Hoofdstuk 1
Twee betekenissen van cultuur
- Cultuur met een grote C
• In engere zin ‘beschaving’
• De vruchten van de beschaving
• Kunst, wetenschap, onderwijs, muziek, theater, etc.
- Cultuur met kleine C
• In bredere – antropologische – zin
• ‘De collectieve programmering van de menselijke geest die de leden
van één groep of categorie mensen onderscheidt van die van andere
groepen’
Drie niveaus van mentale programmering
Ui-diagram: vier niveaus van cultuur; symbolen
Symboliek
- Vlag
- Kleding
- Taal
Helden
- Voorbeeldfiguren
- Aspiratiepersonen
,Rituelen
- Vergaderen
- Sinterklaas
- High Tea
- Begroetingen
- Valentijn
Cultuur als drijvende ijsberg
Cultuurverschillen
Vinden we tussen:
- Landen
- Regio’s
- Etnische Groepen
- Seksen
- Generaties
- Sociale klassen
- Organisaties
- Gezinnen
Stereotypering
Stereotypering is een overdreven beeld schetsen van iemand of van een groep
mensen. Vaak komt dit niet overeen met de werkelijkheid.
,Communicatie
Bij communicatie zijn altijd twee personen betrokken:
- Een zender
• Iemand die een boodschap in de vorm van tekens verstuurt
- Een ontvanger
• Iemand die de tekens interpreteert en daaruit een boodschap afleidt
Communicatie verloopt effectiever naarmate de interpretatie die de ontvanger aan de
boodschap geeft, meer lijkt op de bedoeling die de zender met die boodschap had
Miscommunicatiemodel van Shannon en Weaver (1949)
Het simpele model van Shannon en Weaver:
- Problemen
• Technische transmissie
• Repertoire A overlapt niet met repertoire B
- Andere problemen
• Eenrichtingsverkeer (geen feedback)
• Context en situatie
• Non-verbale informatie
Volgens dit model uit 1949 zijn er twee vormen van miscommunicatie:
- Doordat de technische transmissie van de code niet goed verloopt (ruis).
- Doordat het repertorium van de zender anders is dan die van de ontvanger.
Denk hierbij aan verschillende culturen of talen.
, Communicatiemodel van Targowski en Bowman (1988)
Verbeteringen vergeleken met Shannon en Weaver
- Geen eenrichtingsverkeer
- Kennis van buitenwereld speelt rol bij interpretatie uitingen
- Non-verbale communicatie erin verwerkt
- Multilagendeel
Multilagendeel van Communicatiemodel van Targowski en Bowman (1988)
- Fysische link: De fysische aspecten die gebruikt worden om de boodschap
over te brengen.
• Zender en ontvanger moeten op de een of andere manier contact
hebben om te communiceren.
• Communicatie via face-to-face, papier, WhatsApp, etc.
- Systeemlink: De geschiktheid van het systeem om de boodschap over te
brengen.
• Culturen verschillen van elkaar in hun opvattingen over welke systemen
geschikt zijn om welke boodschap over te brengen.
• Systemen zijn face-to-face, papier, WhatsApp, etc.
- Toehoorderslink: De zender kan op een andere manier over komen dan hij
bedoeld heeft.
• Het kan tot miscommunicatie leiden dat men niet in alle culturen voor
dezelfde mensen evenveel eerbied heeft.
- Sessielink: Het verschil in tijd en omstandigheden waarin een boodschap
wordt verzonden en ontvangen. Hier kunnen twee aspecten tot
miscommunicatie leiden:
• Het is niet overal op de aardbol dezelfde tijd en hetzelfde seizoen.
• Niet voor elke cultuur is dezelfde tijd geschikt voor een bepaalde
boodschap.
- Omgevingslink: Het verschil in het ervaren van de omgeving waarin de
boodschap wordt overgebracht van de zender en ontvanger. Culturen
verschillen van elkaar in:
• Wat gepast is in een bepaalde situatie en wat niet.
• De momenten die ze geschikt vinden om over bepaalde zaken te
praten.
