Privaatrecht hsoi06
De functies van het recht:
1. Normatieve functie
- Normen vastleggen in gedragsregels
2. Geschillen oplossende functie
- Eigenrichting voorkomen
3. Aanvullende functie
- Zaken waarover je geen expliciete afspraken hebt gemaakt
4. Instrumentele functie
- Spelregels
Waar vinden we het recht?
1. Verdrag
2. Wet
3. Jurisprudentie
4. Gewoonte (bijna niet meer)
Wat is privaatrecht:
Tussen burgers onderling (soms overheid als burger), verdeeld in
onderdelen personen en familierecht, vermogensrecht, ondernemingsrecht
en burgerlijk procesrecht
Wat is publieksrecht:
Tussen burgers en overheid (handelend als overheid), verdeeld in
strafrecht, staatsrecht en bestuursrecht
Wie maakt een wet?
- Landelijk: regering (ministers) + Staten-Generaal (Eerste en Tweede
kamer)
- Provincie: Gedeputeerde Staten en Provinciale Staten
- Gemeente: College van B&W en Gemeenteraad
Rangorde van de regels:
- Hoog boven laag (Nationale wetgeving, provinciale verordening,
gemeenteverordening)
- Bijzonder boven algemeen (koopovereenkomst – overeenkomst
algemeen)
- Jong boven oud
Materieel recht
Gaat over de inhoud (geboden, verboden, rechten en plichten)
Formeel recht
Procesrecht, regels over hoe materieel recht kan worden afgedwongen.
Voorbeeld: wetboek van strafvordering, wetboek van burgerlijke
rechtsvordering
,Dwingend recht
Geen afwijking toegestaan, soms staat het expliciet in de wet genoemd
Aanvullend recht
Omdat je niet altijd alles vastlegt. Het aanvullend recht wordt toegepast
ter aanvulling van wat men contractueel niet heeft voorzien.
Objectief recht
Het geldende recht zoals het uit alle rechtsbronnen lijkt
Subjectief recht
Het recht dat een individu in een concreet geval heeft (op grond van de
wet)
Les 2
Wat is een overeenkomst?
Een afspraak die rechten en plichten met zich meebrengt.
(koopovereenkomst, huurovereenkomst)
Het doen van een aanbod tot het sluiten van een overeenkomst is een
eenzijdige rechtshandeling. Het aanvaarden van het aanbod is ook een
eenzijdige rechtshandeling, en de overeenkomst zelf is een meerzijdige
rechtshandeling.
Wanneer ontstaat overeenkomst?
Een overeenkomst komt tot stand door middel van een aanbod en de
aanvaarding daarvan.
- Aanbod intrekken
Als aanbod nog niet is aanvaard
Als het aanbod nog niet onherroepelijk is gemaakt
- Uitnodiging tot doen van een aanbod (verkoop van een huis)
- Wilsverklaring
Een wilsbeschikking is een document waarin je vastlegt wat je
wensen zijn met betrekking tot medische behandelingen en/of
euthanasie als je zelf niet meer in staat bent om deze beslissingen
te nemen. Dit document wordt ook wel een wilsverklaring genoemd.
Wilsdefect = geen overeenkomst (houdt in dat er een bepaalde wil is,
maar dat de verklaring van die wil daarmee niet overeenkomt)
Tenzij: wederpartij er redelijkerwijs op mocht vertrouwen dat wil en
verklaring van tegenpartij met elkaar overeenstemden
Vertrouwensleer is een materieel beginsel van behoorlijk bestuur,
vernietiging van een bestreden besluit houdt in dat het bestuursorgaan
een nieuw besluit dient te nemen dat anders moet leiden dan het
vernietigde besluit.
, Wilsgebrek
Wil is gebrekkig tot stand gekomen.
