Leerdoel College 11 februari
Na afloop van deze bijeenkomst:
Ben je bekend met de leerdoelen en de werkwijze van het college crisis en
rampenbeheersing.
Weet je hoe jij je kunt voorbereiden voor iedere college
Ken je de groepsindeling en weet je de opdracht van de groep waar jij bent ingedeeld
Kun je definities van crisis en rampen uitleggen
Kun je uitleggen door welke drie oorzaken een crisis of ramp ontstaan en welke maatregelen
kunnen worden genomen om de crisis of ramp te voorkomen
Kun je de basis vereisten crisis management uitleggen
Kun je uitleggen welke maatregelen voor crisis en rampenbeheersing passen in de schakels
van de veiligheidsketen
Kun je de rampbestrijdingsprocessen uitleggen
Kun je uitleggen waarom er een nationaal handboek crisisbesluitvorming is en welke
hoofdlijn er in dit handboek wordt vastgelegd
Vragen inleiding crisis- en rampenbeheersing
Wat zijn de vier processen van de ‘Basis vereisten crisis management’?
1. Melden
Leerdoel vragenenIntroductie
alarmerenC + R / Hoofdlijnen en structuur C + R - 11 februari 1
a) Krijgen van essentiële gegevens over incident
b) Vertalen naar eerste hulp en inzet behoefte
c) Beschikbaar maken hulp
2. Opschalen en afschalen
a) Optimaal inzetten van de eenheden
b) Activeren benodigde mensen (diensten) en middelen
c) Afstemmen van aansturing over eenheden (diensten
d) Waarschuwen relevante partners
3. Leiding en coördinatie
a) Generieke wijze waarop systeem van incidentbestrijding is georganiseerd
b) Wijze waarop verantwoordelijkheden zijn verdeeld en gedelegeerd
c) Hoe is opperbevel en operationele leiding belegd
4. Informatiemanagement
a) Zo snel mogelijk verkrijgen van relevante informatie
b) Actief beschikbaar stellen aan alle functionarissen in de crisis organisatie
c) Alle onderdelen binnen de crisisorganisatie hebben op elk moment de beschikking
over actuele informatie
Door welke drie oorzaken kan een ramp of crisis ontstaan en welke maatregelen passen hierbij
om de ramp of crisis te voorkomen?
Drie oorzaken waardoor een ramp of crisis ontstaat:
I. Menselijk handelen en falen
o 80% van alle ongevallen/rampen duidelijk door menselijke fouten
II. Falen van organisaties
o Gebeurtenissen in maanden of jaren voorafgaand aan de ramp
III. Systemen zijn zo rampgevoelig
,Maatregelen om rampen te voorkomen:
I. Ergonomie
o Goede opleiding, vakbekwaamheid en voldoende controle
II. Kwaliteitssystemen
o Vroeg-signalering en goede communicatie
III. Systemen uitbannen vanwege inherente risico’s
o Buffers inbouwen of ontkoppelen
Complexiteit en ‘strakke’ koppeling tussen bedrijfsprocessen: kleine fouten en gebreken escaleren
snel tot grote problemen
Leg op basis van de schakels van de veiligheidsketen uit welke maatregel bij iedere schakel
mogelijk zijn. De vijfschakels:
1. Pro-actie – betreft alle maatregelen die bedoeld zijn om structurele oorzaken van
onveiligheid en incidenten te voorkomen of weg te nemen.
Bouwgrond reinigen voor gebruik, gevaarlijk vervoer uit woonwijk weren, vestigen
bedrijven met gevaarlijke of ontplofbare stoffen
2. Preventie – heeft betrekking op maatregelen die bedoeld zijn om de risico’s zo klein
mogelijk te houden en de gevolgen van eventuele ongevallen te beperken.
eisen koppelen aan vergunningen voor evenementen, bouwprojecten etc om op
die manier risico’s en ongevallen te beperken
3. Preparatie – is de voorbereiding op de bestrijding van rampen en crises.
vooraf plannen opstellen, de samenwerking oefenen en medewerkers op te leiden
en te trainen, materiaal aanschaffen
4. Repressie – is de daadwerkelijke reactie op rampen en crises.
5. Nazorg
Leerdoel vragen –Introductie
betreft deCzorg
+ R voor slachtoffers
/ Hoofdlijnen en en zaken als
structuur C +de
R -financiële afwikkeling,
11 februari 2
evaluatie en verantwoording na een ramp of crisis.
