Samenvatting Pedagogosch Didactisch Handelen (PDB)
Inhoudsopgave
Blz
H1 Observeren 2
H2 Ontwikkeling van kinderen 4
H3 Sociaal-culturele achtergrond 7
H4 Pedagogisch klimaat in de groep 9
H5 Kinderen begeleiden: relatie 12
H6 Kinderen begeleiden: competentie en autonomie 15
H7 Hoe kinderen leren 18
H8 Didactische vormgeving 21
H9 Onderwijssituatie 24
H10 Werk- en organisatievormen 26
H11 Klassenmanagement, inrichting en leermiddelen 28
1
,H1 Observeren
1.1 Functies van observeren
Ontwikkeling volgen (inzicht in wat ze kennen en kunnen)
Passende begeleiding
Beeldvorming (beeld schetsen, kijken naar)
Verschillende aspecten:
o Prestaties
o Werkhouding
o Betrokkenheid en welbevinden
o Persoonlijkheid
o Relatie met leerkracht
o Sociale vaardigheden
o Omgang met andere kinderen in de klas
Valkuilen:
o Vooroordelen
o Stemming
o Persoonlijke ervaringen
o Sociaal/culturele achtergrond (wat vind je normaal)
o Emotionele betrokkenheid (zwak voor een kind)
o Projectie (projecteert jezelf op een ander)
1.2 Gedrag
Stimulus (oorzaak): Dat wat het gedrag uitlokt (lichamelijk, gedachten, actie etc)
Respons (gevolg): Effect van gedrag
Naar beide kijken om te weten hoe je effectief reageert (onderzoek!)
Selectief waarnemen: Je maakt selectie uit wat je ziet (oplossing: van te voren bedenken
waar je op gaat letten
1.3 Waarnemen
Bewust waarnemen: observeren, doelbewust
Prikkel -> gewaarwording -> verwerking -> waarneming
Welke prikkels je selecteert is afhankelijk van:
o Wat je zintuigen kunnen waarnemen
o Je psychische toestand
o Je ervaring
o De aard van de prikkel
Volgende waarnemingsprincipes spelen een rol bij het herkennen van figuren
o Gelijkheid (neiging prikkels die op elkaar lijken tot een groep te vormen)
o Nabijheid (prikkels die dicht bij elkaar liggen zie je als eenheid)
o Geslotenheid (neiging losse brokken info samen te voegen tot een gesloten geheel)
o Voortzetting (neiging prikkels zo waar te nemen dat ze vloeiend overlopen)
2
, 1.4 Observeren in de praktijk
Doelbewust en planmatig (feiten)
Stappenplan (voorbereiding)
1. algemene gegevens (korte omschrijving persoon observatie)
2. Aanleiding (concreet opschrijven aanleiding van observatie)
3. Observatiedoel en vraagstelling (Doel formuleren en welke vraag je wilt
beantwoorden met de observatie) Hieruit blijkt:
Wie, welke gedrag en in welke situatie?
4. Concreet gedrag (alles concreet opschrijven wat je belangrijk lijkt)
5. Observatiecategorieën (berperk tot max. 8)
Duidelijk, volledig, uitsluitend en in evenwicht
6. Observatiemethode (welke methode gebruik je en waarom? Hoe uitvoeren?
7. Plaats en tijd (Stel omstandigheden vast)
Ruimte waar observatie plaatsvindt
Situaties waarin je gaat observeren
Tijdstip observatie
Personen die meewerken aan de observatie
Observatiemethoden
o Participerende observatie
Observator neemt zelf deel aan de handeling van de persoon
Voordeel: Je kunt zelf vorm en richting geven aan de activiteit
Nadeel: Je oefent invloed uit op gedrag en kunt pas na de tijd opschrijven
Methode: HOREB Handelingsgericht Observeren, Registreren en Evalueren in
Basisontwikkeling
o Niet-participerende observatie (observator = toeschouwer)
o Ongestructureerde observatie
Geen uniforme strenge regels vooraf opgesteld
Geen vaste afspraken gemaakt voor beschrijving observatie
Observeren aan de hand van vraagstelling het gedrag
Info tijdens of achteraf registreren (vorm van beschrijvend verslag)
o Gestructureerde observatie
Moment of gebeurtenis
o Continu observeren
o Op bepaalde momenten (time sampling)
o Tijdens bepaalde gebeurtenissen (event sampling)
o Combinatie van deze mogelijkheden
Registratiemogelijkheden
o Beschrijvende observatie
o Observatieschema
o Coderingssysteem (geen namen, nummers)
o Beoordelingsschaal (hierop geef je score aan van bepaald gedrag, subjactief)
Rapportage
o Voorblad persoonlijke gegevens
o De aanleiding van het rapport
