maar aangeleerd en wordt bepaald door je cultuur.
Cultuur; alle waarden, normen en andere aangeleerde kenmerken die de leden van een groep of samenleving
met elkaar gemeen hebben en als vanzelfsprekend ervaren.
- Dominante cultuur; de belangrijkste cultuur in een land/samenleving. Bestaat uit cultuurkenmerken die
gedragen en geaccepteerd worden door de groep die binnen een samenleving overheersend is.
- Subculturen: Cultuur die naast de algemene cultuur bestaat. Groep met eigen en afwijkende normen,
waarden en doelen. Hoeven niet tegenstrijdig te zijn met de dominante cultuur.
- Tegenculturen: verzetten zich tegen de dominante cultuur.
- Materiële dimensie van cultuur: architectuur, literatuur, klassieke muziek en popcultuur.
- Ideële dimensie van cultuur: waarden en idealen die een groep mensen heeft. Ook religies en
levensovertuigingen horen hier bij.
- Normatieve dimensie van cultuur: regels en gewoonten.
Cultuur wordt overgedragen in de vorm van socialisatie met het doel dat nieuwe groepsleden volwaardige
leden van die cultuurgroep worden.
- Enculturatie: opvoeding, je leert vanaf je geboorte cultuurkenmerken aan van de samenleving.
- Acculturatie: cultuurkenmerken overnemen op latere leeftijd.
- Socialiserende instituties; instellingen, organisaties en overige collectieve gedragspatronen waarmee de
cultuuroverdracht in een samenleving plaatsvindt.
- Sanctie; een maatregel, zowel beloning als straf.
- Internalisatie; bepaalde gewoontes en gedrag zijn zo normaal geworden dat je het automatisch doet als
de omgeving dat van je verwacht.
Functies van cultuur;
1. Cultuur geeft betekenis aan gedrag.
2. Cultuur bepaald welk gedrag wel of niet aanvaardbaar is.
3. Cultuur bied mogelijkheid tot identificatie.
Ingroup; groep waar je je bij wil identificeren
Primaire identificatie; geslacht, etniciteit en familie.
Secundaire identificatie; vriendengroep.
Religie kan bij beide (vanwege je ouders of eigen besluit)
Drie manieren van identificatie:
- Functionele identificatie (band gebaseerd op gemeenschappelijke doelen en belangen: als leerling – leraar. Kan
ook gelden voor heel volk: iedereen heeft belang bij veiligheid);
- Normatieve identificatie (identificeren met normen en waarden van een groep, als FC Groningen-supporter. Ook
mogelijk op nationaal niveau);
- Emotionele identificatie (gevoelens van saamhorigheid, bij nationale feestdag of ramp. Gaat gepaard met
gevoelens van trots en loyaliteit. Deze functie wordt vaak gezien als logisch gevolg van functionele en normatieve
identificatie. Door samen te werken ontstaat band).
Hoofdstuk 4: Cultuur en identiteit
‘Nature-nurturedebat’:
- Nature: aanleg; het menselijke gedrag wordt bepaald door biologische eigenschappen en genetische
factoren. Sommigen concentreren hierbij op de 4 oerdriften die de mens bezit: angst &
woede(destructief), geluk & liefde (affectief).
- Nurture: gedrag is niet aangeboren maar aangeleerd en wordt bepaald door je cultuur.
Cultuur; alle waarden, normen en andere aangeleerde kenmerken die de leden van een groep of samenleving
met elkaar gemeen hebben en als vanzelfsprekend ervaren.
- Dominante cultuur; de belangrijkste cultuur in een land/samenleving. Bestaat uit cultuurkenmerken die
gedragen en geaccepteerd worden door de groep die binnen een samenleving overheersend is.
- Subculturen: Cultuur die naast de algemene cultuur bestaat. Groep met eigen en afwijkende normen,
waarden en doelen. Hoeven niet tegenstrijdig te zijn met de dominante cultuur.
- Tegenculturen: verzetten zich tegen de dominante cultuur.
- Materiële dimensie van cultuur: architectuur, literatuur, klassieke muziek en popcultuur.
- Ideële dimensie van cultuur: waarden en idealen die een groep mensen heeft. Ook religies en
levensovertuigingen horen hier bij.
- Normatieve dimensie van cultuur: regels en gewoonten.
Cultuur wordt overgedragen in de vorm van socialisatie met het doel dat nieuwe groepsleden volwaardige
leden van die cultuurgroep worden.
- Enculturatie: opvoeding, je leert vanaf je geboorte cultuurkenmerken aan van de samenleving.
- Acculturatie: cultuurkenmerken overnemen op latere leeftijd.
- Socialiserende instituties; instellingen, organisaties en overige collectieve gedragspatronen waarmee de
cultuuroverdracht in een samenleving plaatsvindt.
- Sanctie; een maatregel, zowel beloning als straf.
- Internalisatie; bepaalde gewoontes en gedrag zijn zo normaal geworden dat je het automatisch doet als
de omgeving dat van je verwacht.
Functies van cultuur;
1. Cultuur geeft betekenis aan gedrag.
2. Cultuur bepaald welk gedrag wel of niet aanvaardbaar is.
3. Cultuur bied mogelijkheid tot identificatie.
Ingroup; groep waar je je bij wil identificeren
Primaire identificatie; geslacht, etniciteit en familie.
Secundaire identificatie; vriendengroep.
Religie kan bij beide (vanwege je ouders of eigen besluit)
Drie manieren van identificatie:
- Functionele identificatie (band gebaseerd op gemeenschappelijke doelen en belangen: als leerling – leraar. Kan
ook gelden voor heel volk: iedereen heeft belang bij veiligheid);
- Normatieve identificatie (identificeren met normen en waarden van een groep, als FC Groningen-supporter. Ook
mogelijk op nationaal niveau);
- Emotionele identificatie (gevoelens van saamhorigheid, bij nationale feestdag of ramp. Gaat gepaard met
gevoelens van trots en loyaliteit. Deze functie wordt vaak gezien als logisch gevolg van functionele en normatieve
identificatie. Door samen te werken ontstaat band).