Twee betekenissen van cultuur
- Cultuur met een grote C
• In engere zin ‘beschaving’
• De vruchten van de beschaving
• Kunst, wetenschap, onderwijs, muziek, theater, etc.
- Cultuur met kleine C
• In bredere – antropologische – zin
• ‘De collectieve programmering van de menselijke geest die de leden
van één groep of categorie mensen onderscheidt van die van andere
groepen’
Drie niveaus van mentale programmering
Ui-diagram: vier niveaus van cultuur; symbolen
Symboliek
- Vlag
- Kleding
- Taal
Helden
- Voorbeeldfiguren
- Aspiratiepersonen
,Rituelen
- Vergaderen
- Sinterklaas
- High Tea
- Begroetingen
- Valentijn
Cultuur als drijvende ijsberg
Cultuurverschillen
Vinden we tussen:
- Landen
- Regio’s
- Etnische Groepen
- Seksen
- Generaties
- Sociale klassen
- Organisaties
- Gezinnen
Stereotypering
Stereotypering is een overdreven beeld schetsen van iemand of van een groep
mensen. Vaak komt dit niet overeen met de werkelijkheid.
,Communicatie
Bij communicatie zijn altijd twee personen betrokken:
- Een zender
• Iemand die een boodschap in de vorm van tekens verstuurt
- Een ontvanger
• Iemand die de tekens interpreteert en daaruit een boodschap afleidt
Communicatie verloopt effectiever naarmate de interpretatie die de ontvanger aan de
boodschap geeft, meer lijkt op de bedoeling die de zender met die boodschap had
Miscommunicatiemodel van Shannon en Weaver (1949)
Het simpele model van Shannon en Weaver:
- Problemen
• Technische transmissie
• Repertoire A overlapt niet met repertoire B
- Andere problemen
• Eenrichtingsverkeer (geen feedback)
• Context en situatie
• Non-verbale informatie
Volgens dit model uit 1949 zijn er twee vormen van miscommunicatie:
- Doordat de technische transmissie van de code niet goed verloopt (ruis).
- Doordat het repertorium van de zender anders is dan die van de ontvanger.
Denk hierbij aan verschillende culturen of talen.
, Communicatiemodel van Targowski en Bowman (1988)
Verbeteringen vergeleken met Shannon en Weaver
- Geen eenrichtingsverkeer
- Kennis van buitenwereld speelt rol bij interpretatie uitingen
- Non-verbale communicatie erin verwerkt
- Multilagendeel
Multilagendeel van Communicatiemodel van Targowski en Bowman (1988)
- Fysische link: De fysische aspecten die gebruikt worden om de boodschap
over te brengen.
• Zender en ontvanger moeten op de een of andere manier contact
hebben om te communiceren.
• Communicatie via face-to-face, papier, WhatsApp, etc.
- Systeemlink: De geschiktheid van het systeem om de boodschap over te
brengen.
• Culturen verschillen van elkaar in hun opvattingen over welke systemen
geschikt zijn om welke boodschap over te brengen.
• Systemen zijn face-to-face, papier, WhatsApp, etc.
- Toehoorderslink: De zender kan op een andere manier over komen dan hij
bedoeld heeft.
• Het kan tot miscommunicatie leiden dat men niet in alle culturen voor
dezelfde mensen evenveel eerbied heeft.
- Sessielink: Het verschil in tijd en omstandigheden waarin een boodschap
wordt verzonden en ontvangen. Hier kunnen twee aspecten tot
miscommunicatie leiden:
• Het is niet overal op de aardbol dezelfde tijd en hetzelfde seizoen.
• Niet voor elke cultuur is dezelfde tijd geschikt voor een bepaalde
boodschap.
- Omgevingslink: Het verschil in het ervaren van de omgeving waarin de
boodschap wordt overgebracht van de zender en ontvanger. Culturen
verschillen van elkaar in:
• Wat gepast is in een bepaalde situatie en wat niet.
• De momenten die ze geschikt vinden om over bepaalde zaken te
praten.
