tijdvak 9 wereldoorlogen (1900-1950)
k.a 37: het voeren van twee wereldoorlogen
De Eerste Wereldoorlog:
Congres van Wenen (1814-1815):
- Congres over toekomst van Europa na de Napoleontische tijd
- Ze zorgen voor een machtsevenwicht, zodat niet 1 land de machtigste is
- Het machtsevenwicht verdwijnt door:
Industriële revolutie
Opkomst nationalisme
Modern imperialisme
- Het machtsevenwicht wordt hersteld door het ontstaan van bondgenootschappen
Eenwording van Duitsland:
- Het voeren van oorlog: Frans-Duitse oorlog, Duits-Deense oorlog, Oostenrijks-Pruisische
oorlog
- Oorlog wordt “normaal” gemaakt (militarisme) > doel: nationalisme (=verbonden voelen met het
vaderland)
- Duitsland had een achterstand, want had geen koloniën doordat Duitlans pas net bestond
> Duitsland wou ook koloniën en begon met een vloot bouwen
Romantiek (=ideale wereld) als reactie op de verlichting > tegenstelling van rationalisme
De wapenwedloop (=race om de beste en meeste wapens te krijgen) komt door de industriële
revolutie en militarisme
Von Schlieffenplan: snelheid
- Bij angst of dreiging al aanvallen
- Een groot probleem voor Duitsland was dat ze van 2 kanten aangevallen konden worden
- Er werd een plan bedacht:
1. Oorlog verklaren
2. Eerst Frankrijk “makkelijk” verslaan (blitzkrieg)
3. Daarna binnen 3 maanden aan de linie bij Rusland staan
- Door dreiging mobiliseerde Rusland zich alvast en zouden ze eerder dan de 3 maanden klaar
zijn, dus Duitsland moest al aanvallen
- Plannen en dreigen belangrijk
Oorzaken 1e Wereldoorlog:
Bondgenootschappen > oorlogen worden grootschaliger omdat er gelijk meer landen
betrokken raken
Militarisme > gevoel van oorlog verheerlijken
Nationalisme > willen vechten voor je eigen land
Wapenwedloop > zo snel mogelijk de meeste wapens hebben
Romantiek > een groot land/rijk zou de ideale wereld zijn
Von Schlieffenplan
Wraak > Frankrijk wou nog wraak na Frans-Duitse oorlog
Modern imperialisme > door de nieuwe koloniën raken ook betrokken
Balkan:
- Frans Ferdinand wordt in 1914 doodgeschoten door een Servische terreurgroep. Serviërs
vinden dat ze recht hebben op Bosnië doordat er een grote etnische Servische groep is.
- Oostenrijk-Hongarije wou wraak op Servië. Servië had geen bondgenootschap, maar werd wel
gesteund door de Sovjet-Unie > De Sovjet Unie wil namelijk een haven bij de middellandse
, zee en door uitbreiding van Servië zou dit mogelijk zijn. Ook willen ze uitbreiding van
Oostenrijk-Hongarije voorkomen
Op 28 Juli 1914 verklaarde Oostenrijk-Hongarije Servië de oorlog
Rusland ging Mobiliseren om zo een dreiging te voor Oostenrijk-Hongarije (als ze Servië zouden
aanvallen, staat Rusland ook klaar om Oostenrijk-Hongarije aan te vallen)
Duitsland verklaarde Rusland oorlog (want bij dreiging al aanvallen)
Frankrijk mobiliseerde
Duitsland verklaart oorlog aan Frankrijk
Op 4 Augustus trok het Duitse leger naar Frankrijk door België, Engeland had België neutraliteit
gegarandeerd > Groot-Brittannië verklaart oorlog aan Duitsland > troepen uit de koloniën moesten
mee vechten in Europa en in Afrika, het Midden-Oosten en Oost-Azië werd ook gevochten.
Geallieerden: Groot-Brittannië, Frankrijk, Rusland en later ook Italië
Centralen: Duitsland, Oostenrijk en later ook het Ottomaanse Rijk
Loopgraven: statisch
- Frankrijk en Duitsland werden beide teruggeslagen en gingen zichzelf ingraven tegenover
elkaar (westfront)
- Er kwam ook een Oostfront > Rusland tegen Duitsland en Oostenrijk-Hongarije
De VS verklaarde Duitsland de oorlog toen Duitsland voedselleveranties wou onderscheppen. In
alle landen waren er voedseltekorten, zo hadden de geallieerden de Duitse havens geblokkeerd
Toen de geallieerden met nieuwe uitvindingen kwamen en de VS zich aansloot, werd Duitsland
teruggetrokken. Arbeiders en Matrozen gingen in opstand en Duitsland vroeg om wapenstilstand
(11 november 1918).
