Culturele Antropologie
College 1
We proberen cultuur te begrijpen aan de hand van de 3 stappenmethode van Pinto:
1. Leer je eigen waarden, normen en gedragscodes kennen. Welke hebben invloed op jouw
denken, handelen en communiceren?
2. Leer de (cultuurgebonden) normen, waarden en gedragscodes van anderen kennen. Scheidt
meningen van feiten. Wat is de functie van het ‘vreemde’ gedrag van de ander?
3. Hoe ga je om met deze verschillen? Waar ligt jouw grens van aanpassing aan en acceptatie
van de ander?
Volgens Pinto zijn er twee definities van cultuur:
Cultuur is het geheel van veronderstellingen, opvattingen, waarden, normen en de materiële
uitdrukking ervan die in de samenleving of groep gedeeld en overgeleverd worden.
OF
Cultuur is de mentale programmering = ‘de software of the mind’.
Ui-model van Hofman (van binnen naar buiten; minder belangrijk – meest belangrijk):
1. Waarden
2. Rituelen
3. Helden
4. Symbolen
Culturen
- Zijn een evoluerend systeem
- Zijn van generatie op generatie doorgegeven regels
- Waaraan een groep mensen (vaak onbewust) gehoorzaamt
- Is een referentiekader voor gedrag
- Bepaalt de kijk op de wereld
Twee soorten culturen
- Grofmazig, G-cultuur. Er bestaan algemene gedragsregels. Het individu dient deze zelf te
vertalen naar gedragsregels voor specifieke situaties. Minder en minder sterke affectieve
bindingen, het individu is belangrijker dan de groep. (Maslow).
- Fijnmazig, F-Cultuur. Voor vrijwel iedere situatie bestaan gedetailleerde gedragsregels. Het
individu leeft deze regels na. Veel en sterke affectieve bindingen, de groep is belangrijker dan
het individu. (Pinto).
Dit zijn echter ideaaltypen en komen zelden puur voor. Het doel hiervan is verschillen te kunnen zien
en begrijpen, gedrag te verklaren en door de bomen het bos kunnen zien.
, Zes dimensies van culturen
Volgens Hofstede was de dichotome (tweedelige) indeling te ongenuanceerd. Hij heeft een model
bedacht waarbij gedragsverschillen in kaart kunnen worden gebracht. Volgens hem zijn er zes
dimensies van nationale cultuur:
1. Machtsafstand
2. Individualisme vs. Collectivisme
3. Masculien vs. Feminien
4. Onzekerheidsvermijding
5. Lange vs. Korte termijnoriëntatie
6. Hedonisme vs. Soberheid
Voorbeeldvragen
1. Waarden zijn de kern van een cultuur
a. Ja/nee
2. Schaamte is een kenmerkend onderdeel van socialisatie in de F-cultuur
a. Ja/nee
3. Schaamte komt in de G-cultuur niet voor
a. Ja/nee
College 2
Dimensie 1: macht
Machtsafstand is de mate waarin een samenleving het feit accepteert dat macht in instituties en
organisaties ongelijk is verdeeld (bijv. hoe spreek je je ouders/docent/baas aan).
Selectieve waarneming
- Selectieve exposure
- Selectieve perceptie
- Selectief vasthouden
- Selectieve reproductie
Door ons referentiekader is onze waarneming zeer selectief. Ook is het onbewust. Waarnemen is
selecteren, interpreteren en actief reconstrueren.
We zijn ook selectief wanneer we naar de ander kijken, waardoor vaak ‘wij’ en ‘zij’ denken ontstaat.
Hierbij kijken we vaak naar feitelijke en waargenomen verschillen. Hoe groter de overlap, hoe meer
overeenkomsten. Hoe kleiner de overlap, des te meer verschillen. Vaak wordt er gedacht dat er
meer verschillen en minder overeenkomsten zijn, dan er daadwerkelijk zijn.
Van denken naar doen
Van waarneming naar gedrag, van beeldvorming naar gedrag.
Als we op andere mensen letten, letten we op:
- Uiterlijke kenmerken
- Gedragingen
o Verbaal
o Non-verbaal
o Para-taal (geluiden die bij contact komen kijken – kuchen, hummen, lachen)
Informatie die aansluit bij onze ‘oude’ informatie heeft de voorkeur, we hebben een voorkeur voor
balans.