1. Dwaling
- Overeenkomst niet gesloten bij juiste voorstelling van zaken
- Door inlichting van de wederpartij
- Door achterwege blijven inlichting wederpartij
- Wederzijdse dwaling
- Geen succesvol beroep op dwaling als het uitsluitend een
toekomstige omstandigheid is
- Geen succesvol beroep op dwaling als de dwaling voor rekening
van de dwalende behoort te komen (aard overeenkomst, de in het
verkeer geldende opvattingen of omstandigheden van het geval)
2. Bedrog – opzettelijk
3. Bedreiging – ongeoorloofde drukmiddelen
4. Misbruik van omstandigheden – de wederpartij bevindt zich in
afhankelijke situatie
- Strijd met goede zeden of openbare orde mag niet overeenkomst
nietig
- Strijd met dwingend recht nietig
- Tenzij bepaling strekt ter bescherming van één der partijen
vernietigbaar
Handelingsonbekwaam
- Kunnen niet zelfstandig onaantastbare rechtshandelingen verrichten
- Toestemming nodig
- Rechtshandeling kan vernietigd worden
- Onder curatele gestelde personen (geestelijke stoornis, verkwisting,
drankmisbruik)
- Minderjarigen (jongen dan 18 jaar en niet getrouwd)
- Tenzij alleenstaande moeder van 16 of 17 en door rechter
meerderjarig is verklaard
- Toestemming verondersteld aanwezig te zijn bij ‘normale’
handelingen
Inhoud van de overeenkomst wordt bepaald door:
1. Hetgeen partijen zijn overeengekomen
2. Hetgeen de wet bepaalt (dwingend en aanvullend recht)
3. Gewoonterecht (komt haast niet meer voor, voorbeelden:
beklemrecht en dertiende penning)
4. Redelijkheid en billijkheid
Hetgeen partijen zijn overeengekomen
- Niet alleen de letterlijke tekst van de overeenkomst
- Ook rekening houden met wat partijen redelijkerwijs hebben bedoeld
en wat zij redelijkerwijs van elkaar mochten verwachten (Haviltex
arrest)
De functies van het recht:
1. Normatieve functie
- Normen vastleggen in gedragsregels
2. Geschillen oplossende functie
- Eigenrichting voorkomen
3. Aanvullende functie
- Zaken waarover je geen expliciete afspraken hebt gemaakt
4. Instrumentele functie
- Spelregels
Waar vinden we het recht?
1. Verdrag
2. Wet
3. Jurisprudentie
4. Gewoonte (bijna niet meer)
Wat is privaatrecht:
Tussen burgers onderling (soms overheid als burger), verdeeld in
onderdelen personen en familierecht, vermogensrecht, ondernemingsrecht
en burgerlijk procesrecht
Wat is publieksrecht:
Tussen burgers en overheid (handelend als overheid), verdeeld in
strafrecht, staatsrecht en bestuursrecht
Wie maakt een wet?
- Landelijk: regering (ministers) + Staten-Generaal (Eerste en Tweede
kamer)
- Provincie: Gedeputeerde Staten en Provinciale Staten
- Gemeente: College van B&W en Gemeenteraad
Rangorde van de regels:
- Hoog boven laag (Nationale wetgeving, provinciale verordening,
gemeenteverordening)
- Bijzonder boven algemeen (koopovereenkomst – overeenkomst
algemeen)
- Jong boven oud
Materieel recht
Gaat over de inhoud (geboden, verboden, rechten en plichten)
Formeel recht
Procesrecht, regels over hoe materieel recht kan worden afgedwongen.
Voorbeeld: wetboek van strafvordering, wetboek van burgerlijke
rechtsvordering
,Dwingend recht
Geen afwijking toegestaan, soms staat het expliciet in de wet genoemd
Aanvullend recht
Omdat je niet altijd alles vastlegt. Het aanvullend recht wordt toegepast
ter aanvulling van wat men contractueel niet heeft voorzien.