De vrede van Versailles:
- Duitsland was de duidelijke verliezer:
Verloor veel grondgebied
Verloor koloniën
Mocht nog maar een klein leger houden
Moest enorme herstel betalingen doen
Mocht geen lid worden van de Volkenbond
Rusland, tactiek van de verschroeide aarde:
Rusland loopt langzaam terug het land in
Alles wordt vernietigd, dus het enige wat Duitsland veroverd is grond
Om weer dingen te krijgen (eten, wapens etc.) moet Duitsland helemaal terug naar Duitsland
Rusland wacht tot de winter, Duitsland kan dat niet aan maar Rusland wel
De Volkenbond werd opgericht met als doel een einde te maken aan alle wereldoorlogen
De Tweede Wereldoorlog:
Oorzaken:
- Agressie van nazi-Duitsland en Japan:
Japan wou heel oost-Azië onderwerpen
Duitsland had volgen Hitler meer Lebensraum nodig in het oosten en wou wraak op de
gevolgen van de eerste wereldoorlog
k.a 37: het voeren van twee wereldoorlogen
De Eerste Wereldoorlog:
Congres van Wenen (1814-1815):
- Congres over toekomst van Europa na de Napoleontische tijd
- Ze zorgen voor een machtsevenwicht, zodat niet 1 land de machtigste is
- Het machtsevenwicht verdwijnt door:
Industriële revolutie
Opkomst nationalisme
Modern imperialisme
- Het machtsevenwicht wordt hersteld door het ontstaan van bondgenootschappen
Eenwording van Duitsland:
- Het voeren van oorlog: Frans-Duitse oorlog, Duits-Deense oorlog, Oostenrijks-Pruisische
oorlog
- Oorlog wordt “normaal” gemaakt (militarisme) > doel: nationalisme (=verbonden voelen met het
vaderland)
- Duitsland had een achterstand, want had geen koloniën doordat Duitlans pas net bestond
> Duitsland wou ook koloniën en begon met een vloot bouwen
Romantiek (=ideale wereld) als reactie op de verlichting > tegenstelling van rationalisme
De wapenwedloop (=race om de beste en meeste wapens te krijgen) komt door de industriële
revolutie en militarisme
Von Schlieffenplan: snelheid
- Bij angst of dreiging al aanvallen
- Een groot probleem voor Duitsland was dat ze van 2 kanten aangevallen konden worden
- Er werd een plan bedacht:
1. Oorlog verklaren
2. Eerst Frankrijk “makkelijk” verslaan (blitzkrieg)
3. Daarna binnen 3 maanden aan de linie bij Rusland staan
- Door dreiging mobiliseerde Rusland zich alvast en zouden ze eerder dan de 3 maanden klaar
zijn, dus Duitsland moest al aanvallen
- Plannen en dreigen belangrijk
Oorzaken 1e Wereldoorlog:
Bondgenootschappen > oorlogen worden grootschaliger omdat er gelijk meer landen
betrokken raken
Militarisme > gevoel van oorlog verheerlijken
Nationalisme > willen vechten voor je eigen land
Wapenwedloop > zo snel mogelijk de meeste wapens hebben
Romantiek > een groot land/rijk zou de ideale wereld zijn
Von Schlieffenplan
Wraak > Frankrijk wou nog wraak na Frans-Duitse oorlog
Modern imperialisme > door de nieuwe koloniën raken ook betrokken
Balkan:
- Frans Ferdinand wordt in 1914 doodgeschoten door een Servische terreurgroep. Serviërs
vinden dat ze recht hebben op Bosnië doordat er een grote etnische Servische groep is.
- Oostenrijk-Hongarije wou wraak op Servië. Servië had geen bondgenootschap, maar werd wel
gesteund door de Sovjet-Unie > De Sovjet Unie wil namelijk een haven bij de middellandse
, zee en door uitbreiding van Servië zou dit mogelijk zijn. Ook willen ze uitbreiding van
Oostenrijk-Hongarije voorkomen
Op 28 Juli 1914 verklaarde Oostenrijk-Hongarije Servië de oorlog
Rusland ging Mobiliseren om zo een dreiging te voor Oostenrijk-Hongarije (als ze Servië zouden
aanvallen, staat Rusland ook klaar om Oostenrijk-Hongarije aan te vallen)
Duitsland verklaarde Rusland oorlog (want bij dreiging al aanvallen)
Frankrijk mobiliseerde
Duitsland verklaart oorlog aan Frankrijk
Op 4 Augustus trok het Duitse leger naar Frankrijk door België, Engeland had België neutraliteit
gegarandeerd > Groot-Brittannië verklaart oorlog aan Duitsland > troepen uit de koloniën moesten
mee vechten in Europa en in Afrika, het Midden-Oosten en Oost-Azië werd ook gevochten.
Geallieerden: Groot-Brittannië, Frankrijk, Rusland en later ook Italië
Centralen: Duitsland, Oostenrijk en later ook het Ottomaanse Rijk
Loopgraven: statisch
- Frankrijk en Duitsland werden beide teruggeslagen en gingen zichzelf ingraven tegenover
elkaar (westfront)
- Er kwam ook een Oostfront > Rusland tegen Duitsland en Oostenrijk-Hongarije
De VS verklaarde Duitsland de oorlog toen Duitsland voedselleveranties wou onderscheppen. In
alle landen waren er voedseltekorten, zo hadden de geallieerden de Duitse havens geblokkeerd
Toen de geallieerden met nieuwe uitvindingen kwamen en de VS zich aansloot, werd Duitsland
teruggetrokken. Arbeiders en Matrozen gingen in opstand en Duitsland vroeg om wapenstilstand
(11 november 1918).
De vrede van Versailles:
- Duitsland was de duidelijke verliezer:
Verloor veel grondgebied
Verloor koloniën
Mocht nog maar een klein leger houden
Moest enorme herstel betalingen doen
Mocht geen lid worden van de Volkenbond
Rusland, tactiek van de verschroeide aarde:
Rusland loopt langzaam terug het land in
Alles wordt vernietigd, dus het enige wat Duitsland veroverd is grond
Om weer dingen te krijgen (eten, wapens etc.) moet Duitsland helemaal terug naar Duitsland
Rusland wacht tot de winter, Duitsland kan dat niet aan maar Rusland wel
De Volkenbond werd opgericht met als doel een einde te maken aan alle wereldoorlogen
De Tweede Wereldoorlog:
Oorzaken:
- Agressie van nazi-Duitsland en Japan:
Japan wou heel oost-Azië onderwerpen
Duitsland had volgen Hitler meer Lebensraum nodig in het oosten en wou wraak op de
gevolgen van de eerste wereldoorlog
