Mens en Recht. Groningen: Noordhoff uitgeverij. ISBN: 9789001875619.
,Hoofdstuk 1: Recht en regels
Recht en de praktijk van de zorg en welzijn
- Recht omvat het kader waarbinnen hulp- en dienstverlening in het omhein
social work plaatsvindt.
1) Verhouding tussen hulp- en dienstverlener en zijn cliënt, en geeft inhoud aan
de verantwoordelijkheden en verplichtingen van beide partijen.
2) Het recht bepaalt de juridische (on)mogelijkheden van de cliënt
om zijn eigen welzijn vorm te geven. Gekaderd: wet en regelgeving,
instanties en (klassieke en sociale) grondrechten.
3) Hulpverleners en hulpdiensten zijn geen juristen, maar kunnen hun cliënten
wel ondersteunen bij het vinden van de juiste (rechts)hulp ten behoeve van
cliënt.
Waarom is er recht?
Het waarborgen van een veilige leefomgeving, middels;
- Scheppen van rechten en plichten
- Normen en waarden die gelden in onze maatschappij
Hierdoor ontstaan rechtsregels; hoe gaan wij met elkaar om en hierdoor wordt recht
gevormd.
Voorbeeld: een hulpverlener mag je niet hinderen in de uitoefening van zijn
werkzaamheden.
• Inspanningsverbintenis; naar een arts als je ziek bent, maar heeft geen
afspraak met je dat ie je beter kan maken’
• Resultaten verbintenis; je spreekt van de voren iets af met elkaar, je koopt
een auto maar hij moet goed zijn, ik betaal jij geeft wel een goede auto.
Waarom is er recht?
Recht geeft de spelregels aan tussen de individuen onderling aan en ook geeft het
recht de spelregels aan hoe de overheid zich moet gedragen.
Dus sturing van gedrag.
• Iemand die een ander schade toebrengt, moet enerzijds worden gestraft en
anderzijds is het doel om de zwakkere persoon te beschermen.
Wat is recht?
, • Recht zijn regels die zijn aanvaard en vastgelegd.
• Maar de samenleving verandert, dus dient ons recht mee te bewegen met de
samenleving.
• Basis van het recht en haar regels zijn altijd de rechtsbronnen:
• Verdragen
• De wet- en regelgeving
• Jurisprudentie
• Gewoonte
Het recht is vastgelegd in de 4 rechtsbronnen:
- Verdragen (bijv. mensenrechtenverdrag. / een afspraak tussen lidstaten)
- De wet- en regelgeving (de wet is door 1, 2e kamer vastgesteld. De
regelgeving door de lagere overheid.)
- Jurisprudentie (uitspraken van rechters)
- Gewoonte (handjeklap, geld als een afspraak)
AWB; Algemene wet Bestuursrecht; toets vragen
Aard van de regels
- Dwingend recht (afwijken mag niet)
- Aanvullend recht (regels die alleen gelden als specifieke afspraken
ontbreken)
- Waarom is dit onderscheid voor jullie van belang om te weten?
Vb: van de participatiewet mag je niet afwijken naar willekeur.
‘Van deze wet of dit artikel kan niet worden afgeweken’
Ontbreken van afspraken: wanneer 2 personen geen afspraken hebben gemaakt
over hun huwelijk, uit de wet dit nader in: je bent getrouwd in gemeenschap van
goederen.
Verdrag gaat boven de grondwet!!
Rangorde van de regelingen
- Verdragen (EVRM; Europees Verdrag Rechten v.d. Mens)
- Gemeenschapsverordening en richtlijnen op internationaal niveau
- Grondwet (hoogste wet in NL)
- Overige wetten
- Algemene maatregel van bestuur (nadere uitwerking van een wet)
- Provinciale verordeningen
- Gemeenschappelijke (gemeentelijke) verordeningen (gemeente mogen zelf
regels maken)
Een verordening is een regels die de gemeente voor haar inwoners maakt.