Leg uit wat wordt bedoeld dat de crisis en rampenorganisatie een ‘lege organisatie’ is.
• Rampenorganisatie is een lege organisatie
Rampenbestrijding niet aan één organisatie opgedragen
Feitelijke bestrijding door samenwerking: politie, brandweer en geneeskundige
hulpverlening. Gemeente ivm opvang etc van slachtoffers
Andere partijen (Energie, Waterschap, leger etc) afhankelijk van aard, omvang
incident
Zodra ramp voordoet wordt er opgeschaald.
, Hoe wordt in de Wet Veiligheidsregio een ramp gedefinieerd?
Een zwaar ongeval of een andere gebeurtenis waarbij het leven en de gezondheid van veel
personen, het milieu of grote materiele belangen in ernstige mate zijn geschaad of worden
bedreigd en waarbij een gecoördineerde inzet van diensten of organisaties van verschillende
disciplines is vereist om de dreiging weg te nemen of de schadelijke gevolgen te beperken.
Hoe wordt in de Wet Veiligheidsregio de rampbestrijding gedefinieerd?
Het geheel van maatregelen en voorzieningen, met inbegrip van de voorbereiding daarop, dat het
gemeentebestuur of het bestuur van een veiligheidsregio treft met het oog op een ramp, het
voorkomen van een ramp en het beperken van de gevolgen van een ramp.
Hoe wordt in de Wet veiligheidsregio een crisis gedefinieerd?
Een situatie waarin een vitaal belang van de samenleving is aangetast of dreigt te worden
aangetast:
Territoriale veiligheid
Fysieke veiligheid
Economische veiligheid
Ecologische veiligheid
Sociale en politieke stabiliteit
Hoe wordt in de Wet Veiligheidsregio de zxgrcrisisbestrijding gedefinieerd?
Het geheel van maatregelen en voorzieningen, met inbegrip van de voorbereiding daarop, dat het
gemeentebestuur of het bestuur van een veiligheidsregio in een crisis treft ter handhaving van de
openbare orde.
Het verloop van een ramp kan in drie fases worden ingedeeld. Hoe zien die drie fases eruit?
Acute fase
Crisismanagementfase
Nafase
Wat zijn devragen
Leerdoel vier hoofdprocessen
Introductie C +inR de bestrijding of
/ Hoofdlijnen enaanpak vanCeen
structuur + R crisis of ramp en wie
- 11 februari 3
verantwoordelijk voor de uitvoering van ieder proces?
1. Bron- en effectbestrijding/ Verantwoordelijk brandweer
2. Geneeskundige hulpverlening/ Verantwoordelijk GHOR
3. Rechtsorde en verkeer/ Verantwoordelijk Politie
4. Bevolkingszorg/ Verantwoordelijk Gemeente
Welke schakels van de veiligheidsketen vallen onder risico beheersing en welke schakels vallen
onder crisisbeheersing? Welke maatregelen worden in iedere schakel genomen?
Proactie en preventie = risicobeheersing
Preparatie, repressie en nazorg= crisisbeheersing
Leg uit waarom dit ‘nationaal handboek crisisbesluitvorming’ is vastgesteld en wat er in
hoofdlijn is vastgelegd?
In situaties waarbij de nationale veiligheid in het geding is of kan zijn en die vragen om sturing
door het Rijk kan de Commissie besluiten tot het van kracht verklaren van GRIP Rijk.
Het Handboek legt op hoofdlijnen de bevoegdheden, verantwoordelijkheden en kerntaken vast
van de belangrijkste actoren binnen de nationale crisisstructuur.
Waarom is het belangrijk dat het ‘nationaal handboek crisisbesluitvorming’ is vastgesteld?
Crisisbeheersing staat in dit kader voor het geheel van maatregelen en voorzieningen dat de
rijksoverheid treft in samenwerking met andere organisaties ter voorbereiding op, ten tijde van en
na afloop van intersectorale crises ter waarborging van de nationale veiligheid.
