ALGEMEEN
Motorische ontwikkeling
Motorische ontwikkeling is de ontwikkeling van een pasgeborene tot oneindig. Vaardigheden worden
steeds verder verfijnd. Er is een duidelijk verschil tussen motorische ontwikkeling en revalidatie:
- Motorische ontwikkeling Leren van nieuwe vaardigheden.
- Revalidatie Opnieuw leren van vaardigheden.
Bij motorische ontwikkeling is zitbalans een voorwaarde voor handmotoriek. Dit is niet het geval bij
revalidatie. Er zijn twee manieren waarop de motorische ontwikkeling bekeken kan worden:
- Kwantitatief Wat kan een kind?
- Kwalitatief Hoe wordt het uitgevoerd?
MOTOMETRIE (= KWANTITEIT VAN BEWEGEN)
Motometrie en mijlpalen
De kwantiteit van bewegen wordt bepaald aan de hand van mijlpalen. Deze geven aan wat een kind
gemiddeld kan op een bepaalde leeftijd. Hieromheen ligt een fysiologische spreiding. In de eerste 2
jaar is motorische ontwikkeling het grootst en de fysiologische spreiding het kleinst.
4 weken
- Hoofd hangt
o Hoofd ligt op één zij, omdat nekmusculatuur niet actief kan aanspannen.
- Geen vast punt van het lichaam
o Baby’s liggen niet stil en comfortabel, omdat ze nog niet kunnen stabiliseren.
16 weken
- Hoofd is stabiel
o Baby’s kunnen stabiel op de rug liggen.
- Symmetrische houding
- Reiken en grijpen
Het is goed om te zien als baby’s met beide armen tegelijk grijpen, zeker als dit ook gekruist kan. Dit
geeft aan dat beide hersenhelften goed (samen)werken.
28 weken
- Rollen
- Zitten met steun van eigen handen voor
- Staan met steun
Als je een baby in stand neerzet, steunt hij even kort op de voeten. Vervolgens tilt hij ze weer op.
Let erop of baby’s naar beide kanten kunnen rollen. Als ze maar één kant op kunnen rollen, kan dit
duiden op een motorische ontwikkelingsstoornis.
40 weken
- Zitten zonder steun
- Zelf gaan zitten vanuit lig
- Kruipen
- Staan
1
, De wereld verandert voor een kind als het gaat kruipen en staan. Kruipen gaat vanzelf over in staan,
doordat ze obstakels tegenkomen. Deze overbruggen ze ook kruipend, ofwel vastgrijpend. Hierdoor
gaan ze staan. Kruipen kent veel verschillende gradaties.
Kruipen is de enige motorische vaardigheid die overgeslagen mag worden in de ontwikkeling. Er zijn
namelijk genoeg andere manieren om goed voort te bewegen. Bv billenschuiven of tijgeren.
52 weken (= 1 jaar)
- Lopen aan één hand
- Lopen zijwaarts langs meubels
Zijwaarts lopen is makkelijker dan vooruit. Het zwaartepunt schuift iets opzij in plaats van helemaal
naar voren. De kans dat je het evenwicht verliest en vervolgens omvalt is dus kleiner.
18 maanden
- Lopen zelfstandig
- Zelf weer zitten vanuit stand
Hoe langer een kind al zelfstandig loopt, hoe smaller het gangspoor en hoe meer de armen naar
beneden hangen. In het begin is het gangspoor namelijk breed en worden de armen wijd gehouden.
MOTOSCOPIE (= KWALITEIT VAN BEWEGEN)
Motoscopie en bewegingspatronen
De kwaliteit van bewegen is een beoordeling van hoe een vaardigheid wordt uitgevoerd. Dit wordt
gedaan door middel van observeren en beschrijven. Het bestaat uit:
- Ontwikkeling van houding en motoriek van extremiteiten
- Ontwikkeling van houding en motoriek van de romp
0-3 maanden
- Totale flexie van de romp
- Het hoofd kan even opgetild worden
- Rompextensie alleen hoogcervicaal
- Adductie-flexiepatroon van de benen
3-4 maanden
- Extensie van de romp tot halverwege de scapulae
o Het hoofd kan hierdoor opgetild worden.
- Abductie-flexiepatroon van de armen en benen
4-5 maanden
- Extensie van de romp tot thoraco-lumbaal
- Abductie-extensiepatroon van de armen
- Abductie-flexiepatroon van de benen
5-6 maanden
- Extensie van de romp is volledig
o Puppyhouding is mogelijk: buik van de grond, bekken blijft op de vloer.