College 1
We proberen cultuur te begrijpen aan de hand van de 3 stappenmethode van Pinto:
1. Leer je eigen waarden, normen en gedragscodes kennen. Welke hebben invloed op jouw
denken, handelen en communiceren?
2. Leer de (cultuurgebonden) normen, waarden en gedragscodes van anderen kennen. Scheidt
meningen van feiten. Wat is de functie van het ‘vreemde’ gedrag van de ander?
3. Hoe ga je om met deze verschillen? Waar ligt jouw grens van aanpassing aan en acceptatie
van de ander?
Volgens Pinto zijn er twee definities van cultuur:
Cultuur is het geheel van veronderstellingen, opvattingen, waarden, normen en de materiële
uitdrukking ervan die in de samenleving of groep gedeeld en overgeleverd worden.
OF
Cultuur is de mentale programmering = ‘de software of the mind’.
Ui-model van Hofman (van binnen naar buiten; minder belangrijk – meest belangrijk):
1. Waarden
2. Rituelen
3. Helden
4. Symbolen
Culturen
- Zijn een evoluerend systeem
- Zijn van generatie op generatie doorgegeven regels
- Waaraan een groep mensen (vaak onbewust) gehoorzaamt
- Is een referentiekader voor gedrag
- Bepaalt de kijk op de wereld
Twee soorten culturen
- Grofmazig, G-cultuur. Er bestaan algemene gedragsregels. Het individu dient deze zelf te
vertalen naar gedragsregels voor specifieke situaties. Minder en minder sterke affectieve
bindingen, het individu is belangrijker dan de groep. (Maslow).
- Fijnmazig, F-Cultuur. Voor vrijwel iedere situatie bestaan gedetailleerde gedragsregels. Het
individu leeft deze regels na. Veel en sterke affectieve bindingen, de groep is belangrijker dan
het individu. (Pinto).
Dit zijn echter ideaaltypen en komen zelden puur voor. Het doel hiervan is verschillen te kunnen zien
en begrijpen, gedrag te verklaren en door de bomen het bos kunnen zien.
, Zes dimensies van culturen
Volgens Hofstede was de dichotome (tweedelige) indeling te ongenuanceerd. Hij heeft een model
bedacht waarbij gedragsverschillen in kaart kunnen worden gebracht. Volgens hem zijn er zes
dimensies van nationale cultuur:
1. Machtsafstand
2. Individualisme vs. Collectivisme
3. Masculien vs. Feminien
4. Onzekerheidsvermijding
5. Lange vs. Korte termijnoriëntatie
6. Hedonisme vs. Soberheid
Voorbeeldvragen
1. Waarden zijn de kern van een cultuur
a. Ja/nee
2. Schaamte is een kenmerkend onderdeel van socialisatie in de F-cultuur
a. Ja/nee
3. Schaamte komt in de G-cultuur niet voor
a. Ja/nee
College 2
Dimensie 1: macht
Machtsafstand is de mate waarin een samenleving het feit accepteert dat macht in instituties en
organisaties ongelijk is verdeeld (bijv. hoe spreek je je ouders/docent/baas aan).
Selectieve waarneming
- Selectieve exposure
- Selectieve perceptie
- Selectief vasthouden
- Selectieve reproductie
Door ons referentiekader is onze waarneming zeer selectief. Ook is het onbewust. Waarnemen is
selecteren, interpreteren en actief reconstrueren.
We zijn ook selectief wanneer we naar de ander kijken, waardoor vaak ‘wij’ en ‘zij’ denken ontstaat.
Hierbij kijken we vaak naar feitelijke en waargenomen verschillen. Hoe groter de overlap, hoe meer
overeenkomsten. Hoe kleiner de overlap, des te meer verschillen. Vaak wordt er gedacht dat er
meer verschillen en minder overeenkomsten zijn, dan er daadwerkelijk zijn.
Van denken naar doen
Van waarneming naar gedrag, van beeldvorming naar gedrag.
Als we op andere mensen letten, letten we op:
- Uiterlijke kenmerken
- Gedragingen
o Verbaal
o Non-verbaal
o Para-taal (geluiden die bij contact komen kijken – kuchen, hummen, lachen)
Informatie die aansluit bij onze ‘oude’ informatie heeft de voorkeur, we hebben een voorkeur voor
balans.
