Samenvatting Cross-sectioneel
onderzoek PB0812
Inhoudsopgave
SAMENVATTING LEERSTOF............................................................................................................................ 3
Thema 1 Cross-sectioneel onderzoek............................................................................................................. 3
H6 Causaliteit.......................................................................................................................................................3
H1 Wetenschap....................................................................................................................................................4
H2 Psychologie.....................................................................................................................................................4
H3 Constructen.....................................................................................................................................................4
H9 Validiteit..........................................................................................................................................................7
Thema 2 Factoranalyse................................................................................................................................ 10
H18 Factoranalyse..............................................................................................................................................11
Thema 3 Betrouwbaarheidsanalyses............................................................................................................ 14
H11 Data............................................................................................................................................................14
H13 Verdelingsvormen en -maten.....................................................................................................................15
H21 Correlaties...................................................................................................................................................20
H17 Validiteit schatten en verhogen..................................................................................................................21
H31.1 Correlaties schatten.................................................................................................................................22
H8 Betrouwbaarheid..........................................................................................................................................23
Thema 4 Regressieanalyse........................................................................................................................... 27
H22 Regressie.....................................................................................................................................................27
H25 Multipele regressie.....................................................................................................................................31
H19 Datascreening.............................................................................................................................................32
H26 Logistische regressie...................................................................................................................................32
VERWERKINGSOPDRACHTEN STAP VOOR STAP IN JAMOVI + INTERPRETATIE...............................................36
Thema 2 factoranalyse................................................................................................................................. 36
Verwerkingsopdracht 2.2.1: Factoranalyse.......................................................................................................36
Verwerkingsopdracht 2.2.2: factoranalyse 2.....................................................................................................39
Thema 3 Betrouwbaarheidsanalyse.............................................................................................................. 41
Verwerkingsopdracht 3.3.1: Hercoderen 1........................................................................................................41
Verwerkingsopdracht 3.3.2: Hercoderen 2........................................................................................................42
Verwerkingsopdracht 3.3.3: Betrouwbaarheidsanalyse subschaal vertrouwen...............................................42
Verwerkingsopdracht 3.3.3: Betrouwbaarheidsanalyse subschaal ongemakkelijkheid met nabijheid............45
1
,Thema 4 Regressieanalyse........................................................................................................................... 46
Verwerkingsopdracht 4.2.1 Datascreening en beschrijving van de data..........................................................46
Verwerkingsopdracht 4.2.2: assupties checken.................................................................................................48
Verwerkingsopdracht 4.2.4: Multipele regressieanalyse...................................................................................53
2
,SAMENVATTING LEERSTOF
Thema 1 Cross-sectioneel onderzoek
Cross-sectioneel onderzoek: er wordt niets gemanipuleerd en er is maar een meetmoment
(per proefpersoon). Alle data wordt in dezelfde sessie verzameld en er kunnen geen
uitspraken gedaan worden over processen die zich over tijd ontvouwen
- Experimenteel onderzoek naar causale relaties tussen constructen vereist eerst
kraakheldere definities van constructen, en meetinstrumenten die precies meten wat
in die definitie wordt gevangen. Hier is cross-sectioneel onderzoek voor nodig.
Wanneer zijn cross-sectionele onderzoeksopzetten bruikbaar:
Cross-sectioneel onderzoek kan dus zowel fundamenteel als toegepast zijn
1. Fundamenteel; Om uitspraken te kunnen doen over causaliteit heb je een
experimenteel ontwerp nodig. Cross-sectioneel onderzoek kun je gebruiken om een
bruikbaar meetinstrument te ontwikkelen/optimaliseren/verifiëren.
2. Toegepast; Anderzijds is cross-sectioneel onderzoek een efficiënte methode om in
toegepast onderzoek de inhoud van psychologische constructen en de sterkte van
theoretisch veronderstelde relaties in kaart te brengen.
H6 Causaliteit
Causatie: In de praktijk wordt causaliteit aangenomen als aan de volgende drie voorwaarden
wordt voldaan:
De oorzaak gaat in de tijd vooraf aan het gevolg.
