Theorie theorietoets B
HC Materiaalkunde 1 t/m 3, capita selecta, eenheid 1 t/m 9 prekliniek
Materiaalkunde – HC 1
Bonding en atoombouw
Deel 1: atoombouw
Relatie bindingen, structuur en eigenschappen
- Primaire bindingen
- Materiaalklassen op basis van primaire bindingen
- Primair vs. secundaire bindingen
o Secundair: wat zwakkere bindingen maar zijn wel degelijk van belang
voor goede hechting met je restauratiemateriaal.
Primaire bindingen
- Covalente binding = belangrijkste. Een hele sterke binding. Bijvoorbeeld bij
polymeren. Bijvoorbeeld bij kunsthars. Als je dit uithard. De monomeren gaan
aan elkaar groeien en vormen zo een binding.
- Ionbinding = tussen geladen deeltjes. Bijvoorbeeld keramiek.
- Metaalbindingen = komen alleen binnen metalen voor.
Covalente binding – primaire binding
- Treedt op tussen de niet metalen
o H, f, cl, p, S, O, C
- Gedeelde elektronenparen
- voorbeeld: binding tussen monomeren.
- Alles gebaseerd op + - interactie.
- Hele sterke binding
- Daarom is kunsthars zo sterk als het uithard.
Ion-bindingen
- Treedt op tussen metalen en niet metalen
- Metalen: Ca, Ti etc
- Niet metalen: O, P, F, PO4
- Voorbeeld:
o Glazuur
o Zirkonium oxide
o → trekken elkaar aan door het afstaan van een elektron aan de ander.
,Metaalbinding
- Treedt op tussen metalen
o Au, Hg, Ag, Sn, Ti etc.
- Gouden kroon, amalgaam restauratie, titanium implantaat
- Liggen in een metaalrooster geordend.
- Geleiding van elektriciteit. Ze geven makkelijk alles door. Omdat de elektronen
los tussen de metaalionen ‘zweven’.
- De minst sterke van de primaire binding. Dit komt door het metaalrooster.
Primair vs. secundaire bindingen
Secundaire bindingen dragen extra bij aan de binding van restauratiemateriaal aan
de tand.
Secundaire bindingen zijn een stuk zwakker dan primaire bindingen.
Het zijn bindingen tussen moleculen.
- Vanderwaalskracht
- Waterstofbrug → die zorgen weer voor een extra binding zodat het goed aan
dentine blijft.
Deel II Bonding
Adhesieve tandheelkunde
Hechting/adhesie is essentieel voor de moderne tandheelkunde.
Als er een vulling losraakt dan heeft dat vooral te maken met verkeerde bonding. De
bonding/hechting tussen restauratie en tand is niet goed.
Definitie adhesie
- De kracht die twee chemisch verschillende materialen aan elkaar bindt
wanneer deze met elkaar in contact worden gebracht.
Adhesie tussen twee vaste stoffen
- Gering aantal contactpunten
- Adhesie tussen vaste stoffen is verwaarloosbaar.
o Voorbeeld → Twee bakstenen hechten ook niet zonder cement.
Adhesie tussen vaste stof en vloeistof
- Direct contact
- Vorming van moleculaire interacties
o De vloeistof kan direct contact maken waardoor er makkelijker hechting
plaatsvindt.
o Voorbeeld → water dat hecht aan een plant.
Adhesieve verbindingen tussen twee vaste stoffen
Substraat – primer/bonding/cement/onderlaag –
tandweefsel glazuur en of dentine
- Vervuilingen: additionele grensvlakken die
adhesieve verbindingen verzwakken.
,Invloedsfactoren
Eisen voor adhesie
- Bevochtighaarheid van substraat door adhesief
- Viscositeit van adhesief
- Oppervlakte ruwheid van substraat
o Je wilt zoveel mogelijk van de bindingen creëren. Als je een heel ruw
oppervlak hebt, dan heb je meer oppervlak om iets te binden dus
betere binding.
Bevochtigbaarheid
- De mate waarin een vloeistof een substraat kan bedekken
Hechting tussen ongelijke materialen
- Hydrofiel vs. Hydrofoob
- Hydrofoob = matrixfase composiet: acrylaten
- Hydrofiel = tandweefsels (glazuur, dentine)
vulmiddel composiet (silica)
Hechting tussen polaire en apolaire oppervlakken
Tandweefsel: hydrofiel
Adhesieve binding: overgang van hydrofoob naar hydrofiel
Restauratie: hydrofoob
Je doet iets wat in de natuur eigenlijk niet kan. Je maakt een geleidelijke overgang
van hydrofiel naar hydrofoob.
