vorsten
§1 Een wereldeconomie
De VOC
Zeereis naar Indië (eigenlijk Oost-Azië) gevaarlijk, want:
Er waren gevaarlijke zeestromingen, onbekende kliffen etc.
vanaf 1594 kenden de Portugezen als enige de route en
jaagden de Europeanen weg,
De reis verliep slecht, veel mensen gingen dood en het leverde bijna geen
geld op.
Maar was Java bereikt, dus de weg naar Indië is gevonden.
Kooplieden handelden voor specerijen en maakte grote winsten. Maar
binnen de Nederlanders ontstond veel concurrentie waardoor de winsten
daalden.
Daarom door de Staten-Generaal in 1602 VOC opgericht:
De VOC kreeg het monopolie op handel in Azië. Buiten de VOC
mocht geen Nederlander daar handel drijven.
Verdragen sluiten met vorsten, vestingen bouwen, oorlog voeren
VOC voorbeeld opkomend handelskapitalisme: koopman-ondernemers
hielden zich bezig met handel/nijverheid en stopten een deel van de winst
in de onderneming.
Om een startkapitaal te krijgen gaf de VOC aandelen uit.
De compagnie werd geleid door 17 bestuurders die Hollandse en Zeeuwse
steden vertegenwoordigden waar de VOC actief was.
In overzeese vestigingen werd een gouverneur-generaal de hoogste
baas.
Handelsnetwerk
In 1619 is het hoofdkwartier Batavia gesticht op Java.
Veel forten en handelsposten van VOC werden langs Aziatische kusten
gebouwd.
De VOC nam deel aan de handel tussen delen van Azië en betaalden
daarvan een groot deel van de activiteiten van de VOC.
De VOC moest alleen een handelspartner zijn en moest geen gebieden
beheersen, want ging ten koste van winst.
Op Java en Ceylon kreeg de VOC toch gebieden in handen doordat ze
oorlog voerden om de handel veilig te stellen. Op Ceylon werden de
Portugezen verjaagd.
Op Kaap de Goede Hoop werd kolonie gesticht. Deze diende als
verversingspost voor VOC-schepen tussen Azië en Europa.
De VOC was de grootste en rijkste compagnie van Europa. Maar de VOC
werd in de 18e eeuw langzaam overvleugeld door de Britse East Indian
Company.
,