Kennisdoelen uitgewerkt
De student relateert normen en waarden aan het logopedisch handelen.
Norm = regel die goed gedrag voorschrijft (niet liegen, elkaar laten
uitpraten, niet doden etc.). Achter een norm zit een waarde. Voorbeelden
staan in de Beroepscode.
Waarde = iets waar je naar streeft in het leven. Het gaat om een
bepaalde invulling van wat je goed vindt en geeft richting aan van wat je
wenselijk acht. Is een abstract begrip.
Deugd = Een goede karaktereigenschap die gedrag stuurt.
Bv. norm = geen afval op straat gooien; waarde = respect voor het milieu.
De student herkent en benoemt welke vier principes uit de
gezondheidsethiek volgens Beauchamps & Childress (2001) een rol spelen
in een gegeven casus.
- Respect voor autonomie:
o Vrijwilligheid
o Authenticiteit
o Doelbewuste overweging
- Weldoen/goed doen: het goede bevorderen of tot stand brengen
- Niet-schaden: handelen dat geen schade toebrengt, het voorkomen van
schade of het wegnemen of verhelpen van schade
- Rechtvaardigheid: ‘eerlijk verdelen’ en ‘gelijkheid’
De student relateert voorbeelden uit het paramedisch handelen aan
stromingen binnen ethiek.
Gevolgethiek/utilisme
Uitgangspunt = gevolg van de handeling. Een handeling is goed als de
gevolgen van de handelingen goed zijn. Resultaat is belangrijk: moet
‘nuttig’ zijn en zoveel mogelijk ‘geluk’ opbrengen voor de samenleving. De
handeling met de meeste positieve gevolgen is moreel gezien de juiste
(treinprobleem).
Beginselethiek/plichtsetiek
Uitgangspunt = beginsel (waarde). Als men voldoet aan dat beginsel is de
handeling juist. Je komt tot moreel juiste keuzes wanneer je volgens
ethische normen handelt. De plichtsethiek stelt dat de mens de plicht
heeft zich te allen tijde aan deze normen te houden. Het is volgens deze
theorie nooit gerechtvaardigd om te doden, ook niet als je daarmee
meerdere mensenlevens redt.
Deugdenethiek
Weinig richtlijnen. Handelen vanuit een deugdzame houding:
- Deugden staan centraal, bv. moed, dapperheid, wijsheid
- Combinatie van verstand en gevoel
- Beschrijft wat voor mens je moet zijn
,De student herkent fases in de zorgethiek.
In de zorgethiek kijk je met een kritische blik naar het eigen handelen en
dat van collega’s. De zorgverlener heeft boven alles aandacht voor het
appel dat de ander op hem doet.
1. Oog hebben voor (‘caring about’). Een logopedist ziet gauw wat er mis
is, bv. problemen met eten en drinken door een gestoorde slik.
2. Ervoor zorgen dat (‘taking care of’). Bij de uitoefening van de diverse
rollen neemt de logopedist de verantwoordelijkheid op zich om aan de
slag te gaan.
3. Zorgen (‘care giving’). De logopedist doet een eet- en drinkobservatie,
adviseert de verzorging en evalueert regelmatig het verloop. Hij doet
het werk vakkundig en competent en hanteert de juiste rollen.
4. Reageren op zorg (‘care receiving’). Zorgverlener en -vrager zien elkaar
en geven elkaar erkenning, in een onderlinge afhankelijkheid en
wederkerigheid. De onderlinge betrekking is primair; dit impliceert dat
de zorgverlener ook op zichzelf af moet stemmen.
De student herkent ethische dilemma’s in het logopedisch handelen.
Duh.
De student relateert ethische kwesties aan de Beroepscode en wet- en
regelgeving voor logopedisten.
Oke.
De student definieert het gebruiksdoel en betrekt de volgende wet- en
regelgeving in beslissingen over praktijkvoering en patiënten.
Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG)
Verplichtingen voor het omgaan met privacygevoelige informatie van
cliënten of aangemelde cliënten, zoals dossiers en informatievoorziening,
in 4 hoofdgebieden: juridisch, ICT, organisatieprocedures en opleiding.
