HC 6 VPB: Fiscale eenheid
Twee bepalingen op het programma die allebei aangrijpen op de
ontvoeging FE.
Twee belangrijkste artikelen zijn art. 15ai en 15aj Vpb.
Art. 15aj:
‘1. Herinvesteringsreserves als bedoeld in artikel 3.54 van de Wet
inkomstenbelasting 2001 bedragen op het tijdstip onmiddellijk
voorafgaand aan het ontvoegingstijdstip van een dochtermaatschappij
niet meer dan hetgeen deze volgens het genoemde artikel 3.54 bij de
moedermaatschappij en de ontvoegde dochtermaatschappij gezamenlijk
zouden hebben belopen als de dochtermaatschappij geen deel zou
hebben uitgemaakt van de fiscale eenheid.
Een enkelvoudige vennootschap kan als ze een vermogensbestanddeel
hebben verkocht en daar een boekwinst op hebben behaald onder
voorwaarden een herinvesteringsreserve vormen. Een van die
voorwaarden is dat ze een concreet voornemen moeten hebben aan het
einde van het boekjaar om dat actief te vervangen. Binnen FE kan dat
ruimer, want alles wat de dochter aangaat wordt via 15 toegerekend aan
de moeder. Dus het is theoretisch denkbaar als je een bepaalde
vennootschap hebt, zeg zuster 1, en die vervreemdt een bedrijfsmiddel
(dat is dan fiscaal de moeder) en zuster 1 heeft geen voornemen omdat
bedrijfsmiddel te vervangen dan is dat op zich geen probleem als op het
niveau van de FE dat voornemen er wel is. Uiteindelijk is namelijk alleen
de moeder (de belastingplichtige) relevant. Dus onder omstandigheden
zijn er ruimere dotatiemogelijkheden aan de HIR met FE dan zonder FE.
Lid 1: op het moment dat je ontvoegt en er staat een HIR op de balans dan
moet je gaan beoordelen of die HIR er ook geweest zou kunnen zijn als de
tot de FE behorende vennootschappen zelfstandig belastingplichtig
zouden zijn geweest. Dus in bovenstaand voorbeeld: als die zuster 1 stand
alone niet het herinvesteringsvoornemen heeft dan zou zonder FE die HIR
niet gevormd kunnen worden. Als dat zo is dan valt vlak voor de
ontvoeging uit de FE de HIR vrij. Dan wordt er een rekening gepresenteerd
aan de moeder en die moet daar rekening mee houden.
2. De tot het vermogen van een maatschappij behorende
schuldvorderingen op een andere maatschappij worden op het tijdstip
onmiddellijk voorafgaand aan het ontvoegingstijdstip gesteld op de
nominale waarde, of indien dat lager is, de bedrijfswaarde. Tevens worden
op het eerstgenoemde tijdstip de schulden van de andere maatschappij
waarop de schuldvorderingen betrekking hebben, gesteld op de nominale
waarde. Indien de schuldvordering op een lagere waarde dan de nominale
waarde is gesteld, blijft de toekomstige waardeaangroei van deze
vordering bij de bepaling van de winst van de schuldeiser buiten
aanmerking, voorzover deze aantoont dat de waardedaling van de
vordering beneden de nominale waarde heeft plaatsgevonden tijdens de
periode dat beide maatschappijen deel uitmaakten van dezelfde fiscale
, eenheid, of reeds eerder is teruggenomen door de werking van de
artikelen 13b, 13ba of 15ab, zesde lid.
Vorderingen en schulden tussen de moeder en de te ontvoegen dochter.
Schulden die door de deconsolidatie zichtbaar worden. We hebben
geconstateerd in college 5 dat als er onderlinge vorderingen en schulden
bestaan tussen vennootschappen die deel gaan uitmaken van een FE
o.g.v. art. 15ab(6) als het ware worden rechtgetrokken want de eventuele
lagere waardering op het niveau van de crediteur wordt rechtgetrokken
doordat de debiteur onmiddellijk voorafgaand aan de voeging in dat geval
de schuld op hetzelfde bedrag zet als waarvoor de crediteur de vordering
heeft gewaardeerd. Dan schuif je ze dus in elkaar en valt het weg. Zoals
bij het aangaan van de FE de vorderingen wegvallen, gebeurt het
tegenovergestelde als je een FE hebt en daarna besluit een van die twee
vennootschappen te ontvoegen. Dan heb je niet met een consolidatie van
schulden en vorderingen te maken maar dan ontstaat er weer een
vordering en schuld.
