Samenvatting Geschiedenis en Wetenschapsfilosofie - Probleem 3

Blok 2.3 - History & Methods of Psychology Probleem 3

Vignet 1

1) Wundt
 De ideeën van Wundt horen bij het voluntarisme. Wundt geloofde dat mensen
kunnen beslissen waar aandacht aan besteed wordt en wat ze dus in zich
opnemen. Hij geloofde daarnaast dat veel gedag en selectieve aandacht
ondernomen worden voor een bepaald doel, dus deze activiteiten zijn
gemotiveerd. Het geloof van Wundt legt dus de nadruk op vrije wil, keuze en
doelen.
 Psychologische Doelen van Wundt
 Wundt geloofde dat psychologie een experimentele wetenschap geworden
was. Experimenteren kan gebruikt worden om de basis principes van de mind
te bestuderen, maar het is niet bruikbaar als het aankomt op verdere mentale
processen. Hiervoor kunnen alleen natuurlijke observaties gebruikt worden en
zijn experimenten niet meer gepast.
 Het doel van psychologie is volgens Wundt dus het begrijpen van simpele en
complexe bewuste fenomenen.
 Wundt geloofde dat alle wetenschap gebaseerd is op ervaring en dat
wetenschappelijke psychologie hierin geen uitzondering is. Maar de soort
ervaring die psychologie gebruikt kan wel anders zijn.
 Waar andere wetenschappen gebaseerd zijn op mediate experience, is
psychologie gebaseerd op immediate experience.
 Wundt stelde twee belangrijke doelen voor zijn experimentele psychologie:
 Het eerste doel is om te ontdekken wat de basis elementen van gedachtes
zijn.
 Het tweede doel is om de wetten/regels te ontdekken waarbij mentale
elementen gecombineerd worden in meer complexe mentale ervaringen.
 Introspectie
 Om de basis mentale processen die betrokken zijn van immediate experience
te bestuderen, maakte Wundt gebruik van introspectie. Wundt gebruikte dit
echter anders dan eerder gedaan werd door empiristen en sensationalisten. Hij
maakte onderscheid tussen pure introspectie, dit is de relatief
ongestructureerde zelfobservatie die gebruikt werd door vroege filosofen,
tegenover experimentele introspectie, die vooral voor de wetenschap belangrijk
was.
 Wundt gebruikte introspectie vooral als een techniek om te bepalen of een
specifieke sensatie ervaringen werd of niet. Het kan dus gebruikt worden om
immediate experience te bestuderen, maar het kan alsnog niet gebruikt worden
om verdere mentale processen te meten. Wundt geloofde dat de diepere
processen die bewuste ervaringen maken voor altijd buiten bereik van
introspectie en andere experimentele technieken zal liggen.

,  Elementen van Gedachtes
 Volgens Wundt zijn er twee basis soorten van mentale ervaringen: sensaties
en gevoelens. Een sensatie komt voor wanneer een zintuig gestimuleerd
wordt en hierbij signalen naar de hersenen stuurt. Alle sensaties worden
vergezeld door gevoelens. Vanuit zijn eigen introspecties, kwam Wundt met
zijn tridimensionale theorie van gevoel. Volgens deze theorie kunnen alle
gevoelens beschreven worden in termen van een mate waarbij ze passen bij
een van de sets van eigenschappen: pleasentness - unpleasentness,
excitement - calm, strain - relaxation.
 Perceptie, Apperceptie (Zelfbewustzijn) en Creatieve Synthese
 Sensaties en gevoelens zijn belangrijke elementen voor bewustzijn, maar in
het dagelijkse leven komen zijn bijna altijd samen voor. Ze komen tegelijkertijd
voor, en dan komt perceptie aan bod. Volgens Wundt is perceptie een passief
proces gestuurd door fysieke stimulatie die op dat moment aanwezig is, de
anatomische opbouw van de persoon zelf en de eerdere ervaringen. Deze drie
invloeden interacteren en bepalen de perceptie van die persoon op dat
moment.
 Aandacht en apperceptie gaan sterk samen: waar aandacht aangegeven
wordt, wordt het beste begrepen. Apperceptie is actief en vrijwillig, terwijl
perceptie passief en automatisch is. Men heeft dus zelf controle over zijn
apperceptie.
 Wanneer elementen aandacht gekregen hebben, kunnen ze ingedeeld worden
op de manier waarop de persoon het zelf wil. Dit kan als resultaat nieuwe
indelingen hebben die niet eerder ervaren zijn. Wundt noemde dit fenomeen
creatieve synthese en dacht dat het invloed had op alle uitingen van
apperceptie. Dit element onderscheidt psychologie van andere
wetenschappen, stelt Wundt.
 Psychologische tegenover Fysieke Oorzaken
 Wundt geloofde dat intenties vrijwillig waren, en daarom niet voorspeld konden
worden of verklaard konden worden aan de hand van fysieke oorzaken.
 Een andere factor die zorgt voor de onvoorspelbaarheid van intenties, werd
door Wundt principles of the heterogony of ends genoemd. Volgens dit
principe bereikt een doelgerichte activiteit zelden alleen zijn doel en niet
anders. Bijna altijd gebeurt er iets onvoorspelbaars wat er voor kan zorgen dat
onze motieven volledig kunnen veranderen.
 Wundt gaf ook het principe van contrasteni om de complexiteit van
psychologische ervaringen te verklaren. Hij stelde dat tegenovergestelde
ervaringen elkaar juist versterken. Een gerelateerd principe is het principle
toward the development of opposites. Dit stelt dat na een langdurige
ervaring van een soort er een verhoogde neiging is om een
tegenovergestelde soort ervaring op te zoeken.
 Wundt bleef echter een determinist en geloofde niet in vrije wil. Achter alle
‘vrijwillige’ acties zaten mentale wetten die reageren aan de hand van de