Samenvatting Pedagogiek
1. Vanneste: waardenopvoeding
Een waarde is een ideaal dat men nastreeft, de betekenis die je aan iets geeft. Je kan aan iets een
bepaalde waarde toekennen:
• Economische waarde
Vroeger had je kinderen nodig voor oudedagvoorziening (ouders financieel ondersteunen).
• Sociale waarde
Het belang van sociale relaties. Hoe waardevol is dat? Hoe hoor je je daarin te gedragen?
• Esthetische waarde
Gaat over mooi of lelijk. Wit wordt bijvoorbeeld vaak geassocieerd met mooi en zwart met lelijk.
• Etnische waarde
Iets goed of slecht vinden.
• Culturele waarde
Veel dingen zijn cultureel bepaald, zoals met mes en vork eten.
• Zingevende waarde
Waarden die je vanuit een religieus oogpunt meegeeft. Bijvoorbeeld de waarde die aan yoga
toegekend wordt.
• Affectieve waarde
Gevoelsmatige/emotionele waarde. Bijvoorbeeld de emotionele waarde dat een horloge van een
overleden opa heeft, weegt zwaarder dan de economische waarde van het horloge.
Normen zijn gedragsregels die (logischerwijs) uit waarden volgen. Eenzelfde waarde kan tot andere
normen leiden. Waarden en normen zijn voor een groot deel cultuurhistorisch bepaald.
Invloed op waarden en normen:
à de media heeft een grote invloed op wat wij mooi vinden. Beelden over schoonheid en
aantrekkelijkheid worden door de media beïnvloedt.
à de politiek is ook een belangrijke factor. De politiek heeft grote invloed op wat goed burgerschap
inhoudt.
à de opvoeding heeft grote invloed op de waarden en normen.
Waardengebieden:
• De mens in relatie tot zichzelf
Vragen met betrekking tot de eigen identiteit. Wie ben ik en wat zou ik willen zijn?
• De mens in relatie tot de natuur
Natuur mag je gebruiken, omdat we er geld mee kunnen verdienen (economisch). Een mooie
boswandeling (esthetische waarde).
• De mens in relatie tot de sociaal-culturele wereld
Hoe leven mensen samen en hoe ga je daar mee om?
, • De mens in relatie tot de zin van het leven en de dood
Waarde die je toekent vanuit een religie of ideologie. Mag je abortus of euthanasie plegen, en zo ja
onder welke omstandigheden?
Bij expliciete waarde beïnvloeding geeft de opvoeder bewust waarden door. Daarmee is het doorgeven
van die waarden dus ook een opvoedingsdoel. Duidelijk en bewust.
Bv. boekje voorlezen waarin homoseksualiteit voorkomt en waarin gezegd wordt dat dit oké is.
Bij impliciete waarde beïnvloeding wordt het overgeven van normen en waarden stiekem gedaan Dit
gebeurt bewust en onbewust. Verhuld.
Bv. modebladen waar een model op de cover staat geven het beeld af dat je dun moet zijn.
Je kan kinderen eigenlijk niet niet opvoeden. Je voedt altijd op en geeft dus ook altijd waarden en
normen door. Dit kan op een impliciete en expliciete manier.. Opvoeden is dus eigenlijk met definitie
waardenopvoeding. We kunnen echter ook stellen dat dit tegenwoordig een probleem is geworden,
want er zijn geen eenduidige opvoedingskaders meer. Het overdragen van waarden/culturele
betekenissen is een cultuur pedagogische kwestie geworden. Het antwoord op deze vraag is onduidelijk
vanwege de ontzuiling, individualisering en superdiversiteit
Methoden van waardenopvoeding
Opvoeder Kind/jongere
Waardenoverdracht Waarden en bijbehorende normen worden Van kinderen wordt verwacht dat
op een dominante manier overgedragen. Op zij gehoorzamen en de
een autoritaire manier. waarden/normen overnemen.
Zullen deze kinderen ooit
• Draagt zijn waarden over zelfstandig worden? Waarden en
normen worden namelijk
voorgekauwd. Brezinka past
hierbij.
• Overnemen
• Gehoorzamen
Waardenverheldering Als opvoeder breng je het kind in Van het kind wordt verwacht dat
ervaringssituaties (situaties waarin waarden ze ervaren en daar vragen over
en normen voorkomen) en je doet niks gaan stellen. Je laat de waarde
totdat het kind vragen gaat stellen. Hier geeft verheldering over aan het toeval:
je antwoord op. stelt het kind geen vragen. Het is
onduidelijk wat er gaat gebeuren.
• Brengt de opvoedeling in
ervaringssituaties • Ervaren van waarden
• Verheldert en legt uit als de opvoeding • Vragen stellen
daarom vraagt.
Waardencommunicatie Als opvoeder leidt je kinderen in tot waarden Verwoordt eigen waarden en
en normen. De opvoeder vertelt wat hij/zij normen. Bewuste keuze van
belangrijk vindt, maar laat ruimte over om waarden.
het kind zelf opvattingen hierover te
formuleren. Beargumenteer de keuze voor • Verwoordt eigen waarden en
normen
1. Vanneste: waardenopvoeding
Een waarde is een ideaal dat men nastreeft, de betekenis die je aan iets geeft. Je kan aan iets een
bepaalde waarde toekennen:
• Economische waarde
Vroeger had je kinderen nodig voor oudedagvoorziening (ouders financieel ondersteunen).
