Vermogensrecht samenvatting
Hoofdstuk 2: Verbintenisrecht – de overeenkomst
(uitzondering 2.6.2)
(college 1 en 2)
Overeenkomst: afspraak gemaakt door twee of meer partijen die juridisch relevant zijn.
Waarom juridisch relevant? Het moet voortvloeien uit Rechten & plichten. Art. 6:217 BW
Wanneer is er sprake van een overeenkomst?:
Er is aanbod, dus geen uitnodiging
Er is aanvaarding
evt. wilsverklaring
Obligatoire/ verbintenisscheppende overeenkomst: overeenkomst door twee partijen gesloten met
het doel dat daaruit rechten en plichten voortvloeien. (Er wordt een afspraak gemaakt en die moet
worden nagekomen.)
Wederkerige overeenkomst: beide partijen moeten zowel een recht als een plicht op zich nemen.
(Koop- of huurovereenkomst)
Huurder: plicht om te betalen & recht op huurgenot
Verhuurder: plicht verschaffing huurgenot & recht op ontvangst huurprijs
Eenzijdige overeenkomst: Verbintenis/ schenkingsovereenkomst
Ene partij verplicht ringen te geven en de andere partij heeft daar recht op (schenkingsovereenkomst
van Oma (ringen) aan haar kleinkind.)
Meerzijdige overeenkomst: over en weer rechten en plichten
Wanneer ontstaat er een overeenkomst? Door een aanbod en een aanvaarding van een aanbod is
er sprake van een overeenkomst. (Voorbeeld ik wil iets verkopen en maak dat op de een of andere
wijze kenbaar. Door het uit te spreken op de markt, of door een prijskaartje in de supermarkt.
Wanneer er iemand uitspreekt: geef mij daar maar een pondje van, of wilt u deze blender voor mij
inpakken? Wordt het aanbod aanvaardt. Wilsverklaring moet overeenstemmen. Verkoper moet het
willen & kenbaar maken. En de wederpartij moet eveneens willen en deze wil verklaren.
Bod aanbieder intrekken kan alleen wanneer: art. 6:219 lid 1 & 2
Het aanbod nog niet aanvaard is.
De aanbieder mag zijn aanbod niet onherroepelijk hebben gemaakt (door een termijn te
stellen waarbinnen de aanvaarding moet plaats vinden).
Er ontstaat geen aanbod, maar slechts een uitnodiging tot het doen van een aanbod wanneer er:
In advertenties (N.O.T.K Nader overeen te komen) staat vermeld.
Via de woninggids een uitnodiging aanbieden.
Ongeldigheid rechtshandeling:
Wilsdefect: art. 3:33(wilsverklaringen van beide partijen komen overeen)
, o Mijn wil was niet overeenkomstig met mijn verklaring.
o Voorbeeld:
Het overmaken van 250 euro naar een stichting in plaats van 25 euro.
Mevrouw de Jong eenmaal per jaar geestelijk in de war, ze koopt op dat
moment een peperduur bankstel waarvan ze achteraf spijt heeft.
Tijdens een feestje zeg je voor de grap dat je je auto voor 100 euro verkoopt.
In de winkel hangt voor een breedbeeld-tv hangt kaartje: “voor een appel en
een ei”, jij komt binnen met een appel en een ei maar de Tv wordt niet aan je
verkocht.
In alle gevallen is er sprake van discrepantie tussen wil en verklaring. In deze voorbeelden is dus
geen overeenkomst tot stand gekomen, behalve bij de tv er wordt namelijk een aanbod gedaan en jij
aanvaard dat aanbod.
Wil en vertrouwensleer: Er komt een overeenkomst tot stand wanneer de wederpartij er in
redelijkheid op mocht vertrouwen dat de verklaring en wil van beide partijen wel over een kwamen.
Bij een geestelijke stoornis geldt deze regel niet. (Krankzinnige of iemand onder invloed van
medicijnen of alcohol).