o Aard van het contact met het kind
3
Inhoudsopgave
Blz
H1 Observeren 2
H2 Ontwikkeling van kinderen 4
H3 Sociaal-culturele achtergrond 7
H4 Pedagogisch klimaat in de groep 9
H5 Kinderen begeleiden: relatie 12
H6 Kinderen begeleiden: competentie en autonomie 15
H7 Hoe kinderen leren 18
H8 Didactische vormgeving 21
H9 Onderwijssituatie 24
H10 Werk- en organisatievormen 26
H11 Klassenmanagement, inrichting en leermiddelen 28
1
,H1 Observeren
1.1 Functies van observeren
Ontwikkeling volgen (inzicht in wat ze kennen en kunnen)
Passende begeleiding
Beeldvorming (beeld schetsen, kijken naar)
Verschillende aspecten:
o Prestaties
o Werkhouding
o Betrokkenheid en welbevinden
o Persoonlijkheid
o Relatie met leerkracht
o Sociale vaardigheden
o Omgang met andere kinderen in de klas
Valkuilen:
o Vooroordelen
o Stemming
o Persoonlijke ervaringen
o Sociaal/culturele achtergrond (wat vind je normaal)
o Emotionele betrokkenheid (zwak voor een kind)
o Projectie (projecteert jezelf op een ander)
1.2 Gedrag
Stimulus (oorzaak): Dat wat het gedrag uitlokt (lichamelijk, gedachten, actie etc)
Respons (gevolg): Effect van gedrag
Naar beide kijken om te weten hoe je effectief reageert (onderzoek!)
Selectief waarnemen: Je maakt selectie uit wat je ziet (oplossing: van te voren bedenken
waar je op gaat letten
1.3 Waarnemen
Bewust waarnemen: observeren, doelbewust
Prikkel -> gewaarwording -> verwerking -> waarneming
Welke prikkels je selecteert is afhankelijk van:
o Wat je zintuigen kunnen waarnemen
o Je psychische toestand
o Je ervaring
o De aard van de prikkel
Volgende waarnemingsprincipes spelen een rol bij het herkennen van figuren
o Gelijkheid (neiging prikkels die op elkaar lijken tot een groep te vormen)
o Nabijheid (prikkels die dicht bij elkaar liggen zie je als eenheid)
o Geslotenheid (neiging losse brokken info samen te voegen tot een gesloten geheel)
o Voortzetting (neiging prikkels zo waar te nemen dat ze vloeiend overlopen)
2
, 1.4 Observeren in de praktijk
Doelbewust en planmatig (feiten)
Stappenplan (voorbereiding)
1. algemene gegevens (korte omschrijving persoon observatie)
2. Aanleiding (concreet opschrijven aanleiding van observatie)
3. Observatiedoel en vraagstelling (Doel formuleren en welke vraag je wilt
beantwoorden met de observatie) Hieruit blijkt:
Wie, welke gedrag en in welke situatie?
4. Concreet gedrag (alles concreet opschrijven wat je belangrijk lijkt)
5. Observatiecategorieën (berperk tot max. 8)
Duidelijk, volledig, uitsluitend en in evenwicht
6. Observatiemethode (welke methode gebruik je en waarom? Hoe uitvoeren?
7. Plaats en tijd (Stel omstandigheden vast)
Ruimte waar observatie plaatsvindt
Situaties waarin je gaat observeren
Tijdstip observatie
Personen die meewerken aan de observatie
Observatiemethoden
o Participerende observatie
Observator neemt zelf deel aan de handeling van de persoon
Voordeel: Je kunt zelf vorm en richting geven aan de activiteit
Nadeel: Je oefent invloed uit op gedrag en kunt pas na de tijd opschrijven
Methode: HOREB Handelingsgericht Observeren, Registreren en Evalueren in
Basisontwikkeling
o Niet-participerende observatie (observator = toeschouwer)
o Ongestructureerde observatie
Geen uniforme strenge regels vooraf opgesteld
Geen vaste afspraken gemaakt voor beschrijving observatie
Observeren aan de hand van vraagstelling het gedrag
Info tijdens of achteraf registreren (vorm van beschrijvend verslag)
o Gestructureerde observatie
Moment of gebeurtenis
o Continu observeren
o Op bepaalde momenten (time sampling)
o Tijdens bepaalde gebeurtenissen (event sampling)
o Combinatie van deze mogelijkheden
Registratiemogelijkheden
o Beschrijvende observatie
o Observatieschema
o Coderingssysteem (geen namen, nummers)
o Beoordelingsschaal (hierop geef je score aan van bepaald gedrag, subjactief)
Rapportage
o Voorblad persoonlijke gegevens
o De aanleiding van het rapport
o Aard van het contact met het kind
3
