Fysiologie
Hoofdstuk 12 – Stofwisseling
Mensen zijn afhankelijk van energie die door planten in chemische verbindingen is vastgelegd. Door
afbraak van deze stoffen, vaak met behulp van O2, wordt de energie in een wel direct bruikbare
vorm gebracht: ATP. Het afbreken van stoffen heet katabolisme. Het opbouwen van stoffen waarbij
ook energie wordt vastgelegd is anabolisme.
Voeding bevat dezelfde soort stoffen als het lichaam:
- Macronutriënten eiwitten, vetten, koolhydraten
- Micronutriënten mineralen, vitamines
12.2 – Spijsverteringskanaal
Het spijsverteringskanaal kun je zien als een lange buis met twee zijtakken in de buik. De
rechterzijtak komt van de lever en de galblaas en de linkerzijtak komt van de alvleesklier (pancreas).
12.2.2 – Mond, keelholte en slokdarm
In de mond wordt voedsel kleiner gemaakt en vermengd door kauwen. Speeksel bevat slijm, water,
HCO3- en amylase. Speeksel wordt afgescheiden na parasympathische prikkeling van de
speekselklieren. Sympathische prikkeling daarentegen remt de speekselsecretie juist en leidt zo tot
een droge mond.
Slikken verloopt in 4 fasen:
1. Voorbereidende fase een hap voedsel of slok drinken wordt genomen. Door kauwen
worden er kleinere stukken van gemaakt en het voedsel wordt gemengd met speeksel. De
hap voedsel wordt nu bolus genoemd.
2. Orale fase de bolus wordt getransporteerd naar de farynx. Wanneer voedsel in contact
komt met de achterwand, treedt de slikreflex op.
3. Faryngeale fase de bolus wordt verplaatst vanuit de farynx naar de slokdarm. Hierbij
wordt de neusholte afgesloten en de ademhaling stopt voor heel even.
4. Oesofageale fase peristaltiek brengt de bolus verder door de slokdarm, tot voorbij de
onderste sluitspier van de slokdarm, tot in de maag.
12.2.3 – Maag
In de maag wordt het voedsel enige tijd opgeslagen en intussen vermengd met maagsap. In de maag
wordt geen voedsel geresorbeerd. Maagsap wordt geproduceerd in het onderste deel van de maag.
Zowel langs hormonale weg (via hormoon gastrine) als via het parasympathische systeem wordt de
maag geprikkeld om maagzuur af te scheiden. Gastrine komt uit de maagwand vrij als de maag wordt
gerekt. Als de pH lager wordt dan 2,5, wordt de afgifte van gastrine geremd. Maagsap bevat water,
slijm, zoutzuur, eiwitsplitsende enzym pepsine en intrinsic factor.
Intrinsic factor speelt een rol bij de opname van vitamine B12. Vitamine B12 speelt een rol bij de
aanmaak van erythrocyten en het functioneren van zenuwvezels.
12.2.4 – Dunne darm
Wanneer zure voedselbrij in de twaalfvingerige darm is aangekomen, worden er zowel vanuit de
lever en galblaas als vanuit de pancreas sappen aan de darminhoud toegevoegd die het voedsel
verder verteren.
Hoofdstuk 12 – Stofwisseling
Mensen zijn afhankelijk van energie die door planten in chemische verbindingen is vastgelegd. Door
afbraak van deze stoffen, vaak met behulp van O2, wordt de energie in een wel direct bruikbare
vorm gebracht: ATP. Het afbreken van stoffen heet katabolisme. Het opbouwen van stoffen waarbij
ook energie wordt vastgelegd is anabolisme.
Voeding bevat dezelfde soort stoffen als het lichaam:
- Macronutriënten eiwitten, vetten, koolhydraten
- Micronutriënten mineralen, vitamines
12.2 – Spijsverteringskanaal
Het spijsverteringskanaal kun je zien als een lange buis met twee zijtakken in de buik. De
rechterzijtak komt van de lever en de galblaas en de linkerzijtak komt van de alvleesklier (pancreas).
12.2.2 – Mond, keelholte en slokdarm
In de mond wordt voedsel kleiner gemaakt en vermengd door kauwen. Speeksel bevat slijm, water,
HCO3- en amylase. Speeksel wordt afgescheiden na parasympathische prikkeling van de
speekselklieren. Sympathische prikkeling daarentegen remt de speekselsecretie juist en leidt zo tot
een droge mond.
Slikken verloopt in 4 fasen:
1. Voorbereidende fase een hap voedsel of slok drinken wordt genomen. Door kauwen
worden er kleinere stukken van gemaakt en het voedsel wordt gemengd met speeksel. De
hap voedsel wordt nu bolus genoemd.
2. Orale fase de bolus wordt getransporteerd naar de farynx. Wanneer voedsel in contact
komt met de achterwand, treedt de slikreflex op.
3. Faryngeale fase de bolus wordt verplaatst vanuit de farynx naar de slokdarm. Hierbij
wordt de neusholte afgesloten en de ademhaling stopt voor heel even.
4. Oesofageale fase peristaltiek brengt de bolus verder door de slokdarm, tot voorbij de
onderste sluitspier van de slokdarm, tot in de maag.
12.2.3 – Maag
In de maag wordt het voedsel enige tijd opgeslagen en intussen vermengd met maagsap. In de maag
wordt geen voedsel geresorbeerd. Maagsap wordt geproduceerd in het onderste deel van de maag.
Zowel langs hormonale weg (via hormoon gastrine) als via het parasympathische systeem wordt de
maag geprikkeld om maagzuur af te scheiden. Gastrine komt uit de maagwand vrij als de maag wordt
gerekt. Als de pH lager wordt dan 2,5, wordt de afgifte van gastrine geremd. Maagsap bevat water,
slijm, zoutzuur, eiwitsplitsende enzym pepsine en intrinsic factor.
Intrinsic factor speelt een rol bij de opname van vitamine B12. Vitamine B12 speelt een rol bij de
aanmaak van erythrocyten en het functioneren van zenuwvezels.
12.2.4 – Dunne darm
Wanneer zure voedselbrij in de twaalfvingerige darm is aangekomen, worden er zowel vanuit de
lever en galblaas als vanuit de pancreas sappen aan de darminhoud toegevoegd die het voedsel
verder verteren.