Als iemand tijdens een geestelijke stoornis iets heeft verklaard dan wordt aangenomen dat
de verklaring niet overeenkomstig is geweest met de wil indien: art. 3:34 BW
o De stoornis een redelijke waardering van de bij de handeling betrokken belangen
belette (het huis verkopen omdat je letterlijk spoken zag in het huis).
o Indien de verklaring onder invloed van de stoornis is gedaan.
Wilsgebrek: ‘Mijn wil was gebrekkig gevormd.’ De wil is op gebrekkige manier tot stand gekomen.
Dwaling: iemand heeft een overeenkomst gesloten terwijl hij als hij van de werkelijke
overeenkomst op de hoogte was geweest die overeenkomst zeker niet had gesloten. (De
desbetreffende persoon heeft gedwaald over de zelfstandigheid van de zaak). Voorbeeld: Je
koopt een antieke klok, maar achter af blijkt hij nog jonger dan 10 jaar. Art. 228 lid 1 BW
o Je hebt eigen onderzoek plicht.
Inlichting wederpartij, je mag uitgaan dat de informatie die de verkoper
verschaft juist is maar je moet zelf ook onderzoek doen.
Wederpartij had behoren in te lichten maar heeft dit niet gedaan.
Beide partijen gedwaald. (Beide partijen dachten dat de klok echt antiek was
achteraf komt het bewijs dat dit niet zo is). Onjuiste veronderstelling
Er is geen sprake van dwaling ondanks er aan de eisen in het eerste lid is
voldaan wanneer: De dwaling betreft een uitsluitende toekomstige
omstandigheid.
Dwaling behoort niet voor de rekening van de dwalende te komen.
o Geen dwaling art. 6:228 lid 2 BW, ook al heb je voldaan aan het eerste lid, toch
geen geslaagd beroep op dwaling.
Bedrog iemand een ander tot het verrichten van een bepaalde rechtshandeling beweegt
door opzettelijk onjuiste mededelingen te doen of daarvan juist opzettelijk af te zien.
o Als bedrog wordt aangetoond krijg je altijd schadevergoeding. Bij dwaling krijg je pas
schadevergoeding wanneer je het kunt aantonen en kunt aantonen dat de
wederpartij onzorgvuldig was. (Voorbeeld: het terugdraaien van de kilometerstand)
, Bedreiging Iemand met ongewone pressiemiddelen een ander beweegt tot het aangaan van
een rechtshandeling.
Misbruik van omstandigheden. Iemand die behendig gebruikt maakt van een bijzondere
situatie waarin de ander zich verkeerd. (Voorbeeld: abnormale geesttoestand, noodtoestand,
afhankelijkheid, lichtzinnigheid & onervarenheid.) art. 3:44 lid 4 BW
Wanneer je kunt aantonen dat er dwaling, bedrog, bedreiging of misbruik van omstandigheden in het
spel is geweest betekent het dat de overeenkomst automatisch niet meer bestaat. (Vernietigbaar) de
verbintenissen worden dan ongedaan gemaakt.
Overeenkomst is in strijd met de wet, goede zeden of openbare orde.
Nietigheid: houdt in dat de overeenkomst geacht wordt nooit te hebben bestaan. Gaat
vanzelf. Voorbeeld: overeenkomst die in met een huurmoordenaar sluit om mijn concurrent
te doden is van rechtswege nietig wegens strijd met goede zeden & openbare orde.
Vernietigbare overeenkomst: overeenkomst die rechtskracht bezit tot het moment waarop
de partij wordt beschermd de vernietiging uitroept. Gebeurt dit niet dan blijft een
overeenkomst gewoon bestaan.
Ik ben handelingsonbekwaam. Art. 3:32 lid 1 BW
Handelingsbekwaam: de mogelijkheid om onaantastbare rechtshandelingen te verrichten.