De oorzaak en het gevolg hangen samen.
De samenhang tussen de oorzaak en het gevolg kan niet worden verklaard door iets
anders.
Correlatie: ‘Correlatie impliceert geen causatie.’ de reden van een correlatie is meestal niet
dat de ene factor de andere veroorzaakt. Sterker nog, maar een fractie van alle verbanden is
causaal.
Pure Experiment: is een studie ontwerp die uitspraken over causaliteit
mogelijk maakt.
Randomisatie: Die willekeurige toewijzing.
- Als je oneindig vaak 1000 mensen willekeurig in twee groepen indeelt, dan weet je
zeker dat die randomisatie ervoor zorgt dat gemiddeld genomen beide
groepen 500mensen bevatten, de mensen in beide groepen exact even oud zijn etc.
- Maar in een studie waarin je randomisatie toepast, doe je dat eenmalig en niet
oneindig vaak. Het is dus best mogelijk dat je bij die ene keer 513 mensen aan de ene
groep toewijst en 487 mensen aan de andere groep of dat de ene groep gemiddeld
ouder is.
- Zelfs bij een goed uitgevoerd experiment, kan dus niet met zekerheid geconcludeerd
worden dat het verschil tussen de condities veroorzaakt wordt door het verschil in de
behandelingen.
3
, - Bij meerdere studies verdwijnt dit effect. Dit is een van de redenen waarom
resultaten uit een enkele studie nooit als definitief moeten worden beschouwd.
H1 Wetenschap
Wat is wetenschap? Hoe je wetenschap ziet wordt onder andere bepaald door je
ontologische en epistemologische uitgangspunten.
- Ontologie (zijnsleer): onderzoekt of datgene waarvan we aannemen dat
het er is, er ook echt is, en wat het dan is.
- Epistemologie (kenleer): onderzoekt wat kennis is en hoe die
verworven kan worden.
Net als de meeste wetenschappen is de psychologie een empirische wetenschap. Dat
betekent dat zij observatie, registratie en analyse gebruikt als instrumenten om te leren over
de wereld. Om bruikbare informatie over patronen (bijvoorbeeld van menselijk gedrag) op te
leveren is het belangrijk dat de observaties systematisch worden verzameld.
- Empirie: Empirisch onderzoek levert dus observaties op, en als die systematisch zijn
verzameld, dan kunnen er patronen in worden gevonden die ons iets vertellen over
de wereld. Naarmate we meer leren over die patronen kunnen ze worden
beschreven in theorieën.
- Theorie: Een wetenschappelijke theorie is bijna het omgekeerde van een theorie in
de betekenis in het dagelijks gebruik. In het dagelijks gebruik wordt gesteld dat iets
‘theoretisch’ is als er weinig zekerheid over is. In een wetenschappelijke context zijn
theorieën juist een beschrijving van een patroon waar relatief veel zekerheid over is.
Toegepast onderzoek: maakt vaak gebruik van bevindingen uit fundamenteel onderzoek en
past deze toe om een specifiek probleem in een specifieke context op te lossen. Resultaten
van toegepast onderzoek zijn daarom vaak heel informatief over die specifieke context,
maar veel minder informatief over andere contexten.
Fundamenteel onderzoek: er wordt daarentegen vaak gezocht naar overstijgende patronen
die juist in meerdere contexten gelden.
H2 Psychologie
Toepassing wetenschappelijke methode is belangrijk in de psychologie. Zonder een
systematische aanpak en een zorgvuldige, onafhankelijke, verantwoordelijke, eerlijke en
transparante manier van onderzoek doen is het heel makkelijk om je te laten misleiden door
patronen waarvan je denkt ze te zien (patroon: hoeveel ijs er wordt verkocht, en hoeveel
kwallenbeten er worden gemeld).
H3 Constructen
4 ontologische perspectieven op constructen:
- Natuurlijke soorten: bestaan los van de mensheid, namen en definieties
o Voorbeeld: atomen en moleculen
- Sociale soorten: dingen die uitgevonden worden door mensen om de wereld
overzichtelijker te maken.
o Voorbeeld: psychologische constructen: persoonlijkheid.