Dus in eerste plaats: 15ab(2): heeft alleen maar betrekking op situaties
waarin door de deconsolidatie vordering en schulden die tot het moment
van ontvoeging onzichtbaar waren vanwege vermogensconsolidatie door
de ontvoeging weer zichtbaar worden. Het gaat dus om schulden en
vorderingen van vennootschappen die op enig moment uit de FE
verdwijnen in relatie tot vennootschappen in de FE achterblijven.
Wat is daar voor geregeld?
Crediteur: op moment dat ontvoegd wordt en de vordering-schuld-relatie
zichtbaar wordt. Dan gaat de crediteur kijken wat de nominale waarde van
die vordering is, voor welke waarde is die vordering in het leven
geroepen? Is de ‘werkelijke waarde’ (officieel bedrijfswaarde) lager? Als
die werkelijke waarde lager is dan zet je hem daar op.
Stel nominale waarde 100, werkelijke waarde (bedrijfswaarde 10) en je zet
hem op bedrijfswaarde dan zie je een verlies van 90.
Concept FE: moeder en dochter gevoegd, vordering is ontstaan ten tijde
van FE en met 90 in waarde afgenomen. Die waardedaling van 100 naar
10 kan dan ten laste van de FE-winst worden gebracht? Kan dat? Als je die
90 ten laste van de winst brengt doe je dan iets wat in overeenstemming
is met de systematiek van de FE of in strijd? In strijd want onderlinge
schulden en vorderingen zie je niet, dus je kan dat niet afwaarderen ten
tijde van de FE. Als die vordering ontstaat ten tijde van de FE dan bestaat
die vordering fiscaal gezien niet, en hij heeft ook nooit bestaan. Dat
betekent dat op moment ontvoeging je zegt ik moet die vordering op 10
zetten dan doe je iets wat in strijd is met de consolidatie namelijk 90
verlies nemen. Dus dat kan niet.
Dus anders dan 15ab(6) want dat is een winstbepalend artikel, daar wordt
iets rechtgetrokken voorafgaande aan de voeging, en onder
omstandigheden bij de debiteur en dat kan soms tot winstneming leiden
maar het zal vaak tot een vermindering van het verlies leiden.
Twee bepalingen op het programma die allebei aangrijpen op de
ontvoeging FE.
Twee belangrijkste artikelen zijn art. 15ai en 15aj Vpb.
Art. 15aj:
‘1. Herinvesteringsreserves als bedoeld in artikel 3.54 van de Wet
inkomstenbelasting 2001 bedragen op het tijdstip onmiddellijk
voorafgaand aan het ontvoegingstijdstip van een dochtermaatschappij
niet meer dan hetgeen deze volgens het genoemde artikel 3.54 bij de
moedermaatschappij en de ontvoegde dochtermaatschappij gezamenlijk
zouden hebben belopen als de dochtermaatschappij geen deel zou
hebben uitgemaakt van de fiscale eenheid.
Een enkelvoudige vennootschap kan als ze een vermogensbestanddeel
hebben verkocht en daar een boekwinst op hebben behaald onder
voorwaarden een herinvesteringsreserve vormen. Een van die
voorwaarden is dat ze een concreet voornemen moeten hebben aan het
einde van het boekjaar om dat actief te vervangen. Binnen FE kan dat
ruimer, want alles wat de dochter aangaat wordt via 15 toegerekend aan
de moeder. Dus het is theoretisch denkbaar als je een bepaalde
vennootschap hebt, zeg zuster 1, en die vervreemdt een bedrijfsmiddel
(dat is dan fiscaal de moeder) en zuster 1 heeft geen voornemen omdat
bedrijfsmiddel te vervangen dan is dat op zich geen probleem als op het
niveau van de FE dat voornemen er wel is. Uiteindelijk is namelijk alleen
de moeder (de belastingplichtige) relevant. Dus onder omstandigheden
zijn er ruimere dotatiemogelijkheden aan de HIR met FE dan zonder FE.
Lid 1: op het moment dat je ontvoegt en er staat een HIR op de balans dan
moet je gaan beoordelen of die HIR er ook geweest zou kunnen zijn als de
tot de FE behorende vennootschappen zelfstandig belastingplichtig
zouden zijn geweest. Dus in bovenstaand voorbeeld: als die zuster 1 stand
alone niet het herinvesteringsvoornemen heeft dan zou zonder FE die HIR
niet gevormd kunnen worden. Als dat zo is dan valt vlak voor de
ontvoeging uit de FE de HIR vrij. Dan wordt er een rekening gepresenteerd
aan de moeder en die moet daar rekening mee houden.