Rechtshandeling: categorie rechtsfeit: rechtsfeiten zijn juridisch relevante feiten, er is een
rechtsregel die een bepaald rechtsgevolg verbindt aan een bepaald feit. (Voorbeeld: recht op
loon tijdens slapen dokter, ontslag na greep uit kassa, aanschaf 1000 kilo cement met over
een gekomen prijs, zijn allemaal rechtshandelingen.)
o De wil staat centraal bij een rechtshandeling
Categorieën rechtsfeiten
Rechtsfeiten: juridisch relevante feiten, een rechtsfeit is alleen een rechtshandeling wanneer het al
dan niet ontstaan van een rechtsgevolg enkel en alleen afhankelijk is van de wil van iemand.
Obligatoire overeenkomst/meerzijdige rechtshandeling
Zijn pas geldig wanneer twee of meer rechtssubjecten hun op elkaar aansluitende wilsverklaringen
kenbaar maken. De overeenkomst kan pas tot stand komen als er twee wilsverklaringen zijn.
Overeenkomst.
Eenzijdige rechtshandelingen: Worden verricht door één persoon.
o Het testament, één persoon kan een rechtsgeldig testament maken.
Feitelijke handeling: ontstaat er een rechtsgevolg waarbij volkomen onverschillig is of dit
rechtsgevolg wel of niet gewild is.
o Onrechtmatige daad. Deuk in auto van ander moet je schade vergoeden. Het maakt
niet uit of het opzettelijk of per ongeluk gebeurd is.
Het blote rechtsfeit: rechtsfeit waaruit rechtsgevolgen voortkomen zonder dat de
betrokkene in staat is daarop wezenlijke invloed uit te oefenen.
o Geboorte, overlijden, meerderjarige leeftijd, AOW-leeftijd.
Handeling onbekwaamheid: is meer specifiek op een overeenkomst. Als namelijk een
handelingsonbekwaam persoon een overeenkomst sluit kan deze overeenkomst worden aangetast
door degene die de belangen van de handelingsonbekwame behartigt.
Zij die onder curatele is gesteld. (Geestelijke stoornis, gewoonte van drank- of
drugsmisbruik)
Hoofdstuk 2: Verbintenisrecht – de overeenkomst
(uitzondering 2.6.2)
(college 1 en 2)
Overeenkomst: afspraak gemaakt door twee of meer partijen die juridisch relevant zijn.
Waarom juridisch relevant? Het moet voortvloeien uit Rechten & plichten. Art. 6:217 BW
Wanneer is er sprake van een overeenkomst?:
Er is aanbod, dus geen uitnodiging
Er is aanvaarding
evt. wilsverklaring
Obligatoire/ verbintenisscheppende overeenkomst: overeenkomst door twee partijen gesloten met
het doel dat daaruit rechten en plichten voortvloeien. (Er wordt een afspraak gemaakt en die moet
worden nagekomen.)
Wederkerige overeenkomst: beide partijen moeten zowel een recht als een plicht op zich nemen.
(Koop- of huurovereenkomst)
Huurder: plicht om te betalen & recht op huurgenot
Verhuurder: plicht verschaffing huurgenot & recht op ontvangst huurprijs
Eenzijdige overeenkomst: Verbintenis/ schenkingsovereenkomst
Ene partij verplicht ringen te geven en de andere partij heeft daar recht op (schenkingsovereenkomst
van Oma (ringen) aan haar kleinkind.)
Meerzijdige overeenkomst: over en weer rechten en plichten
Wanneer ontstaat er een overeenkomst? Door een aanbod en een aanvaarding van een aanbod is
er sprake van een overeenkomst. (Voorbeeld ik wil iets verkopen en maak dat op de een of andere
wijze kenbaar. Door het uit te spreken op de markt, of door een prijskaartje in de supermarkt.
Wanneer er iemand uitspreekt: geef mij daar maar een pondje van, of wilt u deze blender voor mij
inpakken? Wordt het aanbod aanvaardt. Wilsverklaring moet overeenstemmen. Verkoper moet het
willen & kenbaar maken. En de wederpartij moet eveneens willen en deze wil verklaren.