Viscositeit van adhesief
- = stroperigheid
- Bevochtiging van substraat door adhesief is een balans tussen de
bevochtigbaarheid en viscositeit
- Viscositeit hangt af van vullingsgraad
- Primers en bonding zijn ongevuld → lage viscositeit → goede penetratie
Oppervlakte ruwheid
- Hoe ruwer, hoe meer interacties tussen materialen
- Bij ondersnijdingen: macro mechanische retentie
Hechting aan tandweefsels – noodzaak voorbehandelingen
- Om een goede hechting te krijgen, hebben de meeste oppervlakken een
voorbehandeling nodig
- Geprepareerd glazuur en dentine zijn altijd bedekt met een organische laag
waarop geen goede hechting mogelijk is
o Glazuur: pellikel (dikte 1 micrometer)
o Dentine: smeer laag (dikte 0.5-5 micrometer)
Glazuur
- 95-98 % anorganisch materiaal – hydroxyapatiet kristallen
- Kristalstructuur – glazuur is heel resistent hierdoor. Erg sterk.
- 3% water
- 1% collageen
, Acid etch techniek
- 30-50% fosforzuuroplossing
- Als je glazuur etst dan kun je de pellikel weghalen van glazuur en de structuur
van glazuur verandert daardoor. Je voegt zuur toe en lost calciumfosfaat
gedeeltelijk op en maakt putjes in glazuur, dus oppervlakte ruw maken
waardoor je oppervlakte vergroting maakt en dus meer hechtingsmogelijk
creëert.
- De basis voor adhesieve tandheelkunde
- Effect van etsen op tandglazuur
o Vergroting oppervlakte ruwheid
o Vergroting micro mechanische hechting
o Vergroting bevochtigbaarheid
door verwijdering pellikel
(pellikel is vrij hydrofoob, dus
als je dit weghaalt dan wordt
de bevochtigbaarheid groter).
o Vergroting oppervlak voor
fysische binding (adsorptie)
Hechtlaag: ongevuld Bis-glycidylmethacrylaat (BisGMA)
- Bonding
- Twee potjes
- Stofjes met lage viscositeit dus daardoor kan het heel makkelijk in de putjes
vloeien die je met het etsen hebt gemaakt.
- Lage viscositeit: goede penetratie
Hechting aan dentine
Dentine
- 45% anorganisch materiaal (hydroxyapatiet)
- 33 organisch materiaal. O.a. collageen
- 22 % water
- Hechting aan dentine is lastiger dan aan glazuur
- Dentine heeft van die tubuli wat het hechten lastiger maakt.
- Een hele andere samenstelling dus een ander soort procedure voor hechting
Problemen met hechting aan dentine
- Dentine is hydrofiel terwijl de meeste adhesieven hydrofoob zijn
- Tubuli kunnen medicijnen en chemicaliën geleiden
- Dentine bestaat zowel uit een anorganisch als organische component
- Dentine is minder stevig
- Smeer laag belemmert goede hechting
HC Materiaalkunde 1 t/m 3, capita selecta, eenheid 1 t/m 9 prekliniek
Materiaalkunde – HC 1
Bonding en atoombouw
Deel 1: atoombouw
Relatie bindingen, structuur en eigenschappen
- Primaire bindingen
- Materiaalklassen op basis van primaire bindingen
- Primair vs. secundaire bindingen
o Secundair: wat zwakkere bindingen maar zijn wel degelijk van belang
voor goede hechting met je restauratiemateriaal.
Primaire bindingen
- Covalente binding = belangrijkste. Een hele sterke binding. Bijvoorbeeld bij
polymeren. Bijvoorbeeld bij kunsthars. Als je dit uithard. De monomeren gaan
aan elkaar groeien en vormen zo een binding.
- Ionbinding = tussen geladen deeltjes. Bijvoorbeeld keramiek.
- Metaalbindingen = komen alleen binnen metalen voor.
Covalente binding – primaire binding
- Treedt op tussen de niet metalen
o H, f, cl, p, S, O, C
- Gedeelde elektronenparen
- voorbeeld: binding tussen monomeren.
- Alles gebaseerd op + - interactie.
- Hele sterke binding
- Daarom is kunsthars zo sterk als het uithard.
Ion-bindingen
- Treedt op tussen metalen en niet metalen
- Metalen: Ca, Ti etc
- Niet metalen: O, P, F, PO4
- Voorbeeld:
o Glazuur
o Zirkonium oxide
o → trekken elkaar aan door het afstaan van een elektron aan de ander.
,Metaalbinding
- Treedt op tussen metalen
o Au, Hg, Ag, Sn, Ti etc.
- Gouden kroon, amalgaam restauratie, titanium implantaat
- Liggen in een metaalrooster geordend.
- Geleiding van elektriciteit. Ze geven makkelijk alles door. Omdat de elektronen
los tussen de metaalionen ‘zweven’.
- De minst sterke van de primaire binding. Dit komt door het metaalrooster.
Primair vs. secundaire bindingen
Secundaire bindingen dragen extra bij aan de binding van restauratiemateriaal aan
de tand.
Secundaire bindingen zijn een stuk zwakker dan primaire bindingen.
Het zijn bindingen tussen moleculen.
- Vanderwaalskracht
- Waterstofbrug → die zorgen weer voor een extra binding zodat het goed aan
dentine blijft.
Deel II Bonding
Adhesieve tandheelkunde
Hechting/adhesie is essentieel voor de moderne tandheelkunde.