Na afloop van deze bijeenkomst:
Ben je bekend met de leerdoelen en de werkwijze van het college crisis en
rampenbeheersing.
Weet je hoe jij je kunt voorbereiden voor iedere college
Ken je de groepsindeling en weet je de opdracht van de groep waar jij bent ingedeeld
Kun je definities van crisis en rampen uitleggen
Kun je uitleggen door welke drie oorzaken een crisis of ramp ontstaan en welke maatregelen
kunnen worden genomen om de crisis of ramp te voorkomen
Kun je de basis vereisten crisis management uitleggen
Kun je uitleggen welke maatregelen voor crisis en rampenbeheersing passen in de schakels
van de veiligheidsketen
Kun je de rampbestrijdingsprocessen uitleggen
Kun je uitleggen waarom er een nationaal handboek crisisbesluitvorming is en welke
hoofdlijn er in dit handboek wordt vastgelegd
Vragen inleiding crisis- en rampenbeheersing
Wat zijn de vier processen van de ‘Basis vereisten crisis management’?
1. Melden
Leerdoel vragenenIntroductie
alarmerenC + R / Hoofdlijnen en structuur C + R - 11 februari 1
a) Krijgen van essentiële gegevens over incident
b) Vertalen naar eerste hulp en inzet behoefte
c) Beschikbaar maken hulp
2. Opschalen en afschalen
a) Optimaal inzetten van de eenheden
b) Activeren benodigde mensen (diensten) en middelen
c) Afstemmen van aansturing over eenheden (diensten
d) Waarschuwen relevante partners
3. Leiding en coördinatie
a) Generieke wijze waarop systeem van incidentbestrijding is georganiseerd
b) Wijze waarop verantwoordelijkheden zijn verdeeld en gedelegeerd
c) Hoe is opperbevel en operationele leiding belegd
4. Informatiemanagement
a) Zo snel mogelijk verkrijgen van relevante informatie
b) Actief beschikbaar stellen aan alle functionarissen in de crisis organisatie
c) Alle onderdelen binnen de crisisorganisatie hebben op elk moment de beschikking
over actuele informatie
Door welke drie oorzaken kan een ramp of crisis ontstaan en welke maatregelen passen hierbij
om de ramp of crisis te voorkomen?
Drie oorzaken waardoor een ramp of crisis ontstaat:
I. Menselijk handelen en falen
o 80% van alle ongevallen/rampen duidelijk door menselijke fouten
II. Falen van organisaties
o Gebeurtenissen in maanden of jaren voorafgaand aan de ramp
III. Systemen zijn zo rampgevoelig
,Maatregelen om rampen te voorkomen:
I. Ergonomie
o Goede opleiding, vakbekwaamheid en voldoende controle
II. Kwaliteitssystemen
o Vroeg-signalering en goede communicatie
III. Systemen uitbannen vanwege inherente risico’s
o Buffers inbouwen of ontkoppelen
Complexiteit en ‘strakke’ koppeling tussen bedrijfsprocessen: kleine fouten en gebreken escaleren
snel tot grote problemen
Leg op basis van de schakels van de veiligheidsketen uit welke maatregel bij iedere schakel
mogelijk zijn. De vijfschakels:
1. Pro-actie – betreft alle maatregelen die bedoeld zijn om structurele oorzaken van
onveiligheid en incidenten te voorkomen of weg te nemen.
Bouwgrond reinigen voor gebruik, gevaarlijk vervoer uit woonwijk weren, vestigen
bedrijven met gevaarlijke of ontplofbare stoffen
2. Preventie – heeft betrekking op maatregelen die bedoeld zijn om de risico’s zo klein
mogelijk te houden en de gevolgen van eventuele ongevallen te beperken.
eisen koppelen aan vergunningen voor evenementen, bouwprojecten etc om op
die manier risico’s en ongevallen te beperken
3. Preparatie – is de voorbereiding op de bestrijding van rampen en crises.
vooraf plannen opstellen, de samenwerking oefenen en medewerkers op te leiden
en te trainen, materiaal aanschaffen
4. Repressie – is de daadwerkelijke reactie op rampen en crises.
5. Nazorg
Leerdoel vragen –Introductie
betreft deCzorg
+ R voor slachtoffers
/ Hoofdlijnen en en zaken als
structuur C +de
R -financiële afwikkeling,
11 februari 2
evaluatie en verantwoording na een ramp of crisis.