, Wet Beroepen in de Gezondheidszorg (BIG)
- Directe toegankelijkheid
- Kwaliteitsbeleid
- Opleidingseisen
- Deskundigheidsgebied logopedist (besluit logopedist)
Doelen BIG:
- Titelbescherming door registratie en opleiding
- Voorbehouden handelingen
- Tuchtrecht: College van Toezicht van de NVLF
- Strafbepalingen
Doel Wet BIG:
- Bevordering en bewaking kwaliteit van de beroepsuitoefening
- Bescherming patiënt tegen ondeskundig en onzorgvuldig handelen door
beroepsbeoefenaren
Logopedie = opleidingstitel (geen beroepstitel). Rijksoverheid:
“Zorgverleners met een beschermde opleidingstitel worden niet
ingeschreven in het BIG-register.”
Opleidingstitel:
- Geen registratie in BIG-register
- Wel in Kwaliteitsregister Paramedici
- Geen tuchtrecht
- Deskundigheid op een bepaald gebied in de gezondheidszorg
Voorbehouden handeling: een handeling die beroepshalve slechts mag
worden uitgevoerd door personen die een bepaalde titel dragen. Binnen
de gezondheidszorg worden deze handelingen beschreven in artikel 36
van de Wet BIG. Het betreft handelingen die onaanvaardbare risico's met
zich meebrengen als zij door ondeskundigen worden verricht.
Logopedisten mogen vaak geen voorbehouden handelingen doen, maar
kunnen hiervoor wel opdracht geven (FEES, laryngoscopie).
Mogen wel gedaan worden in opdracht van een bevoegde:
De opdrachtgever is verantwoordelijk voor:
- Het stellen van de diagnose
- Het verlenen van de opdracht
- De inhoud van de opdracht
- Het zo nodig geven van aanwijzingen
- Het zo nodig houden van toezicht
- De mogelijkheid van tussenkomst
- Het vaststellen van de bekwaamheid opdrachtnemer
De opdrachtnemer is verantwoordelijk voor:
- Het uitvoeren van de opdracht
- Het volgen van de gegeven aanwijzingen
- Het beschikken over de bekwaamheid om de handeling uit te voeren
De student relateert normen en waarden aan het logopedisch handelen.
Norm = regel die goed gedrag voorschrijft (niet liegen, elkaar laten
uitpraten, niet doden etc.). Achter een norm zit een waarde. Voorbeelden
staan in de Beroepscode.
Waarde = iets waar je naar streeft in het leven. Het gaat om een
bepaalde invulling van wat je goed vindt en geeft richting aan van wat je
wenselijk acht. Is een abstract begrip.
Deugd = Een goede karaktereigenschap die gedrag stuurt.
Bv. norm = geen afval op straat gooien; waarde = respect voor het milieu.
De student herkent en benoemt welke vier principes uit de
gezondheidsethiek volgens Beauchamps & Childress (2001) een rol spelen
in een gegeven casus.
- Respect voor autonomie:
o Vrijwilligheid
o Authenticiteit
o Doelbewuste overweging
- Weldoen/goed doen: het goede bevorderen of tot stand brengen
- Niet-schaden: handelen dat geen schade toebrengt, het voorkomen van
schade of het wegnemen of verhelpen van schade
- Rechtvaardigheid: ‘eerlijk verdelen’ en ‘gelijkheid’
De student relateert voorbeelden uit het paramedisch handelen aan
stromingen binnen ethiek.
Gevolgethiek/utilisme
Uitgangspunt = gevolg van de handeling. Een handeling is goed als de
gevolgen van de handelingen goed zijn. Resultaat is belangrijk: moet
‘nuttig’ zijn en zoveel mogelijk ‘geluk’ opbrengen voor de samenleving. De
handeling met de meeste positieve gevolgen is moreel gezien de juiste
(treinprobleem).
Beginselethiek/plichtsetiek
Uitgangspunt = beginsel (waarde). Als men voldoet aan dat beginsel is de
handeling juist. Je komt tot moreel juiste keuzes wanneer je volgens
ethische normen handelt. De plichtsethiek stelt dat de mens de plicht
heeft zich te allen tijde aan deze normen te houden. Het is volgens deze
theorie nooit gerechtvaardigd om te doden, ook niet als je daarmee
meerdere mensenlevens redt.