• Sociale waarde
Het belang van sociale relaties. Hoe waardevol is dat? Hoe hoor je je daarin te gedragen?
• Esthetische waarde
Gaat over mooi of lelijk. Wit wordt bijvoorbeeld vaak geassocieerd met mooi en zwart met lelijk.
• Etnische waarde
Iets goed of slecht vinden.
• Culturele waarde
Veel dingen zijn cultureel bepaald, zoals met mes en vork eten.
• Zingevende waarde
Waarden die je vanuit een religieus oogpunt meegeeft. Bijvoorbeeld de waarde die aan yoga
toegekend wordt.
• Affectieve waarde
Gevoelsmatige/emotionele waarde. Bijvoorbeeld de emotionele waarde dat een horloge van een
overleden opa heeft, weegt zwaarder dan de economische waarde van het horloge.
Normen zijn gedragsregels die (logischerwijs) uit waarden volgen. Eenzelfde waarde kan tot andere
normen leiden. Waarden en normen zijn voor een groot deel cultuurhistorisch bepaald.
Invloed op waarden en normen:
à de media heeft een grote invloed op wat wij mooi vinden. Beelden over schoonheid en
aantrekkelijkheid worden door de media beïnvloedt.
à de politiek is ook een belangrijke factor. De politiek heeft grote invloed op wat goed burgerschap
inhoudt.
à de opvoeding heeft grote invloed op de waarden en normen.
Waardengebieden:
• De mens in relatie tot zichzelf
Vragen met betrekking tot de eigen identiteit. Wie ben ik en wat zou ik willen zijn?
• De mens in relatie tot de natuur
Natuur mag je gebruiken, omdat we er geld mee kunnen verdienen (economisch). Een mooie
boswandeling (esthetische waarde).
• De mens in relatie tot de sociaal-culturele wereld
Hoe leven mensen samen en hoe ga je daar mee om?
, • De mens in relatie tot de zin van het leven en de dood
Waarde die je toekent vanuit een religie of ideologie. Mag je abortus of euthanasie plegen, en zo ja
onder welke omstandigheden?
Bij expliciete waarde beïnvloeding geeft de opvoeder bewust waarden door. Daarmee is het doorgeven
van die waarden dus ook een opvoedingsdoel. Duidelijk en bewust.
Bv. boekje voorlezen waarin homoseksualiteit voorkomt en waarin gezegd wordt dat dit oké is.
Bij impliciete waarde beïnvloeding wordt het overgeven van normen en waarden stiekem gedaan Dit
gebeurt bewust en onbewust. Verhuld.
Bv. modebladen waar een model op de cover staat geven het beeld af dat je dun moet zijn.
Je kan kinderen eigenlijk niet niet opvoeden. Je voedt altijd op en geeft dus ook altijd waarden en
normen door. Dit kan op een impliciete en expliciete manier.. Opvoeden is dus eigenlijk met definitie
waardenopvoeding. We kunnen echter ook stellen dat dit tegenwoordig een probleem is geworden,
want er zijn geen eenduidige opvoedingskaders meer. Het overdragen van waarden/culturele
betekenissen is een cultuur pedagogische kwestie geworden. Het antwoord op deze vraag is onduidelijk
vanwege de ontzuiling, individualisering en superdiversiteit
Methoden van waardenopvoeding
Opvoeder Kind/jongere
Waardenoverdracht Waarden en bijbehorende normen worden Van kinderen wordt verwacht dat
op een dominante manier overgedragen. Op zij gehoorzamen en de
een autoritaire manier. waarden/normen overnemen.
Zullen deze kinderen ooit
• Draagt zijn waarden over zelfstandig worden? Waarden en
normen worden namelijk
voorgekauwd. Brezinka past
hierbij.
• Overnemen
• Gehoorzamen
Waardenverheldering Als opvoeder breng je het kind in Van het kind wordt verwacht dat
ervaringssituaties (situaties waarin waarden ze ervaren en daar vragen over
en normen voorkomen) en je doet niks gaan stellen. Je laat de waarde
totdat het kind vragen gaat stellen. Hier geeft verheldering over aan het toeval:
je antwoord op. stelt het kind geen vragen. Het is
onduidelijk wat er gaat gebeuren.
• Brengt de opvoedeling in
ervaringssituaties • Ervaren van waarden
• Verheldert en legt uit als de opvoeding • Vragen stellen
daarom vraagt.
Waardencommunicatie Als opvoeder leidt je kinderen in tot waarden Verwoordt eigen waarden en
en normen. De opvoeder vertelt wat hij/zij normen. Bewuste keuze van
belangrijk vindt, maar laat ruimte over om waarden.
het kind zelf opvattingen hierover te
formuleren. Beargumenteer de keuze voor • Verwoordt eigen waarden en
normen
