Samenvatting Bedrijfsorganisatie HVA Jaar 1

Bedrijfsorganisatie (BOR) BLOK 3

Hoofdstuk 1 Introductie bedrijfsprocessen en organisaties
1.1 Organisaties en bedrijfsprocessen
Bij bedrijfsprocessen zen we dat er verschillende activiteiten worden verricht voor de uitvoering van één
bedrijfsproces.
- Een bedrijfsproces bestaat uit een aantal activiteiten.
- Bij een verkoopproces kunnen activiteiten na elkaar worden uitgevoerd:
 Wordt in een schema onder elkaar weergeven.
 Voordeel = verschillende activiteiten zijn afzonderlijk te herkennen en de samenhang tussen
de activiteiten is terug te vinden.
- Verschillende activiteiten hoeven niet altijd door dezelfde medewerker te worden uitgevoerd:
 Niet alleen uit gemak;
 Maar ook vanuit controleoogpunt  voorkomen dat er oneigenlijk verkocht wordt.
- Door een beschrijving te maken van de verschillende activiteiten in een proces kun je nadenken
over hulpmiddelen die in een proces gebruikt moet/kunnen worden.

De beschrijving van een organisatie bestaat meestal uit een beschrijving van afdelingen in een organisatie.
- Hierin is terug te vinden hoe de hiërarchie van de afdelingen is.
- Een organogram is een weergave van de verantwoordelijkheden in een organisatie.
 Wordt ook wel een hiërarchisch organisatieschema genoemd  je kunt zien wie er
leidinggeeft aan wie.
- Bij kleinere organisaties worden sommige functies in één afdeling geplaatst.
- Bij grotere organisaties zullen afdelingen worden gesplitst.
 Hierdoor kan er controle worden uitgeoefend op de betrouwbaarheid en volledigheid.
 Vanuit de administratieve organisatie en beheersing van risico’s is het belangrijk om
verschillende rollen in het bedrijf worden onderscheiden met verschillende
verantwoordelijkheden.  Je bouwt als het ware checks en balances in je organisatie.

Primaire processen zijn processen die bijdragen aan het resultaat voor de klant.
 Geeft invulling aan het bestaansrecht.
 Dat betreft de inkoop, opslag en verkoop
 Beschrijft altijd de kernactiviteiten van een organisatie
 Wordt vaak weergeven via een logistieke basisstructuur

1.2 Ontwikkelingen in organisaties
Organisatie functioneren in een markt.
- In deze markten doen zich allerlei ontwikkelingen voor die invloed hebben op de interne
organisatie van bedrijven.
- Organisaties moeten inspelen op deze ontwikkelingen (omgevingsfactoren) om hun marktpositie
te handhaven of te versterken.

Ontwikkelingen waar iedere organisatie mee te maken heeft zijn bijvoorbeeld:
1) Globalisering
2) IT-ontwikkelingen
3) Samenwerking in de keten
4) Organisatieontwikkelingen

,Globalisering:
- = Landgrenzen zijn voor markten open of worden gemaakt.
- Afstanden in deze wereld worden steeds kleiner  bedrijven en organisaties opereren dus steeds
meer wereldwijd.
- Er moeten worden voldaan aan allerlei regels en wetten van diverse landen.
- Werkt concurrentie verhogend  hierdoor moet bedrijfsprocessen en prestaties steeds
effectiever en efficiënter plaatsvinden.
 Hierdoor is een onderscheidend vermogen nodig.
 Trend is dat dienstverlening steeds meer zorgt voor het onderscheidende vermogen.

IT-ontwikkelingen:
- Sinds eind jaren ‘80 is de opmars van computers enorm versneld.
- De komst van internet is daarvoor een belangrijk onderdeel geweest.
 In begin jaren ’90 werd internet voor het grote publiek beschikbaar.
 Eerst vooral in overheid- en onderwijsinstellingen  later ook bij steeds meer bedrijven.
 Ging voornamelijk om berichten sturen (e-mail) en bestandsuitwisseling (ftp, file transfer
protocol)  later de browsertechnologie.
- In de loop van de jaren ’90 hebben de eerste bedrijven gezien dat er ook via het ‘world wide web’
een verkoopkanaal kan zijn.
 Eerst alleen voor de presentatie van producten  later pas online winkelen.
- Ook werd steeds meer het internet gebruikt voor ondersteuning van interne bedrijfsprocessen.
 Hierdoor werd het mogelijk om bedrijfsprocessen te laten verlopen op plaats- en
tijdonafhankelijke basis  verschillende werkplekken door gebruik van programma’s en data.
- Hierdoor zijn bedrijven voortdurend bezig hun bedrijfsprocessen te innoveren door
internettechnologie.