Bod aanbieder intrekken kan alleen wanneer: art. 6:219 lid 1 & 2
Het aanbod nog niet aanvaard is.
De aanbieder mag zijn aanbod niet onherroepelijk hebben gemaakt (door een termijn te
stellen waarbinnen de aanvaarding moet plaats vinden).
Er ontstaat geen aanbod, maar slechts een uitnodiging tot het doen van een aanbod wanneer er:
In advertenties (N.O.T.K Nader overeen te komen) staat vermeld.
Via de woninggids een uitnodiging aanbieden.
Ongeldigheid rechtshandeling:
Wilsdefect: art. 3:33(wilsverklaringen van beide partijen komen overeen)
, o Mijn wil was niet overeenkomstig met mijn verklaring.
o Voorbeeld:
Het overmaken van 250 euro naar een stichting in plaats van 25 euro.
Mevrouw de Jong eenmaal per jaar geestelijk in de war, ze koopt op dat
moment een peperduur bankstel waarvan ze achteraf spijt heeft.
Tijdens een feestje zeg je voor de grap dat je je auto voor 100 euro verkoopt.
In de winkel hangt voor een breedbeeld-tv hangt kaartje: “voor een appel en
een ei”, jij komt binnen met een appel en een ei maar de Tv wordt niet aan je
verkocht.
In alle gevallen is er sprake van discrepantie tussen wil en verklaring. In deze voorbeelden is dus
geen overeenkomst tot stand gekomen, behalve bij de tv er wordt namelijk een aanbod gedaan en jij
aanvaard dat aanbod.
Wil en vertrouwensleer: Er komt een overeenkomst tot stand wanneer de wederpartij er in
redelijkheid op mocht vertrouwen dat de verklaring en wil van beide partijen wel over een kwamen.
Bij een geestelijke stoornis geldt deze regel niet. (Krankzinnige of iemand onder invloed van
medicijnen of alcohol).
Als iemand tijdens een geestelijke stoornis iets heeft verklaard dan wordt aangenomen dat
de verklaring niet overeenkomstig is geweest met de wil indien: art. 3:34 BW
o De stoornis een redelijke waardering van de bij de handeling betrokken belangen
belette (het huis verkopen omdat je letterlijk spoken zag in het huis).
o Indien de verklaring onder invloed van de stoornis is gedaan.
Wilsgebrek: ‘Mijn wil was gebrekkig gevormd.’ De wil is op gebrekkige manier tot stand gekomen.
Dwaling: iemand heeft een overeenkomst gesloten terwijl hij als hij van de werkelijke
overeenkomst op de hoogte was geweest die overeenkomst zeker niet had gesloten. (De
desbetreffende persoon heeft gedwaald over de zelfstandigheid van de zaak). Voorbeeld: Je
koopt een antieke klok, maar achter af blijkt hij nog jonger dan 10 jaar. Art. 228 lid 1 BW
o Je hebt eigen onderzoek plicht.
Inlichting wederpartij, je mag uitgaan dat de informatie die de verkoper
verschaft juist is maar je moet zelf ook onderzoek doen.
Wederpartij had behoren in te lichten maar heeft dit niet gedaan.
Beide partijen gedwaald. (Beide partijen dachten dat de klok echt antiek was
achteraf komt het bewijs dat dit niet zo is). Onjuiste veronderstelling
Er is geen sprake van dwaling ondanks er aan de eisen in het eerste lid is
voldaan wanneer: De dwaling betreft een uitsluitende toekomstige
omstandigheid.
Dwaling behoort niet voor de rekening van de dwalende te komen.
o Geen dwaling art. 6:228 lid 2 BW, ook al heb je voldaan aan het eerste lid, toch
geen geslaagd beroep op dwaling.