4
onderzoek PB0812
Inhoudsopgave
SAMENVATTING LEERSTOF............................................................................................................................ 3
Thema 1 Cross-sectioneel onderzoek............................................................................................................. 3
H6 Causaliteit.......................................................................................................................................................3
H1 Wetenschap....................................................................................................................................................4
H2 Psychologie.....................................................................................................................................................4
H3 Constructen.....................................................................................................................................................4
H9 Validiteit..........................................................................................................................................................7
Thema 2 Factoranalyse................................................................................................................................ 10
H18 Factoranalyse..............................................................................................................................................11
Thema 3 Betrouwbaarheidsanalyses............................................................................................................ 14
H11 Data............................................................................................................................................................14
H13 Verdelingsvormen en -maten.....................................................................................................................15
H21 Correlaties...................................................................................................................................................20
H17 Validiteit schatten en verhogen..................................................................................................................21
H31.1 Correlaties schatten.................................................................................................................................22
H8 Betrouwbaarheid..........................................................................................................................................23
Thema 4 Regressieanalyse........................................................................................................................... 27
H22 Regressie.....................................................................................................................................................27
H25 Multipele regressie.....................................................................................................................................31
H19 Datascreening.............................................................................................................................................32
H26 Logistische regressie...................................................................................................................................32
VERWERKINGSOPDRACHTEN STAP VOOR STAP IN JAMOVI + INTERPRETATIE...............................................36
Thema 2 factoranalyse................................................................................................................................. 36
Verwerkingsopdracht 2.2.1: Factoranalyse.......................................................................................................36
Verwerkingsopdracht 2.2.2: factoranalyse 2.....................................................................................................39
Thema 3 Betrouwbaarheidsanalyse.............................................................................................................. 41
Verwerkingsopdracht 3.3.1: Hercoderen 1........................................................................................................41
Verwerkingsopdracht 3.3.2: Hercoderen 2........................................................................................................42
Verwerkingsopdracht 3.3.3: Betrouwbaarheidsanalyse subschaal vertrouwen...............................................42
Verwerkingsopdracht 3.3.3: Betrouwbaarheidsanalyse subschaal ongemakkelijkheid met nabijheid............45
1
,Thema 4 Regressieanalyse........................................................................................................................... 46
Verwerkingsopdracht 4.2.1 Datascreening en beschrijving van de data..........................................................46
Verwerkingsopdracht 4.2.2: assupties checken.................................................................................................48
Verwerkingsopdracht 4.2.4: Multipele regressieanalyse...................................................................................53
2
,SAMENVATTING LEERSTOF
Thema 1 Cross-sectioneel onderzoek
Cross-sectioneel onderzoek: er wordt niets gemanipuleerd en er is maar een meetmoment
(per proefpersoon). Alle data wordt in dezelfde sessie verzameld en er kunnen geen
uitspraken gedaan worden over processen die zich over tijd ontvouwen
- Experimenteel onderzoek naar causale relaties tussen constructen vereist eerst
kraakheldere definities van constructen, en meetinstrumenten die precies meten wat
in die definitie wordt gevangen. Hier is cross-sectioneel onderzoek voor nodig.
Wanneer zijn cross-sectionele onderzoeksopzetten bruikbaar:
Cross-sectioneel onderzoek kan dus zowel fundamenteel als toegepast zijn
1. Fundamenteel; Om uitspraken te kunnen doen over causaliteit heb je een
experimenteel ontwerp nodig. Cross-sectioneel onderzoek kun je gebruiken om een
bruikbaar meetinstrument te ontwikkelen/optimaliseren/verifiëren.
2. Toegepast; Anderzijds is cross-sectioneel onderzoek een efficiënte methode om in
toegepast onderzoek de inhoud van psychologische constructen en de sterkte van
theoretisch veronderstelde relaties in kaart te brengen.
H6 Causaliteit
Causatie: In de praktijk wordt causaliteit aangenomen als aan de volgende drie voorwaarden
wordt voldaan:
De oorzaak gaat in de tijd vooraf aan het gevolg.
De oorzaak en het gevolg hangen samen.
