Limbisch systeem – Neurowetenschappen
Hoorcollege 34. Hoofdstuk 31.
Definitie van emotie
Emotie = Een compositie van subjectieve gevoelens, fysiologische reacties en gedragingen die organismen
in staat stellen om te reageren op interne en externe stimuli.
Manifestaties van emotie:
• Verbaal.
• Activiteit van het autonome zenuwstelsel.
• Gedrag/Motorisch.
Componenten van het zenuwstelsel die betrokken zijn bij de expressie van emoties
De controle van emotionele expressie bestaat uit twee parallelle systemen:
• Het vrijwillige motorsysteem.
Dit systeem bestaat uit de klassieke
motorgebieden in de posterieure
frontaalkwab en de gerelateerde circuits in
de basale ganglia en het cerebellum. De
afdalende piramidale en extrapiramidale
banen vanuit de motorcortex en de
hersenstam projecteren indirect op
motorneuronen die spieren aansturen die
betrokken zijn bij vrijwillige, somatische
bewegingen.
• Het emotionele/autonome/niet-vrijwillige
motorsysteem.
Dit systeem bestaat uit corticale en
subcorticale structuren in de mediale
frontaalkwab en ventrale delen van de
voorhersenen, zoals de ventrale delen van de basale ganglia en hypothalamus. De afdalende
extrapiramidale banen vanuit de limbische centra in de ventrale-mediale voorhersenen en
hypothalamus projecteren indirect op viscerale motorcentra in de reticulaire formatie in de
hersenstam, autonome pre-ganglionaire neuronen en somatische motorneuronen. Dit is betrokken
bij het aansturen van gladde spieren, klieren en skeletspieren.
De tweedeling in dit systeem is zichtbaar bij patiënten met een centrale verlamming van het gelaat door
schade aan afdalende banen vanuit de motor cortex.
Het limbisch systeem
Limbische kwab
Limbische kwab = Het deel van de cerebrale cortex die een
rand vormt rond het corpus callosum en het diencephalon aan
de mediale zijde van de cerebrale hemisferen.
Componenten die behoren tot de limbische kwab zijn:
• Gyrus cinguli.
• Ligt boven het corpus callosum.
• Gyrus parahippocampalis.
1
, • Ligt in mediaal in de temporaalkwab.
Componenten van het limbisch systeem
Het is niet duidelijk welke structuren precies tot het limbisch
systeem behoren. De volgende structuren behoren tot het limbisch
systeem:
• Orbitale prefrontale cortex.
• Mediale prefrontale cortex.
• Ventrale delen van basale ganglia.
• Mediodorsale nucleus van de thalamus.
• Amygdala.
• Gyrus parahippocampalis.
• Cinguli cortex.
Functies van het limbisch systeem
De functie van het limbisch systeem is geïntegreerde emotionele
respons.
• Extern:
• Faciale expressie.
• Gedrag.
• Intern:
• Bloeddruk.
• Ademhaling.
• Hormonen.
• Geheugen.
Amygdala
Locatie
De amygdala ligt in het anterieur-mediale deel van de cortex in de
temporaalkwab rostraal van de hippocampus. De amygdala bestaat
uit verschillende subnuclei en corticale gebieden die verbonden zijn
met omliggende corticale gebieden in het ventrale en mediale deel
aan het oppervlak van de cerebrale hemisfeer.
Opbouw van de amygdala
De amygdala is opgebouwd uit drie delen. Elk deel maakt
verbinding met andere delen van de hersenen.
• Mediale amygdalakern.
De mediale amygdalakern heeft verbindingen met de
bulbus olfactorius en de primaire olfactoire cortex.
• Basolaterale kerncomplex.
Het basolaterale kerncomplex heeft verbindingen met de
cerebrale cortex (orbitale prefrontale cortex van de
frontaalkwab, mediale prefrontale cortex van de
frontaalkwab en associatiecortex van de anterieure
temporaalkwab).