2. De tot het vermogen van een maatschappij behorende
schuldvorderingen op een andere maatschappij worden op het tijdstip
onmiddellijk voorafgaand aan het ontvoegingstijdstip gesteld op de
nominale waarde, of indien dat lager is, de bedrijfswaarde. Tevens worden
op het eerstgenoemde tijdstip de schulden van de andere maatschappij
waarop de schuldvorderingen betrekking hebben, gesteld op de nominale
waarde. Indien de schuldvordering op een lagere waarde dan de nominale
waarde is gesteld, blijft de toekomstige waardeaangroei van deze
vordering bij de bepaling van de winst van de schuldeiser buiten
aanmerking, voorzover deze aantoont dat de waardedaling van de
vordering beneden de nominale waarde heeft plaatsgevonden tijdens de
periode dat beide maatschappijen deel uitmaakten van dezelfde fiscale
, eenheid, of reeds eerder is teruggenomen door de werking van de
artikelen 13b, 13ba of 15ab, zesde lid.
Vorderingen en schulden tussen de moeder en de te ontvoegen dochter.
Schulden die door de deconsolidatie zichtbaar worden. We hebben
geconstateerd in college 5 dat als er onderlinge vorderingen en schulden
bestaan tussen vennootschappen die deel gaan uitmaken van een FE
o.g.v. art. 15ab(6) als het ware worden rechtgetrokken want de eventuele
lagere waardering op het niveau van de crediteur wordt rechtgetrokken
doordat de debiteur onmiddellijk voorafgaand aan de voeging in dat geval
de schuld op hetzelfde bedrag zet als waarvoor de crediteur de vordering
heeft gewaardeerd. Dan schuif je ze dus in elkaar en valt het weg. Zoals
bij het aangaan van de FE de vorderingen wegvallen, gebeurt het
tegenovergestelde als je een FE hebt en daarna besluit een van die twee
vennootschappen te ontvoegen. Dan heb je niet met een consolidatie van
schulden en vorderingen te maken maar dan ontstaat er weer een
vordering en schuld.
Dus in eerste plaats: 15ab(2): heeft alleen maar betrekking op situaties
waarin door de deconsolidatie vordering en schulden die tot het moment
van ontvoeging onzichtbaar waren vanwege vermogensconsolidatie door
de ontvoeging weer zichtbaar worden. Het gaat dus om schulden en
vorderingen van vennootschappen die op enig moment uit de FE
verdwijnen in relatie tot vennootschappen in de FE achterblijven.
Wat is daar voor geregeld?
Crediteur: op moment dat ontvoegd wordt en de vordering-schuld-relatie
zichtbaar wordt. Dan gaat de crediteur kijken wat de nominale waarde van
die vordering is, voor welke waarde is die vordering in het leven
geroepen? Is de ‘werkelijke waarde’ (officieel bedrijfswaarde) lager? Als
die werkelijke waarde lager is dan zet je hem daar op.
Stel nominale waarde 100, werkelijke waarde (bedrijfswaarde 10) en je zet
hem op bedrijfswaarde dan zie je een verlies van 90.
Concept FE: moeder en dochter gevoegd, vordering is ontstaan ten tijde
van FE en met 90 in waarde afgenomen. Die waardedaling van 100 naar
10 kan dan ten laste van de FE-winst worden gebracht? Kan dat? Als je die
90 ten laste van de winst brengt doe je dan iets wat in overeenstemming
is met de systematiek van de FE of in strijd? In strijd want onderlinge
schulden en vorderingen zie je niet, dus je kan dat niet afwaarderen ten
tijde van de FE. Als die vordering ontstaat ten tijde van de FE dan bestaat
die vordering fiscaal gezien niet, en hij heeft ook nooit bestaan. Dat
betekent dat op moment ontvoeging je zegt ik moet die vordering op 10
zetten dan doe je iets wat in strijd is met de consolidatie namelijk 90
verlies nemen. Dus dat kan niet.
Dus anders dan 15ab(6) want dat is een winstbepalend artikel, daar wordt
iets rechtgetrokken voorafgaande aan de voeging, en onder
omstandigheden bij de debiteur en dat kan soms tot winstneming leiden
maar het zal vaak tot een vermindering van het verlies leiden.
