CASE STUDY
Gedragsmatige interventies bij depressieve gevoelens na een
CVA
HBO-verpleegkunde (bachelor, voltijd)
Naam:
Studentnummer:
Klas:
Inleverdatum: 25-02-2019
Studieonderdeel: Afstudeeropdracht: Case Study
Eerst examinator:
Tweede examinator:
Studiegidsnummer: 4518AFCSPA
Onderwerp: Depressieve gevoelens na een CVA
Aantal woorden: 3246
,Inhoudsopgave
H1. INLEIDING........................................................................................................................................................ 3
1.1 CASUS.....................................................................................................................................................................3
1.2 ONDERZOEKSVRAAG..................................................................................................................................................3
H2. GEVALSBESCHRIJVING..................................................................................................................................... 4
2.1 VOORGESCHIEDENIS.................................................................................................................................................. 4
2.2 ZIEKTEBEELDEN.........................................................................................................................................................4
2.2.1 GEVOLGEN VOOR DE PATIËNT...................................................................................................................................5
2.3 HET ICF-MODEL....................................................................................................................................................... 5
2.4 VERPLEEGKUNDIGE DIAGNOSEN...................................................................................................................................6
2.5 HUIDIG BELEID..........................................................................................................................................................7
2.6 MULTIDISCIPLINAIRE TAAKVERDELING............................................................................................................................7
2.7 GEZONDHEIDSPROBLEEM............................................................................................................................................7
H3. METHODE........................................................................................................................................................ 8
3.1 LITERATUURSTUDIE....................................................................................................................................................8
3.2 PRAKTIJKONDERZOEK.................................................................................................................................................8
H4. VERDIEPING..................................................................................................................................................... 9
4.1 LITERATUURONDERZOEK.............................................................................................................................................9
4.2 PRAKTIJKONDERZOEK...............................................................................................................................................10
H5. BESPREKING.................................................................................................................................................. 11
5.1 EFFECT..................................................................................................................................................................11
5.2 BEWIJS..................................................................................................................................................................12
5.4 AANGRIJPINGSPUNT EN WERKINGSMECHANISME...........................................................................................................12
5.5 AANVAARDBAARHEID VOOR DE PATIËNT......................................................................................................................12
5.6 HAALBAARHEID INTERVENTIE.....................................................................................................................................13
H6. DISCUSSIE, CONCLUSIE EN AANBEVELINGEN.................................................................................................. 14
6.1 DISCUSSIE..............................................................................................................................................................14
6.2 CONCLUSIE............................................................................................................................................................14
6.3 AANBEVELINGEN.....................................................................................................................................................14
BRONNENLIJST.................................................................................................................................................... 15
BIJLAGE............................................................................................................................................................... 16
BIJLAGE 1: ENQUÊTE.....................................................................................................................................................16
BIJLAGE 2: SEMIGESTRUCTUREERD INTERVIEW MET DE MEDISCH MAATSCHAPPELIJK WERKER......................................................18
2
, H1. Inleiding
1.1 casus
Mevrouw C. (64 jaar) is opgenomen met hoofdpijn, braken en geheugenverlies. Beeldvormend onderzoek
toonde een bloeding uit een aneurysma aan. Er werd een ingreep uitgevoerd, waarbij het aneurysma
werd gecoild. Na de ingreep heeft mevrouw als restverschijnsel een parese aan de linkerkant
overgehouden.
De psychiater is in consult gevraagd omdat mevrouw suïcidale gedachten en depressieve gevoelens heeft
sinds de verlamming. Mevrouw geeft aan het leven niet meer te zien zitten, omdat zij naar eigen zeggen
niets meer kan. Ze is altijd actief geweest en het liefst buiten. Ze weet niet meer wat voor nut het leven
nu nog heeft als ze dit niet meer kan. Ze wil niet alleen maar in bed liggen en ziet zichzelf niet in een
rolstoel. Ze zegt dat het wat haar betreft prima is als ze er morgen niet meer zou zijn.
Mevrouw ervaart haar familie en vrienden niet als een reden om te blijven leven. Ze vindt dat ze dan een
last is voor haar man en naasten. Ze zou zo ook geen andere positieve dingen weten waarvoor ze wil
blijven leven.