2
Hoorcollege 34. Hoofdstuk 31.
Definitie van emotie
Emotie = Een compositie van subjectieve gevoelens, fysiologische reacties en gedragingen die organismen
in staat stellen om te reageren op interne en externe stimuli.
Manifestaties van emotie:
• Verbaal.
• Activiteit van het autonome zenuwstelsel.
• Gedrag/Motorisch.
Componenten van het zenuwstelsel die betrokken zijn bij de expressie van emoties
De controle van emotionele expressie bestaat uit twee parallelle systemen:
• Het vrijwillige motorsysteem.
Dit systeem bestaat uit de klassieke
motorgebieden in de posterieure
frontaalkwab en de gerelateerde circuits in
de basale ganglia en het cerebellum. De
afdalende piramidale en extrapiramidale
banen vanuit de motorcortex en de
hersenstam projecteren indirect op
motorneuronen die spieren aansturen die
betrokken zijn bij vrijwillige, somatische
bewegingen.
• Het emotionele/autonome/niet-vrijwillige
motorsysteem.
Dit systeem bestaat uit corticale en
subcorticale structuren in de mediale
frontaalkwab en ventrale delen van de
voorhersenen, zoals de ventrale delen van de basale ganglia en hypothalamus. De afdalende
extrapiramidale banen vanuit de limbische centra in de ventrale-mediale voorhersenen en
hypothalamus projecteren indirect op viscerale motorcentra in de reticulaire formatie in de
hersenstam, autonome pre-ganglionaire neuronen en somatische motorneuronen. Dit is betrokken
bij het aansturen van gladde spieren, klieren en skeletspieren.
De tweedeling in dit systeem is zichtbaar bij patiënten met een centrale verlamming van het gelaat door
schade aan afdalende banen vanuit de motor cortex.
Het limbisch systeem
Limbische kwab
Limbische kwab = Het deel van de cerebrale cortex die een
rand vormt rond het corpus callosum en het diencephalon aan
de mediale zijde van de cerebrale hemisferen.
Componenten die behoren tot de limbische kwab zijn:
• Gyrus cinguli.
• Ligt boven het corpus callosum.
• Gyrus parahippocampalis.
1
, • Ligt in mediaal in de temporaalkwab.
Componenten van het limbisch systeem
Het is niet duidelijk welke structuren precies tot het limbisch
systeem behoren. De volgende structuren behoren tot het limbisch
systeem:
• Orbitale prefrontale cortex.
• Mediale prefrontale cortex.
• Ventrale delen van basale ganglia.
• Mediodorsale nucleus van de thalamus.
• Amygdala.
• Gyrus parahippocampalis.
• Cinguli cortex.
Functies van het limbisch systeem
De functie van het limbisch systeem is geïntegreerde emotionele
respons.
• Extern:
• Faciale expressie.
• Gedrag.
• Intern:
• Bloeddruk.
• Ademhaling.
• Hormonen.
• Geheugen.
Amygdala
Locatie
De amygdala ligt in het anterieur-mediale deel van de cortex in de
temporaalkwab rostraal van de hippocampus. De amygdala bestaat
uit verschillende subnuclei en corticale gebieden die verbonden zijn
met omliggende corticale gebieden in het ventrale en mediale deel
aan het oppervlak van de cerebrale hemisfeer.
Opbouw van de amygdala
De amygdala is opgebouwd uit drie delen. Elk deel maakt
verbinding met andere delen van de hersenen.
• Mediale amygdalakern.
De mediale amygdalakern heeft verbindingen met de
bulbus olfactorius en de primaire olfactoire cortex.
• Basolaterale kerncomplex.
Het basolaterale kerncomplex heeft verbindingen met de
cerebrale cortex (orbitale prefrontale cortex van de
frontaalkwab, mediale prefrontale cortex van de
frontaalkwab en associatiecortex van de anterieure
temporaalkwab).
2