Deugdenethiek
Weinig richtlijnen. Handelen vanuit een deugdzame houding:
- Deugden staan centraal, bv. moed, dapperheid, wijsheid
- Combinatie van verstand en gevoel
- Beschrijft wat voor mens je moet zijn
,De student herkent fases in de zorgethiek.
In de zorgethiek kijk je met een kritische blik naar het eigen handelen en
dat van collega’s. De zorgverlener heeft boven alles aandacht voor het
appel dat de ander op hem doet.
1. Oog hebben voor (‘caring about’). Een logopedist ziet gauw wat er mis
is, bv. problemen met eten en drinken door een gestoorde slik.
2. Ervoor zorgen dat (‘taking care of’). Bij de uitoefening van de diverse
rollen neemt de logopedist de verantwoordelijkheid op zich om aan de
slag te gaan.
3. Zorgen (‘care giving’). De logopedist doet een eet- en drinkobservatie,
adviseert de verzorging en evalueert regelmatig het verloop. Hij doet
het werk vakkundig en competent en hanteert de juiste rollen.
4. Reageren op zorg (‘care receiving’). Zorgverlener en -vrager zien elkaar
en geven elkaar erkenning, in een onderlinge afhankelijkheid en
wederkerigheid. De onderlinge betrekking is primair; dit impliceert dat
de zorgverlener ook op zichzelf af moet stemmen.
De student herkent ethische dilemma’s in het logopedisch handelen.
Duh.
De student relateert ethische kwesties aan de Beroepscode en wet- en
regelgeving voor logopedisten.
Oke.
De student definieert het gebruiksdoel en betrekt de volgende wet- en
regelgeving in beslissingen over praktijkvoering en patiënten.
Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG)
Verplichtingen voor het omgaan met privacygevoelige informatie van
cliënten of aangemelde cliënten, zoals dossiers en informatievoorziening,
in 4 hoofdgebieden: juridisch, ICT, organisatieprocedures en opleiding.
, Wet Beroepen in de Gezondheidszorg (BIG)
- Directe toegankelijkheid
- Kwaliteitsbeleid
- Opleidingseisen
- Deskundigheidsgebied logopedist (besluit logopedist)
Doelen BIG:
- Titelbescherming door registratie en opleiding
- Voorbehouden handelingen
- Tuchtrecht: College van Toezicht van de NVLF
- Strafbepalingen
Doel Wet BIG:
- Bevordering en bewaking kwaliteit van de beroepsuitoefening
- Bescherming patiënt tegen ondeskundig en onzorgvuldig handelen door
beroepsbeoefenaren
Logopedie = opleidingstitel (geen beroepstitel). Rijksoverheid:
“Zorgverleners met een beschermde opleidingstitel worden niet
ingeschreven in het BIG-register.”
Opleidingstitel:
- Geen registratie in BIG-register
- Wel in Kwaliteitsregister Paramedici
- Geen tuchtrecht
- Deskundigheid op een bepaald gebied in de gezondheidszorg
Voorbehouden handeling: een handeling die beroepshalve slechts mag
worden uitgevoerd door personen die een bepaalde titel dragen. Binnen
de gezondheidszorg worden deze handelingen beschreven in artikel 36
van de Wet BIG. Het betreft handelingen die onaanvaardbare risico's met
zich meebrengen als zij door ondeskundigen worden verricht.
Logopedisten mogen vaak geen voorbehouden handelingen doen, maar
kunnen hiervoor wel opdracht geven (FEES, laryngoscopie).
Mogen wel gedaan worden in opdracht van een bevoegde:
De opdrachtgever is verantwoordelijk voor:
- Het stellen van de diagnose
- Het verlenen van de opdracht
- De inhoud van de opdracht
- Het zo nodig geven van aanwijzingen
- Het zo nodig houden van toezicht
- De mogelijkheid van tussenkomst
- Het vaststellen van de bekwaamheid opdrachtnemer
De opdrachtnemer is verantwoordelijk voor:
- Het uitvoeren van de opdracht
- Het volgen van de gegeven aanwijzingen
- Het beschikken over de bekwaamheid om de handeling uit te voeren
