Samenvatting: kernpunten recht 1.3 (uit “De Grondslag van het Vermogens- en Ondernemingsrecht”)

Dwingend recht = men mag niet van de rechtsregel afwijken

Aanvullend/ Regelend recht = recht dat alleen van toepassing is voor zover partijen zelf geen
regeling hebben getroffen

Regels van publiekrecht zijn altijd dwingend
Regels van privaatrecht kunnen dwingend of aanvullend zijn

Materieel recht = zegt iets over de inhoud van rechtsregels, eenieder verbindende
voorschriften

Formeel recht = geeft aan hoe de regels van het materiële recht worden gehandhaafd, zijn
tot stand gekomen door de regering en Staten-Generaal

Verordeningen = voorschriften van andere overheidsorganen dan de regering en Staten-
Generaal samen, die toch eenieder verbindende voorschriften bevatten (bijv. APV,
beschikkingen, AMvB)

Objectief recht = het geheel van geldende rechtsregels in Nederland

Subjectief recht = het recht van een persoon

Rangorde binnen wettelijke regelingen:
 Hogere gaan voor lagere regelingen
 Jongere gaan voor oudere regelingen
 Regelingen voor een bijzonder geval gaan voor algemene regelingen

Self-executing bepalingen = bepalingen van internationale verdragen die rechtstreekse
werking hebben

Jurisprudentie = rechtspraak, blijft van kracht zolang de rechtsregel niet opgenomen is een
wettelijke bepaling

Gewoonterecht = ‘recht’ dat is ontstaan uit gewoonten die gedurende lange tijd zijn gevolgd,
waardoor de overtuiging is ontstaan dat men zich naar deze regel moet gedragen

Ongeschreven recht = wetten die niet door daartoe bevoegde instanties zijn uitgevaardigd:
 Gewoonte
 Redelijkheid en billijkheid
 Algemene beginselen van behoorlijk bestuur

Rechtssubjecten = natuurlijke personen en rechtspersonen

, Rechtssubjecten:
Natuurlijke Privaatrechtelijke rechtspersonen Publiekrechtelijke Andere
personen rechtspersonen rechtspersonen

Mensen Naamloze en besloten Staat der Kerkgenootschappe
vennootschappen Nederlanden n
Verenigingen Provincies
Coöperaties Gemeenten
Onderlinge waarborgmaatschappij Waterschappen
Stichtingen

Handelingsbekwaam = men is in staat rechtshandelingen te verrichten

Stoffelijke goederen = zaken

Goederen:
 Zaken = vatbare stoffelijke voorwerpen
- Onroerende zaken = grond en al hetgeen erop is gebouwd of erin is geplant
- Roerende zaken = elke zaak die niet onroerend is
 Vermogensrechten = rechten die overdraagbaar zijn, ertoe strekken de
rechthebbende stoffelijk voordeel te verschaffen en verkregen zijn in ruil voor
stoffelijk voordeel

Eenheidsbeginsel = een onderdeel vormt een geheel met de hoofdzaak omdat ze zo hecht
verbonden zijn dat ze niet zonder beschadiging uit elkaar gehaald kunnen worden

Natrekking = een bepaalde zaak gaat een geheel vormen met een andere zaak

Registergoed = onroerende zaken, grote schepen en grote luchtvaartuigen, sommige
vermogensrechten (bijv. erfpachtrecht)

Niet-registergoed = alle andere goederen

Vermogensrechten:
 Absolute rechten = rechten die een rechtssubject kan uitoefenen tegenover iedereen
- Zakelijke rechten = absolute rechten die op zaken rusten
- Niet-zakelijke rechten = absolute rechten die op de voortbrengselen van de geest
rusten (bijv. auteursrecht of merkenrecht)
 Relatieve rechten = persoonlijke rechten = vorderingsrechten = rechten die een
rechtssubject slechts tegenover één persoon kan uitoefenen

Kenmerken van absolute rechten:
 Exclusiviteit = de eigenaar van het recht hoeft niet toe te staan dat een ander gebruik
maakt van zijn eigendom
 Zaaksgevolg/ Droit de suite = eigendomsrecht volgt de zaak, waar deze zaak ook is
 Gesloten systeem = er zijn niet meer zakelijke rechten dan in de wet zijn opgesomd