- Abductie-extensiepatroon van de armen en benen
2
Motorische ontwikkeling
Motorische ontwikkeling is de ontwikkeling van een pasgeborene tot oneindig. Vaardigheden worden
steeds verder verfijnd. Er is een duidelijk verschil tussen motorische ontwikkeling en revalidatie:
- Motorische ontwikkeling Leren van nieuwe vaardigheden.
- Revalidatie Opnieuw leren van vaardigheden.
Bij motorische ontwikkeling is zitbalans een voorwaarde voor handmotoriek. Dit is niet het geval bij
revalidatie. Er zijn twee manieren waarop de motorische ontwikkeling bekeken kan worden:
- Kwantitatief Wat kan een kind?
- Kwalitatief Hoe wordt het uitgevoerd?
MOTOMETRIE (= KWANTITEIT VAN BEWEGEN)
Motometrie en mijlpalen
De kwantiteit van bewegen wordt bepaald aan de hand van mijlpalen. Deze geven aan wat een kind
gemiddeld kan op een bepaalde leeftijd. Hieromheen ligt een fysiologische spreiding. In de eerste 2
jaar is motorische ontwikkeling het grootst en de fysiologische spreiding het kleinst.
4 weken
- Hoofd hangt
o Hoofd ligt op één zij, omdat nekmusculatuur niet actief kan aanspannen.
- Geen vast punt van het lichaam
o Baby’s liggen niet stil en comfortabel, omdat ze nog niet kunnen stabiliseren.
16 weken
- Hoofd is stabiel
o Baby’s kunnen stabiel op de rug liggen.
- Symmetrische houding
- Reiken en grijpen
Het is goed om te zien als baby’s met beide armen tegelijk grijpen, zeker als dit ook gekruist kan. Dit
geeft aan dat beide hersenhelften goed (samen)werken.
28 weken
- Rollen
- Zitten met steun van eigen handen voor
- Staan met steun
Als je een baby in stand neerzet, steunt hij even kort op de voeten. Vervolgens tilt hij ze weer op.
Let erop of baby’s naar beide kanten kunnen rollen. Als ze maar één kant op kunnen rollen, kan dit
duiden op een motorische ontwikkelingsstoornis.
40 weken
- Zitten zonder steun
- Zelf gaan zitten vanuit lig
- Kruipen
- Staan
1
, De wereld verandert voor een kind als het gaat kruipen en staan. Kruipen gaat vanzelf over in staan,
doordat ze obstakels tegenkomen. Deze overbruggen ze ook kruipend, ofwel vastgrijpend. Hierdoor
gaan ze staan. Kruipen kent veel verschillende gradaties.
Kruipen is de enige motorische vaardigheid die overgeslagen mag worden in de ontwikkeling. Er zijn
namelijk genoeg andere manieren om goed voort te bewegen. Bv billenschuiven of tijgeren.
52 weken (= 1 jaar)
- Lopen aan één hand
- Lopen zijwaarts langs meubels
Zijwaarts lopen is makkelijker dan vooruit. Het zwaartepunt schuift iets opzij in plaats van helemaal
naar voren. De kans dat je het evenwicht verliest en vervolgens omvalt is dus kleiner.
18 maanden
- Lopen zelfstandig
- Zelf weer zitten vanuit stand
Hoe langer een kind al zelfstandig loopt, hoe smaller het gangspoor en hoe meer de armen naar
beneden hangen. In het begin is het gangspoor namelijk breed en worden de armen wijd gehouden.
MOTOSCOPIE (= KWALITEIT VAN BEWEGEN)
Motoscopie en bewegingspatronen
De kwaliteit van bewegen is een beoordeling van hoe een vaardigheid wordt uitgevoerd. Dit wordt
gedaan door middel van observeren en beschrijven. Het bestaat uit:
- Ontwikkeling van houding en motoriek van extremiteiten
- Ontwikkeling van houding en motoriek van de romp
0-3 maanden
- Totale flexie van de romp
- Het hoofd kan even opgetild worden
- Rompextensie alleen hoogcervicaal
- Adductie-flexiepatroon van de benen
3-4 maanden
- Extensie van de romp tot halverwege de scapulae
o Het hoofd kan hierdoor opgetild worden.
- Abductie-flexiepatroon van de armen en benen
4-5 maanden
- Extensie van de romp tot thoraco-lumbaal
- Abductie-extensiepatroon van de armen
- Abductie-flexiepatroon van de benen
5-6 maanden
- Extensie van de romp is volledig
o Puppyhouding is mogelijk: buik van de grond, bekken blijft op de vloer.
- Abductie-extensiepatroon van de armen en benen
2
