Hoorcollege 1
Leerdoel 1: De student kent het verschil tussen sensatie en perceptie.
Sensatie: Een vroeg stadium van perceptie waarin receptoren een stimulus omzetten in een
patroon van zenuwimpulsen. Deze signalen worden vervolgens voor verdere bewerking
doorgestuurd naar de hersenen.
- Stimulatie van de zintuigen door prikkels (stimuli) uit de omgeving.
- De manier waarop prikkels via de zintuigen binnenkomen.
Perceptie: Proces waarbij aan het patroon van sensorische zenuwimpulsen een
gedetailleerde betekenis wordt toegekend. Perceptie wordt sterk beïnvloed door herinnering,
motivatie, emotie en andere psychologische processen.
- De interpretatie van die prikkels door je hersenen.
- De hersenen verwerken de informatie die via de zintuigen zijn binnengekomen en gaan
hier betekenis aan geven.
Hoe verandert stimulatie in sensatie?
De hersenen nemen de wereld indirect waar, omdat de zintuigen alle stimuli omzetten in de
taal van het zenuwstelsel: neurale impulsen.
Stimulatie transductie sensatie perceptie
Stimulatie van de zintuigen: De prikkels ofwel stimuli komen binnen via de zintuigen.
Transductie: Proces waarbij de ene vorm van energie wordt omgezet in een andere vorm
De omzetting van stimulusinformatie in een zenuwimpuls.
- Begint op het moment dat een sensorische neuron een fysische stimulus opvangt (zoals
een geluidsgolf van een trillende snaar).
- Als de stimulus het bijpassende zintuig bereikt (het oor), activeert het de gespecialiseerde
neuronen in dat zintuig (receptoren).
- De receptoren zetten hun prikkeling vervolgens om in een zenuwimpuls.
- De zenuwimpuls met de gedecodeerde informatie verplaatst zich vanaf de receptorcellen
langs een sensorische baan via de thalamus naar gespecialiseerde sensorische
verwerkingscentra in de hersenen.
- Uit deze informatie halen de hersenen elementaire kernmerken van de stimulus
(geluidssterkte, toonhoogte, positie van de gitaar).
Sensatie
- Sensorische adaptatie: Proces waardoor receptorcellen minder gevoelig worden als de
stimulus een bepaalde tijd op hetzelfde niveau aangeboden wordt.
o Zintuigen zijn vooral gericht op veranderingen.
o Je gaat steeds minder voelen
o Je bent gevoeliger voor verandering dan voor constante stimuli
o Alleen de eerste blootstelling aan stimuli neem je waar, daarna wordt het steeds
minder.
o Vb: kleding
o Sense: zintuig, Adapt: aanpassing
- Absolute drempel: Hoeveelheid stimulatie die nodig is voordat de stimulus wordt
opgemerkt. Het uitgangspunt hierbij is dat de stimulus de helft van het aantal pogingen
moet worden opgemerkt.
- Verschildrempel: Het kleinst mogelijke verschil waarbij de stimulus nog de helft van het
aantal pogingen wordt opgemerkt. Dit wordt soms afgekort tot JWV: Juist
Waarneembare Verschil.
o Wet van Weber: Theorie die stelt dat het JWV in proportionele verhouding staat tot de
intensiteit van de stimulus. Het JWV is groot als de intensiteit van de stimulus groot
is en klein als de intensiteit van de stimulus klein is.
- Signaaldetectietheorie: Theorie die stelt dat sensatie afhankelijk is van de kenmerken
van de stimulus, de achtergrondstimuli en de detector. De signaaldetectietheorie erkent
Leerdoel 1: De student kent het verschil tussen sensatie en perceptie.
Sensatie: Een vroeg stadium van perceptie waarin receptoren een stimulus omzetten in een
patroon van zenuwimpulsen. Deze signalen worden vervolgens voor verdere bewerking
doorgestuurd naar de hersenen.
- Stimulatie van de zintuigen door prikkels (stimuli) uit de omgeving.
- De manier waarop prikkels via de zintuigen binnenkomen.
Perceptie: Proces waarbij aan het patroon van sensorische zenuwimpulsen een
gedetailleerde betekenis wordt toegekend. Perceptie wordt sterk beïnvloed door herinnering,
motivatie, emotie en andere psychologische processen.
- De interpretatie van die prikkels door je hersenen.
- De hersenen verwerken de informatie die via de zintuigen zijn binnengekomen en gaan
hier betekenis aan geven.
Hoe verandert stimulatie in sensatie?
De hersenen nemen de wereld indirect waar, omdat de zintuigen alle stimuli omzetten in de
taal van het zenuwstelsel: neurale impulsen.
Stimulatie transductie sensatie perceptie
Stimulatie van de zintuigen: De prikkels ofwel stimuli komen binnen via de zintuigen.
Transductie: Proces waarbij de ene vorm van energie wordt omgezet in een andere vorm
De omzetting van stimulusinformatie in een zenuwimpuls.
- Begint op het moment dat een sensorische neuron een fysische stimulus opvangt (zoals
een geluidsgolf van een trillende snaar).
- Als de stimulus het bijpassende zintuig bereikt (het oor), activeert het de gespecialiseerde
neuronen in dat zintuig (receptoren).
- De receptoren zetten hun prikkeling vervolgens om in een zenuwimpuls.
- De zenuwimpuls met de gedecodeerde informatie verplaatst zich vanaf de receptorcellen
langs een sensorische baan via de thalamus naar gespecialiseerde sensorische
verwerkingscentra in de hersenen.
- Uit deze informatie halen de hersenen elementaire kernmerken van de stimulus
(geluidssterkte, toonhoogte, positie van de gitaar).
Sensatie
- Sensorische adaptatie: Proces waardoor receptorcellen minder gevoelig worden als de
stimulus een bepaalde tijd op hetzelfde niveau aangeboden wordt.
o Zintuigen zijn vooral gericht op veranderingen.
o Je gaat steeds minder voelen
o Je bent gevoeliger voor verandering dan voor constante stimuli
o Alleen de eerste blootstelling aan stimuli neem je waar, daarna wordt het steeds
minder.
o Vb: kleding
o Sense: zintuig, Adapt: aanpassing
- Absolute drempel: Hoeveelheid stimulatie die nodig is voordat de stimulus wordt
opgemerkt. Het uitgangspunt hierbij is dat de stimulus de helft van het aantal pogingen
moet worden opgemerkt.
- Verschildrempel: Het kleinst mogelijke verschil waarbij de stimulus nog de helft van het
aantal pogingen wordt opgemerkt. Dit wordt soms afgekort tot JWV: Juist
Waarneembare Verschil.
o Wet van Weber: Theorie die stelt dat het JWV in proportionele verhouding staat tot de
intensiteit van de stimulus. Het JWV is groot als de intensiteit van de stimulus groot
is en klein als de intensiteit van de stimulus klein is.
- Signaaldetectietheorie: Theorie die stelt dat sensatie afhankelijk is van de kenmerken
van de stimulus, de achtergrondstimuli en de detector. De signaaldetectietheorie erkent
