Samenvatting HMMC04 privaatrecht

Privaatrecht
Reader wetteksten is toegestaan tijdens tentamen, arceren mag, schrijven niet.

H.1 t/m H.5 en H.8

Hoofdstuk 1
Functies van het recht:
 Normatieve functie
o Normen vastleggen in gedragsregels
 Afspraken maken over wat wel en niet kan en hoe we handel bedrijven
 Geschillen oplossende functie
o Eigenrichting voorkomen
o De rechter bepaald de straf en wij als mens niet
 Aanvullende functie
o Zaken waarover je geen expliciete afspraken hebt gemaakt
 Dingen waar je niet hebt over nagedacht, bijvoorbeeld je koopt een paard en
gaat dood op transport
 Instrumentele functie
o Spelregels
 Het verkeer, stoppen bij rood, rechts rijden etc.

Waar vinden we het recht?
 Wet
 Verdrag
o Regels met verschillende landen bijvoorbeeld
 Jurisprudentie (uitspraken van rechters)
 Gewoonte bijna niet meer, bij internationaal recht komt het nog wel eens voor

Privaat versus publiek

 Privaat (burgerlijk recht)
o Tussen burgers onderling (soms overheid als burger), verdeeld in onderdelen
personen en familierecht, vermogensrecht, ondernemingsrecht en burgerlijk
procesrecht
 Personen- en familierecht regelt zaken als geboorte, huwelijk, geregistreerd
partnerschap, etc.
 Vermogensrecht, alle op geld waardeerbare handelingen tussen burgers
onderling.
 Ondernemingsrecht, regelt alles wat ondernemingen en bedrijven betreft
 Burgerlijk procesrecht, regels die op het voeren van juridische procedures op
het terrein van privaatrecht van toepassing zijn.

Procederen -> naar de rechter gaan om een geschil te laten beslechten
Privaatrecht


Personen- en familierecht Vermogensrecht Ondernemingsrecht Burgerlijk procesrecht

,  Publiek
o Tussen burgers en overheid (handelen als overheid), verdeeld in strafrecht,
staatsrecht en bestuursrecht
 Dat de overheid als overheid optrekt
 Vergunning aanvragen bij de overheid
o Strafrecht
 De staat treedt door middel van het Openbaar Ministerie actief op om
sancties te eisen bij overtreding van normen.
o Staatsrecht
 Regelt de wijze waarop het Nederlandse staatsbestel wordt vormgegeven en
de invloed die de burgers daarop kunnen uitoefenen.
o Bestuursrecht
 Heeft betrekking op de mogelijkheden die de overheid heeft om regulerend
op te treden ten aanzien van de maatschappij.

Publiekrecht


Straf(proces)recht Staatsrecht Bestuurs(proces)recht


Rechtsgebieden Wetten
Persoon- en familierecht Burgerlijk Wetboek boek 1

Privaatrecht Vermogensrecht Burgerlijk Wetboek boeken 3,5
en 6
Een aantal losse wetten

Ondernemingsrecht Burgerlijk wetboek boek 2
Een aantal losse wetten

Strafrecht Wetboek van Strafrecht

Publiekrecht Staatsrecht Grondwet

Bestuursrecht Algemene wet bestuursrecht
Een aantal losse wetten


Wie maakt een wet?
 Landelijk
o Regering (ministers) + staten generaal (eerste en tweede kamer)
 Provincie
o Gedeputeerde staten en provinciale staten
 Gemeente
o College van B&W en gemeenteraad

, Rangorde
 Hoog gaat boven laag (provinciale verordening – gemeentelijke verordening)
 Bijzonder boven algemeen (koopovereenkomst – overeenkomst algemeen)
 Jong boven oud (leeftijd van de wet)

Verdrag
Overeenkomst tussen 2 of meer staten. Een verdrag kan zijn bilateraal (tussen 2 staten) of
multilateraal (tussen meer dan 2 staten).

Jurisprudentie
 Rechtspraak, beslissingen afkomstig van een rechter of rechtscollege.
 Interpretatiemethoden -> hulpmiddelen bij het specificeren van de betekenis van een woord
of zinsnede
o De grammaticale interpretatiemethode
 Bijvoorbeeld, wat wordt er verstaan onder pluimvee, en dan staat dat in de
wet
o De wethistorische interpretatiemethode
 Hoe is de wet tot stand gekomen, wat is er vroeger over geschreven.
o De anticiperende interpretatiemethode
 Richten op toekomst recht (bijna recht)
o De rechtsvergelijkende interpretatiemethode
 Hoe moet je rechten vergelijke met die van andere landen
o De systematische interpretatiemethode
 Rechter legt een woord of zinsnede uit een wettelijke bepaling uit aan de
hand van de regeling waarvan die bepaling onderdeel uitmaakt. (een
wetsartikel staat nooit op zichzelf maar is onderdeel van een groter geheel)
o De technologische interpretatiemethode
 De rechter doet een beroep op de bedoeling die de wetgever met de
regeling heeft gehad. (een wet heeft altijd een bepaald doel)
o Overige interpretatiemethoden
 Precedenteninterpretatie
 Dat rechters bij hun uitleg van onduidelijke bewoordingen in een wet
verwijzen naar eerdere uitspraken van rechters waarin die
onduidelijke bewoordingen al zijn uitgelegd
 Interpretatie naar redelijkheid en billijkheid
 Een ongeschreven recht die de rechter kan gebruiken
 Is het een redelijke uitleg.
 Redeneerwijzen
o A-contrarioredenering
 Gaat de rechter ervan uit dar een bepaalde rechtsregel niet van toepassing
is, omdat die regel uitsluitend geschreven is voor de gevallen die
uitdrukkelijk in die regel worden genoemd
o Redenering naar analogie
 Stelt de rechter zich op het standpunt dat een bepaalde kwestie zoveel lijkt
op een kwestie waarin de wet wel voorziet, dat die laatste regel ook van
toepassing wordt verklaard op de niet-geregelde kwestie

Gewoonte
Zijn 2 voorwaarden:
 Vaste gedragslijn