Samenwerking in de keten:
- Vooral in handels- en productiebedrijven zien we steeds vaker dat strategische allianties ontstaan.
- Een keten is een reeks van bedrijven die achtereenvolgens een bijdrage leveren aan één
consumentenproduct  Bedrijfskolom.
- Het voordeel van samenwerking in keten is dat de kwaliteitsbewaking van producten op elkaar
kan worden afgestemd en daarmee verhoogd dn dat voorraden in de keten goed op elkaar
kunnen worden afgestemd, met minder kosten als gevolg.
- Redenen om in de keten naar samenwerkingen te zoeken:
 Inkoopvoordelen
 Snelheid van levering
 Kwaliteitsverbeteringen
 Gezamenlijke innovaties
 Kostenreductie
 Voorraadreductie
 Verbreding markten

Organisatieontwikkelingen:
- Door concurrentiedruk zijn bedrijven voortdurend bezig hun kosten te reduceren
(kostenbewustzijn) en bedrijfsprocessen te analyseren en te verbeteren.
- Ook ontstaat er steeds meer druk vanuit de arbeidsmarkt.
 Werknemers worden steeds hoger opgeleid.
 Stellen hogere eisen aan werkomgeving en willen steeds meer verantwoordelijkheid.
 Hierdoor veranderen de verantwoordelijkheden binnen organisaties voortdurend.
 Deze veranderingen zorgen in de laatste jaren steeds meer tot het principe van het ‘laag’
neerleggen van verantwoordelijkheden  er zou minder overhead ontstaan.

1.3 Typologie van organisatie

, Om theorieën te ontwikkelen die toepasbaar zijn op meer dan één type organisatie, kunnen we gebruik
maken van het begrip  Typologie.
- Is een indelingsmethode waarbij bedrijven vanuit een bepaald gezichtspunt worden
onderverdeeld.
- Via het hanteren van een typologie, leer je om een bedrijf vanuit een bepaald perspectief te
benaderen.

Typologie van Starreveld:
- Kent 2 categorieën:
 Organisaties werkend voor een markt
 Organisaties die geen markt hebben

Werkend voor een markt Handelsbedrijven Op rekening
Tegen contante betaling
Productiebedrijven Massaproductie
Stukproductie
Dienstverlenende bedrijven Goederenbeweging
Informatiediensten
Beschikbaar stellen ruimte
Overig
Financiële bedrijven
Geen markt Overheid
Privaatrechtelijke organisaties

- Het hanteren van een typologie is handig bij het analyseren van het functioneren van organisaties.
- De administratieve organisatie van de categorie niet werkend voor een markt, is veelal afgestemd
op wet- en regelgeving.
- Deze wet- en regelgeving vervangt deels het ontbreken van een externe markt waarin
concurrentie zorg draagt voor een effectieve en efficiënte bedrijfsvoering.

Hoofdstuk 2
2.1 Bedrijfsprocessen bekeken
Processtappen kunnen nog verder worden gedetailleerd  Subproces

2.2 Functionele bedrijfsprocessen
Waardeketenmodel van Porter is in 1985 ontwikkeld en geeft een generieke opsomming van alle
bedrijfsprocessen in een organisatie.
- Generiek = mogelijk om model toe te passen op elke organisatie.
- Is oorspronkelijk ontwikkeld om na te gaan hoe de verschillende bedrijfsprocessen op elkaar zijn
afgestemd om zoveel mogelijk waarde te genereren voor de klant.

Porter maakt onderscheid tussen primaire en secundaire processen, die in totaal uit 9 bedrijfsprocessen
bestaan.
- Primaire processen geven invulling aan het bestaansrecht van een organisatie  zorgen ervoor
dat een organisatie kan doen waarvoor ze zijn opgericht.

Primaire processen bij Porter:
1) Inkomende logistiek
2) Operatie of uitvoering
3) Uitgaande logistiek
4) Marketing en verkoop
5) Service en nazorg