Leg uit wat wordt bedoeld dat de crisis en rampenorganisatie een ‘lege organisatie’ is.
• Rampenorganisatie is een lege organisatie
Rampenbestrijding niet aan één organisatie opgedragen
Feitelijke bestrijding door samenwerking: politie, brandweer en geneeskundige
hulpverlening. Gemeente ivm opvang etc van slachtoffers
Andere partijen (Energie, Waterschap, leger etc) afhankelijk van aard, omvang
incident
Zodra ramp voordoet wordt er opgeschaald.
, Hoe wordt in de Wet Veiligheidsregio een ramp gedefinieerd?
Een zwaar ongeval of een andere gebeurtenis waarbij het leven en de gezondheid van veel
personen, het milieu of grote materiele belangen in ernstige mate zijn geschaad of worden
bedreigd en waarbij een gecoördineerde inzet van diensten of organisaties van verschillende
disciplines is vereist om de dreiging weg te nemen of de schadelijke gevolgen te beperken.
Hoe wordt in de Wet Veiligheidsregio de rampbestrijding gedefinieerd?
Het geheel van maatregelen en voorzieningen, met inbegrip van de voorbereiding daarop, dat het
gemeentebestuur of het bestuur van een veiligheidsregio treft met het oog op een ramp, het
voorkomen van een ramp en het beperken van de gevolgen van een ramp.
Hoe wordt in de Wet veiligheidsregio een crisis gedefinieerd?
Een situatie waarin een vitaal belang van de samenleving is aangetast of dreigt te worden
aangetast:
Territoriale veiligheid
Fysieke veiligheid
Economische veiligheid
Ecologische veiligheid
Sociale en politieke stabiliteit
Hoe wordt in de Wet Veiligheidsregio de zxgrcrisisbestrijding gedefinieerd?
Het geheel van maatregelen en voorzieningen, met inbegrip van de voorbereiding daarop, dat het
gemeentebestuur of het bestuur van een veiligheidsregio in een crisis treft ter handhaving van de
openbare orde.
Het verloop van een ramp kan in drie fases worden ingedeeld. Hoe zien die drie fases eruit?
Acute fase
Crisismanagementfase
Nafase
Wat zijn devragen
Leerdoel vier hoofdprocessen
Introductie C +inR de bestrijding of
/ Hoofdlijnen enaanpak vanCeen
structuur + R crisis of ramp en wie
- 11 februari 3
verantwoordelijk voor de uitvoering van ieder proces?
1. Bron- en effectbestrijding/ Verantwoordelijk brandweer
2. Geneeskundige hulpverlening/ Verantwoordelijk GHOR
3. Rechtsorde en verkeer/ Verantwoordelijk Politie
4. Bevolkingszorg/ Verantwoordelijk Gemeente
Welke schakels van de veiligheidsketen vallen onder risico beheersing en welke schakels vallen
onder crisisbeheersing? Welke maatregelen worden in iedere schakel genomen?
Proactie en preventie = risicobeheersing
Preparatie, repressie en nazorg= crisisbeheersing
Leg uit waarom dit ‘nationaal handboek crisisbesluitvorming’ is vastgesteld en wat er in
hoofdlijn is vastgelegd?
In situaties waarbij de nationale veiligheid in het geding is of kan zijn en die vragen om sturing
door het Rijk kan de Commissie besluiten tot het van kracht verklaren van GRIP Rijk.
Het Handboek legt op hoofdlijnen de bevoegdheden, verantwoordelijkheden en kerntaken vast
van de belangrijkste actoren binnen de nationale crisisstructuur.
Waarom is het belangrijk dat het ‘nationaal handboek crisisbesluitvorming’ is vastgesteld?
Crisisbeheersing staat in dit kader voor het geheel van maatregelen en voorzieningen dat de
rijksoverheid treft in samenwerking met andere organisaties ter voorbereiding op, ten tijde van en
na afloop van intersectorale crises ter waarborging van de nationale veiligheid.