Als er een vulling losraakt dan heeft dat vooral te maken met verkeerde bonding. De
bonding/hechting tussen restauratie en tand is niet goed.
Definitie adhesie
- De kracht die twee chemisch verschillende materialen aan elkaar bindt
wanneer deze met elkaar in contact worden gebracht.
Adhesie tussen twee vaste stoffen
- Gering aantal contactpunten
- Adhesie tussen vaste stoffen is verwaarloosbaar.
o Voorbeeld → Twee bakstenen hechten ook niet zonder cement.
Adhesie tussen vaste stof en vloeistof
- Direct contact
- Vorming van moleculaire interacties
o De vloeistof kan direct contact maken waardoor er makkelijker hechting
plaatsvindt.
o Voorbeeld → water dat hecht aan een plant.
Adhesieve verbindingen tussen twee vaste stoffen
Substraat – primer/bonding/cement/onderlaag –
tandweefsel glazuur en of dentine
- Vervuilingen: additionele grensvlakken die
adhesieve verbindingen verzwakken.
,Invloedsfactoren
Eisen voor adhesie
- Bevochtighaarheid van substraat door adhesief
- Viscositeit van adhesief
- Oppervlakte ruwheid van substraat
o Je wilt zoveel mogelijk van de bindingen creëren. Als je een heel ruw
oppervlak hebt, dan heb je meer oppervlak om iets te binden dus
betere binding.
Bevochtigbaarheid
- De mate waarin een vloeistof een substraat kan bedekken
Hechting tussen ongelijke materialen
- Hydrofiel vs. Hydrofoob
- Hydrofoob = matrixfase composiet: acrylaten
- Hydrofiel = tandweefsels (glazuur, dentine)
vulmiddel composiet (silica)
Hechting tussen polaire en apolaire oppervlakken
Tandweefsel: hydrofiel
Adhesieve binding: overgang van hydrofoob naar hydrofiel
Restauratie: hydrofoob
Je doet iets wat in de natuur eigenlijk niet kan. Je maakt een geleidelijke overgang
van hydrofiel naar hydrofoob.
Viscositeit van adhesief
- = stroperigheid
- Bevochtiging van substraat door adhesief is een balans tussen de
bevochtigbaarheid en viscositeit
- Viscositeit hangt af van vullingsgraad
- Primers en bonding zijn ongevuld → lage viscositeit → goede penetratie
Oppervlakte ruwheid
- Hoe ruwer, hoe meer interacties tussen materialen
- Bij ondersnijdingen: macro mechanische retentie
Hechting aan tandweefsels – noodzaak voorbehandelingen
- Om een goede hechting te krijgen, hebben de meeste oppervlakken een
voorbehandeling nodig
- Geprepareerd glazuur en dentine zijn altijd bedekt met een organische laag
waarop geen goede hechting mogelijk is
o Glazuur: pellikel (dikte 1 micrometer)
o Dentine: smeer laag (dikte 0.5-5 micrometer)
Glazuur
- 95-98 % anorganisch materiaal – hydroxyapatiet kristallen
- Kristalstructuur – glazuur is heel resistent hierdoor. Erg sterk.
- 3% water
- 1% collageen
, Acid etch techniek
- 30-50% fosforzuuroplossing
- Als je glazuur etst dan kun je de pellikel weghalen van glazuur en de structuur
van glazuur verandert daardoor. Je voegt zuur toe en lost calciumfosfaat
gedeeltelijk op en maakt putjes in glazuur, dus oppervlakte ruw maken
waardoor je oppervlakte vergroting maakt en dus meer hechtingsmogelijk
creëert.
- De basis voor adhesieve tandheelkunde
- Effect van etsen op tandglazuur
o Vergroting oppervlakte ruwheid
o Vergroting micro mechanische hechting
o Vergroting bevochtigbaarheid
door verwijdering pellikel
(pellikel is vrij hydrofoob, dus
als je dit weghaalt dan wordt
de bevochtigbaarheid groter).
o Vergroting oppervlak voor
fysische binding (adsorptie)
Hechtlaag: ongevuld Bis-glycidylmethacrylaat (BisGMA)
- Bonding
- Twee potjes
- Stofjes met lage viscositeit dus daardoor kan het heel makkelijk in de putjes
vloeien die je met het etsen hebt gemaakt.
- Lage viscositeit: goede penetratie
Hechting aan dentine
Dentine
- 45% anorganisch materiaal (hydroxyapatiet)
- 33 organisch materiaal. O.a. collageen
- 22 % water
- Hechting aan dentine is lastiger dan aan glazuur
- Dentine heeft van die tubuli wat het hechten lastiger maakt.
- Een hele andere samenstelling dus een ander soort procedure voor hechting
Problemen met hechting aan dentine
- Dentine is hydrofiel terwijl de meeste adhesieven hydrofoob zijn
- Tubuli kunnen medicijnen en chemicaliën geleiden
- Dentine bestaat zowel uit een anorganisch als organische component
- Dentine is minder stevig
- Smeer laag belemmert goede hechting