De psychiater heeft mevrouw uitleg gegeven dat veel mensen met een plotselinge beperking tijd nodig
hebben om zich aan te passen om vervolgens het leven na verloop van tijd weer meer te kunnen
waarderen. Mevrouw geeft aan dit een fijn gevoel te vinden maar ook iets wat ze zich op dit moment
slecht voor kan stellen. Mevrouw geeft aan open te staan voor gesprekken om te helpen met coping en
acceptatie.
1.2 Onderzoeksvraag
Voor deze mevrouw zal verpleegkundige gedragstherapie kunnen helpen dat steun en structuur biedt.
Om ervoor te zorgen dat ze haar toekomst niet meer als zinloos ervaart en hoop krijgt om te kunnen
revalideren.
Gedragsmatige interventies proberen om vanuit de cognitie, te leren om anders in gedrag met situaties
om te gaan en daarmee vaak ook de emotionele beleving te beïnvloeden (1).
In het Neurocentrum worden nu weinig verpleegkundige interventies uitgevoerd wanneer een patiënt
depressieve gevoelens uit. Het is voor de verpleegkundige onduidelijk wat hun aandeel is bij de
behandeling en de omgang van depressieve gevoelens. Bij deze mevrouw zijn de psychiater en de
medisch maatschappelijk werker (MMW) in consult gevraagd, maar verder zijn geen verpleegkundige
interventies uitgevoerd. Verpleegkundigen zien de patiënt veel en kunnen op de gevoelens van de patiënt
inspelen. Door onderzoek te doen wordt er meer over het aandeel van de verpleegkundige bekend. Zij
kunnen dan inspelen op dit verpleegkundig probleem en de beste zorg leveren op somatisch en psychisch
niveau. Ruim 20 tot 50% van de patiënten ontwikkelt depressieve gevoelens na het hebben doorgemaakt
van een CVA (2). Wat maakt dat dit een maatschappelijk probleem is.
De onderzoeksvraag die uit deze casus naar voren komt is: “Welke gedragsmatige interventies zijn het
meest geschikt voor het verbeteren van de stemming bij een patiënt die een CVA heeft doorgemaakt en
hierdoor halfzijdig verlamd is en depressieve gevoelens ervaart?”
3
Gedragsmatige interventies bij depressieve gevoelens na een
CVA
HBO-verpleegkunde (bachelor, voltijd)
Naam:
Studentnummer:
Klas:
Inleverdatum: 25-02-2019
Studieonderdeel: Afstudeeropdracht: Case Study
Eerst examinator:
Tweede examinator:
Studiegidsnummer: 4518AFCSPA
Onderwerp: Depressieve gevoelens na een CVA
Aantal woorden: 3246
,Inhoudsopgave
H1. INLEIDING........................................................................................................................................................ 3
1.1 CASUS.....................................................................................................................................................................3
1.2 ONDERZOEKSVRAAG..................................................................................................................................................3
H2. GEVALSBESCHRIJVING..................................................................................................................................... 4
2.1 VOORGESCHIEDENIS.................................................................................................................................................. 4
2.2 ZIEKTEBEELDEN.........................................................................................................................................................4
2.2.1 GEVOLGEN VOOR DE PATIËNT...................................................................................................................................5
2.3 HET ICF-MODEL....................................................................................................................................................... 5
2.4 VERPLEEGKUNDIGE DIAGNOSEN...................................................................................................................................6
2.5 HUIDIG BELEID..........................................................................................................................................................7
2.6 MULTIDISCIPLINAIRE TAAKVERDELING............................................................................................................................7
2.7 GEZONDHEIDSPROBLEEM............................................................................................................................................7
H3. METHODE........................................................................................................................................................ 8
3.1 LITERATUURSTUDIE....................................................................................................................................................8
3.2 PRAKTIJKONDERZOEK.................................................................................................................................................8
H4. VERDIEPING..................................................................................................................................................... 9
4.1 LITERATUURONDERZOEK.............................................................................................................................................9
4.2 PRAKTIJKONDERZOEK...............................................................................................................................................10
H5. BESPREKING.................................................................................................................................................. 11
5.1 EFFECT..................................................................................................................................................................11
5.2 BEWIJS..................................................................................................................................................................12
5.4 AANGRIJPINGSPUNT EN WERKINGSMECHANISME...........................................................................................................12
5.5 AANVAARDBAARHEID VOOR DE PATIËNT......................................................................................................................12
5.6 HAALBAARHEID INTERVENTIE.....................................................................................................................................13
H6. DISCUSSIE, CONCLUSIE EN AANBEVELINGEN.................................................................................................. 14
6.1 DISCUSSIE..............................................................................................................................................................14
6.2 CONCLUSIE............................................................................................................................................................14
6.3 AANBEVELINGEN.....................................................................................................................................................14
BRONNENLIJST.................................................................................................................................................... 15
BIJLAGE............................................................................................................................................................... 16
BIJLAGE 1: ENQUÊTE.....................................................................................................................................................16
BIJLAGE 2: SEMIGESTRUCTUREERD INTERVIEW MET DE MEDISCH MAATSCHAPPELIJK WERKER......................................................18
2
, H1. Inleiding
1.1 casus
Mevrouw C. (64 jaar) is opgenomen met hoofdpijn, braken en geheugenverlies. Beeldvormend onderzoek
toonde een bloeding uit een aneurysma aan. Er werd een ingreep uitgevoerd, waarbij het aneurysma
werd gecoild. Na de ingreep heeft mevrouw als restverschijnsel een parese aan de linkerkant
overgehouden.