Bedrog iemand een ander tot het verrichten van een bepaalde rechtshandeling beweegt
door opzettelijk onjuiste mededelingen te doen of daarvan juist opzettelijk af te zien.
o Als bedrog wordt aangetoond krijg je altijd schadevergoeding. Bij dwaling krijg je pas
schadevergoeding wanneer je het kunt aantonen en kunt aantonen dat de
wederpartij onzorgvuldig was. (Voorbeeld: het terugdraaien van de kilometerstand)
, Bedreiging Iemand met ongewone pressiemiddelen een ander beweegt tot het aangaan van
een rechtshandeling.
Misbruik van omstandigheden. Iemand die behendig gebruikt maakt van een bijzondere
situatie waarin de ander zich verkeerd. (Voorbeeld: abnormale geesttoestand, noodtoestand,
afhankelijkheid, lichtzinnigheid & onervarenheid.) art. 3:44 lid 4 BW
Wanneer je kunt aantonen dat er dwaling, bedrog, bedreiging of misbruik van omstandigheden in het
spel is geweest betekent het dat de overeenkomst automatisch niet meer bestaat. (Vernietigbaar) de
verbintenissen worden dan ongedaan gemaakt.
Overeenkomst is in strijd met de wet, goede zeden of openbare orde.
Nietigheid: houdt in dat de overeenkomst geacht wordt nooit te hebben bestaan. Gaat
vanzelf. Voorbeeld: overeenkomst die in met een huurmoordenaar sluit om mijn concurrent
te doden is van rechtswege nietig wegens strijd met goede zeden & openbare orde.
Vernietigbare overeenkomst: overeenkomst die rechtskracht bezit tot het moment waarop
de partij wordt beschermd de vernietiging uitroept. Gebeurt dit niet dan blijft een
overeenkomst gewoon bestaan.
Ik ben handelingsonbekwaam. Art. 3:32 lid 1 BW
Handelingsbekwaam: de mogelijkheid om onaantastbare rechtshandelingen te verrichten.
Rechtshandeling: categorie rechtsfeit: rechtsfeiten zijn juridisch relevante feiten, er is een
rechtsregel die een bepaald rechtsgevolg verbindt aan een bepaald feit. (Voorbeeld: recht op
loon tijdens slapen dokter, ontslag na greep uit kassa, aanschaf 1000 kilo cement met over
een gekomen prijs, zijn allemaal rechtshandelingen.)
o De wil staat centraal bij een rechtshandeling
Categorieën rechtsfeiten
Rechtsfeiten: juridisch relevante feiten, een rechtsfeit is alleen een rechtshandeling wanneer het al
dan niet ontstaan van een rechtsgevolg enkel en alleen afhankelijk is van de wil van iemand.
Obligatoire overeenkomst/meerzijdige rechtshandeling
Zijn pas geldig wanneer twee of meer rechtssubjecten hun op elkaar aansluitende wilsverklaringen
kenbaar maken. De overeenkomst kan pas tot stand komen als er twee wilsverklaringen zijn.
Overeenkomst.
Eenzijdige rechtshandelingen: Worden verricht door één persoon.
o Het testament, één persoon kan een rechtsgeldig testament maken.
Feitelijke handeling: ontstaat er een rechtsgevolg waarbij volkomen onverschillig is of dit
rechtsgevolg wel of niet gewild is.
o Onrechtmatige daad. Deuk in auto van ander moet je schade vergoeden. Het maakt
niet uit of het opzettelijk of per ongeluk gebeurd is.
Het blote rechtsfeit: rechtsfeit waaruit rechtsgevolgen voortkomen zonder dat de
betrokkene in staat is daarop wezenlijke invloed uit te oefenen.
o Geboorte, overlijden, meerderjarige leeftijd, AOW-leeftijd.
Handeling onbekwaamheid: is meer specifiek op een overeenkomst. Als namelijk een
handelingsonbekwaam persoon een overeenkomst sluit kan deze overeenkomst worden aangetast
door degene die de belangen van de handelingsonbekwame behartigt.
Zij die onder curatele is gesteld. (Geestelijke stoornis, gewoonte van drank- of
drugsmisbruik)