Objectief recht
Het geldende recht zoals het uit alle rechtsbronnen lijkt
Subjectief recht
Het recht dat een individu in een concreet geval heeft (op grond van de
wet)
Les 2
Wat is een overeenkomst?
Een afspraak die rechten en plichten met zich meebrengt.
(koopovereenkomst, huurovereenkomst)
Het doen van een aanbod tot het sluiten van een overeenkomst is een
eenzijdige rechtshandeling. Het aanvaarden van het aanbod is ook een
eenzijdige rechtshandeling, en de overeenkomst zelf is een meerzijdige
rechtshandeling.
Wanneer ontstaat overeenkomst?
Een overeenkomst komt tot stand door middel van een aanbod en de
aanvaarding daarvan.
- Aanbod intrekken
Als aanbod nog niet is aanvaard
Als het aanbod nog niet onherroepelijk is gemaakt
- Uitnodiging tot doen van een aanbod (verkoop van een huis)
- Wilsverklaring
Een wilsbeschikking is een document waarin je vastlegt wat je
wensen zijn met betrekking tot medische behandelingen en/of
euthanasie als je zelf niet meer in staat bent om deze beslissingen
te nemen. Dit document wordt ook wel een wilsverklaring genoemd.
Wilsdefect = geen overeenkomst (houdt in dat er een bepaalde wil is,
maar dat de verklaring van die wil daarmee niet overeenkomt)
Tenzij: wederpartij er redelijkerwijs op mocht vertrouwen dat wil en
verklaring van tegenpartij met elkaar overeenstemden
Vertrouwensleer is een materieel beginsel van behoorlijk bestuur,
vernietiging van een bestreden besluit houdt in dat het bestuursorgaan
een nieuw besluit dient te nemen dat anders moet leiden dan het
vernietigde besluit.
, Wilsgebrek
Wil is gebrekkig tot stand gekomen.
1. Dwaling
- Overeenkomst niet gesloten bij juiste voorstelling van zaken
- Door inlichting van de wederpartij
- Door achterwege blijven inlichting wederpartij
- Wederzijdse dwaling
- Geen succesvol beroep op dwaling als het uitsluitend een
toekomstige omstandigheid is
- Geen succesvol beroep op dwaling als de dwaling voor rekening
van de dwalende behoort te komen (aard overeenkomst, de in het
verkeer geldende opvattingen of omstandigheden van het geval)
2. Bedrog – opzettelijk
3. Bedreiging – ongeoorloofde drukmiddelen
4. Misbruik van omstandigheden – de wederpartij bevindt zich in
afhankelijke situatie
- Strijd met goede zeden of openbare orde mag niet overeenkomst
nietig
- Strijd met dwingend recht nietig
- Tenzij bepaling strekt ter bescherming van één der partijen
vernietigbaar
Handelingsonbekwaam
- Kunnen niet zelfstandig onaantastbare rechtshandelingen verrichten
- Toestemming nodig
- Rechtshandeling kan vernietigd worden
- Onder curatele gestelde personen (geestelijke stoornis, verkwisting,
drankmisbruik)
- Minderjarigen (jongen dan 18 jaar en niet getrouwd)
- Tenzij alleenstaande moeder van 16 of 17 en door rechter
meerderjarig is verklaard
- Toestemming verondersteld aanwezig te zijn bij ‘normale’
handelingen
Inhoud van de overeenkomst wordt bepaald door:
1. Hetgeen partijen zijn overeengekomen
2. Hetgeen de wet bepaalt (dwingend en aanvullend recht)
3. Gewoonterecht (komt haast niet meer voor, voorbeelden:
beklemrecht en dertiende penning)
4. Redelijkheid en billijkheid
Hetgeen partijen zijn overeengekomen
- Niet alleen de letterlijke tekst van de overeenkomst
- Ook rekening houden met wat partijen redelijkerwijs hebben bedoeld
en wat zij redelijkerwijs van elkaar mochten verwachten (Haviltex
arrest)