De psychiater is in consult gevraagd omdat mevrouw suïcidale gedachten en depressieve gevoelens heeft
sinds de verlamming. Mevrouw geeft aan het leven niet meer te zien zitten, omdat zij naar eigen zeggen
niets meer kan. Ze is altijd actief geweest en het liefst buiten. Ze weet niet meer wat voor nut het leven
nu nog heeft als ze dit niet meer kan. Ze wil niet alleen maar in bed liggen en ziet zichzelf niet in een
rolstoel. Ze zegt dat het wat haar betreft prima is als ze er morgen niet meer zou zijn.
Mevrouw ervaart haar familie en vrienden niet als een reden om te blijven leven. Ze vindt dat ze dan een
last is voor haar man en naasten. Ze zou zo ook geen andere positieve dingen weten waarvoor ze wil
blijven leven.
De psychiater heeft mevrouw uitleg gegeven dat veel mensen met een plotselinge beperking tijd nodig
hebben om zich aan te passen om vervolgens het leven na verloop van tijd weer meer te kunnen
waarderen. Mevrouw geeft aan dit een fijn gevoel te vinden maar ook iets wat ze zich op dit moment
slecht voor kan stellen. Mevrouw geeft aan open te staan voor gesprekken om te helpen met coping en
acceptatie.
1.2 Onderzoeksvraag
Voor deze mevrouw zal verpleegkundige gedragstherapie kunnen helpen dat steun en structuur biedt.
Om ervoor te zorgen dat ze haar toekomst niet meer als zinloos ervaart en hoop krijgt om te kunnen
revalideren.
Gedragsmatige interventies proberen om vanuit de cognitie, te leren om anders in gedrag met situaties
om te gaan en daarmee vaak ook de emotionele beleving te beïnvloeden (1).
In het Neurocentrum worden nu weinig verpleegkundige interventies uitgevoerd wanneer een patiënt
depressieve gevoelens uit. Het is voor de verpleegkundige onduidelijk wat hun aandeel is bij de
behandeling en de omgang van depressieve gevoelens. Bij deze mevrouw zijn de psychiater en de
medisch maatschappelijk werker (MMW) in consult gevraagd, maar verder zijn geen verpleegkundige
interventies uitgevoerd. Verpleegkundigen zien de patiënt veel en kunnen op de gevoelens van de patiënt
inspelen. Door onderzoek te doen wordt er meer over het aandeel van de verpleegkundige bekend. Zij
kunnen dan inspelen op dit verpleegkundig probleem en de beste zorg leveren op somatisch en psychisch
niveau. Ruim 20 tot 50% van de patiënten ontwikkelt depressieve gevoelens na het hebben doorgemaakt
van een CVA (2). Wat maakt dat dit een maatschappelijk probleem is.
De onderzoeksvraag die uit deze casus naar voren komt is: “Welke gedragsmatige interventies zijn het
meest geschikt voor het verbeteren van de stemming bij een patiënt die een CVA heeft doorgemaakt en
hierdoor halfzijdig verlamd is en depressieve gevoelens ervaart?”
3
