GLH3: Wereldwijd samenwerken en onderhandelen
3.1 Introductie
Vennootschapsbelasting; hoeveel % van winst bedrijf naar overheid
Collectieve dwang; Als groep dwang uitoefenen om mensen zich aan hun afspraak te laten
houden.
Freerider; persoon of instelling die profiteert van de inspanningen (in tijd en geld) van
anderen, zonder mee te delen in de kosten (of zo min mogelijk)
3.2 Basis speltheorie
Het nastreven van eigen belang levert het beste resultaat voor iedereen op
De speltheorie gaat uit van een aantal spelers. Elke speler heeft de keuze uit een aantal
strategieën. Elke strategie leidt tot een andere uitkomst, uitbetaling, winst. De nutwaarde,
pay-off of opbrengst zijn veel gebruikte termen voor dit resultaat. De verwachte nutwaarde
of opbrengst hoeft niet per se geld te zijn; plezier of tijd kan ook.
2 verschillende spellen:
- Coöperatieve spellen; spelers overleggen over de keuze die ze moeten maken
- Niet-coöperatieve spellen; spelers overleggen niet, kunnen geen bindende afspraak
maken; wederzijds verplichte afspraak; =kartelvorming en officieel verboden
o Bekendste; het gevangenendilemma:
Er komt een evenwichtssituatie tot stand waarbij beide partijen zich kunnen
verbeteren
of:
Een evenwichtssituatie met een niet Pareto-optimale uitkomst.
Manieren om een gevangenendilemma op te lossen:
1. Zelfbinding:
• Voorwaardelijk: Een speler legt zich vast ongeacht de reactie van de tegenspeler.
• Onvoorwaardelijk (dreiging of een belofte): De actie wordt alleen uitgevoerd als de
tegenspeler aan de gestelde voorwaarde voldoet. De geloofwaardigheid van de
dreiging of de belofte is hierbij van belang (reputatieschade speelt een belangrijke
rol).
2. Bindende afspraak (contract)
3. Collectieve dwang (bij externe effecten)
Zero sum-spel; de een wint, de ander verliest; som van resultaten is 0
Elk speltheoretisch probleem kent 4 basiselementen, nodig om de strategie te bepalen:
, - De spelers
- De keuzes
- De (mogelijke) uitkomsten
- De uitbetaling (van de uitkomsten)
Aannames;
- Spelers zijn rationeel; beslissen op een verstandige, logische en doordachte manier
- Spelers hebben een oneindig goed geheugen
- Spelers optimaliseren hun uitbetaling
Keuzes van spelers kan je in een tabel zetten pay-offmatrix, resultatenmatrix,
opbrengstmatrix
Verschillende strategieën:
- Dominante strategie:
De beste strategie voor een speler wat de ander ook doet
- Gedomineerde strategie:
De rij die de rijspeler nooit speelt of de kolom die de kolomspeler nooit speelt.
Slechter dan alle andere strategieën
3.3 Op zoek naar evenwicht
- Nash-evenwicht:
Gegeven de keuze van de ander kan geen van de spelers zich verbeteren.
Of:
Evenwicht waarin het voor beide spelers niet loont om eenzijdig af te wijken van het
evenwicht.
o Voorbeeld; battle of the sexes
Bepalen Nash-evenwicht best response-methode bij spelers afvragen
- Pareto-optimaal:
Als niemand zijn opbrengst kan verhogen, zonder dat de opbrengst van de ander
afneemt.
Beslissen:
Dynamisch spel:
Meer dan 1x beslissen
Simultaan spel:
Spelers nemen tegelijkertijd hun beslissing. Uitkomsten worden weergegeven in een matrix.
Sequentieel spel:
Spelers beslissen na elkaar (reageren op elkaars keuze). Uitkomsten worden weergegeven in
een beslisboom.
3.1 Introductie
Vennootschapsbelasting; hoeveel % van winst bedrijf naar overheid
Collectieve dwang; Als groep dwang uitoefenen om mensen zich aan hun afspraak te laten
houden.
Freerider; persoon of instelling die profiteert van de inspanningen (in tijd en geld) van
anderen, zonder mee te delen in de kosten (of zo min mogelijk)
3.2 Basis speltheorie
Het nastreven van eigen belang levert het beste resultaat voor iedereen op
De speltheorie gaat uit van een aantal spelers. Elke speler heeft de keuze uit een aantal
strategieën. Elke strategie leidt tot een andere uitkomst, uitbetaling, winst. De nutwaarde,
pay-off of opbrengst zijn veel gebruikte termen voor dit resultaat. De verwachte nutwaarde
of opbrengst hoeft niet per se geld te zijn; plezier of tijd kan ook.
2 verschillende spellen:
- Coöperatieve spellen; spelers overleggen over de keuze die ze moeten maken
- Niet-coöperatieve spellen; spelers overleggen niet, kunnen geen bindende afspraak
maken; wederzijds verplichte afspraak; =kartelvorming en officieel verboden
o Bekendste; het gevangenendilemma:
Er komt een evenwichtssituatie tot stand waarbij beide partijen zich kunnen
verbeteren
of:
Een evenwichtssituatie met een niet Pareto-optimale uitkomst.
Manieren om een gevangenendilemma op te lossen:
1. Zelfbinding:
• Voorwaardelijk: Een speler legt zich vast ongeacht de reactie van de tegenspeler.
• Onvoorwaardelijk (dreiging of een belofte): De actie wordt alleen uitgevoerd als de
tegenspeler aan de gestelde voorwaarde voldoet. De geloofwaardigheid van de
dreiging of de belofte is hierbij van belang (reputatieschade speelt een belangrijke
rol).
2. Bindende afspraak (contract)
3. Collectieve dwang (bij externe effecten)
Zero sum-spel; de een wint, de ander verliest; som van resultaten is 0
Elk speltheoretisch probleem kent 4 basiselementen, nodig om de strategie te bepalen:
, - De spelers
- De keuzes
- De (mogelijke) uitkomsten
- De uitbetaling (van de uitkomsten)
Aannames;
- Spelers zijn rationeel; beslissen op een verstandige, logische en doordachte manier
- Spelers hebben een oneindig goed geheugen
- Spelers optimaliseren hun uitbetaling
Keuzes van spelers kan je in een tabel zetten pay-offmatrix, resultatenmatrix,
opbrengstmatrix
Verschillende strategieën:
- Dominante strategie:
De beste strategie voor een speler wat de ander ook doet
- Gedomineerde strategie:
De rij die de rijspeler nooit speelt of de kolom die de kolomspeler nooit speelt.
Slechter dan alle andere strategieën
3.3 Op zoek naar evenwicht
- Nash-evenwicht:
Gegeven de keuze van de ander kan geen van de spelers zich verbeteren.
Of:
Evenwicht waarin het voor beide spelers niet loont om eenzijdig af te wijken van het
evenwicht.
o Voorbeeld; battle of the sexes
Bepalen Nash-evenwicht best response-methode bij spelers afvragen
- Pareto-optimaal:
Als niemand zijn opbrengst kan verhogen, zonder dat de opbrengst van de ander
afneemt.
Beslissen:
Dynamisch spel:
Meer dan 1x beslissen
Simultaan spel:
Spelers nemen tegelijkertijd hun beslissing. Uitkomsten worden weergegeven in een matrix.
Sequentieel spel:
Spelers beslissen na elkaar (reageren op elkaars keuze). Uitkomsten worden weergegeven in
een beslisboom.