De samenhang tussen de oorzaak en het gevolg kan niet worden verklaard door iets
anders.
Correlatie: ‘Correlatie impliceert geen causatie.’ de reden van een correlatie is meestal niet
dat de ene factor de andere veroorzaakt. Sterker nog, maar een fractie van alle verbanden is
causaal.
Pure Experiment: is een studie ontwerp die uitspraken over causaliteit
mogelijk maakt.
Randomisatie: Die willekeurige toewijzing.
- Als je oneindig vaak 1000 mensen willekeurig in twee groepen indeelt, dan weet je
zeker dat die randomisatie ervoor zorgt dat gemiddeld genomen beide
groepen 500mensen bevatten, de mensen in beide groepen exact even oud zijn etc.
- Maar in een studie waarin je randomisatie toepast, doe je dat eenmalig en niet
oneindig vaak. Het is dus best mogelijk dat je bij die ene keer 513 mensen aan de ene
groep toewijst en 487 mensen aan de andere groep of dat de ene groep gemiddeld
ouder is.
- Zelfs bij een goed uitgevoerd experiment, kan dus niet met zekerheid geconcludeerd
worden dat het verschil tussen de condities veroorzaakt wordt door het verschil in de
behandelingen.
3
, - Bij meerdere studies verdwijnt dit effect. Dit is een van de redenen waarom
resultaten uit een enkele studie nooit als definitief moeten worden beschouwd.
H1 Wetenschap
Wat is wetenschap? Hoe je wetenschap ziet wordt onder andere bepaald door je
ontologische en epistemologische uitgangspunten.
- Ontologie (zijnsleer): onderzoekt of datgene waarvan we aannemen dat
het er is, er ook echt is, en wat het dan is.
- Epistemologie (kenleer): onderzoekt wat kennis is en hoe die
verworven kan worden.
Net als de meeste wetenschappen is de psychologie een empirische wetenschap. Dat
betekent dat zij observatie, registratie en analyse gebruikt als instrumenten om te leren over
de wereld. Om bruikbare informatie over patronen (bijvoorbeeld van menselijk gedrag) op te
leveren is het belangrijk dat de observaties systematisch worden verzameld.
- Empirie: Empirisch onderzoek levert dus observaties op, en als die systematisch zijn
verzameld, dan kunnen er patronen in worden gevonden die ons iets vertellen over
de wereld. Naarmate we meer leren over die patronen kunnen ze worden
beschreven in theorieën.
- Theorie: Een wetenschappelijke theorie is bijna het omgekeerde van een theorie in
de betekenis in het dagelijks gebruik. In het dagelijks gebruik wordt gesteld dat iets
‘theoretisch’ is als er weinig zekerheid over is. In een wetenschappelijke context zijn
theorieën juist een beschrijving van een patroon waar relatief veel zekerheid over is.
Toegepast onderzoek: maakt vaak gebruik van bevindingen uit fundamenteel onderzoek en
past deze toe om een specifiek probleem in een specifieke context op te lossen. Resultaten
van toegepast onderzoek zijn daarom vaak heel informatief over die specifieke context,
maar veel minder informatief over andere contexten.
Fundamenteel onderzoek: er wordt daarentegen vaak gezocht naar overstijgende patronen
die juist in meerdere contexten gelden.
H2 Psychologie
Toepassing wetenschappelijke methode is belangrijk in de psychologie. Zonder een
systematische aanpak en een zorgvuldige, onafhankelijke, verantwoordelijke, eerlijke en
transparante manier van onderzoek doen is het heel makkelijk om je te laten misleiden door
patronen waarvan je denkt ze te zien (patroon: hoeveel ijs er wordt verkocht, en hoeveel
kwallenbeten er worden gemeld).
H3 Constructen
4 ontologische perspectieven op constructen:
- Natuurlijke soorten: bestaan los van de mensheid, namen en definieties
o Voorbeeld: atomen en moleculen
- Sociale soorten: dingen die uitgevonden worden door mensen om de wereld
overzichtelijker te maken.
o Voorbeeld: psychologische constructen: persoonlijkheid.
4
