Hoorcollege aantekeningen Ontwikkelingspsychopathologie

Ontwikkelingspsychopathologie – Hoorcolleges (2022)

Hoorcollege 1

 Ontwikkelingsnormen -> abnormaal of normaal?

Emergence WHEN = Achterstand/Regressie (zindelijk, taalachterstand)
Occurence HOW MUCH = Frequentie/Intensiteit/Vasthoudendheid/Ongepast
Form WHAT = Veranderingen/Meerdere/Verschillende

 Culturele normen -> abnormaal of normaal?
= vergelijking leggen is lastig, ieder land heeft eigen perceptie

 Gender normen -> abnormaal of normaal?
= verwachtingen van gedrag van meisjes/jongens.

 Situationele normen
= je gedrag aan de hand van de situatie.

 Rol van volwassenen
= psycholoog, maar wanneer vinden ouders of leerkrachten iets abnormaal?

 Veranderende kijk op abnormaliteit
= DSM verandert, wat we abnormaal vinden verandert over tijd.

*Er moet last worden ondervonden, er moet persoonlijk lijden zijn.

Classificatie van abnormaal gedrag
= DSM & ICD world health organization

Problematisch gedrag bestaat wanneer:
- Clusters van symptomen (symptomen die samen voorkomen)
- Symptomen zijn aanhoudend, terugkerend, intens, overdreven, onredelijk
- Symptomen veroorzaken klinische significante angst of beperking in belangrijke
levensgebieden.

Klinische benadering:
- Hoe psychologen hebben afgesproken wat ze hanteren
- Categorisch (je hebt het, of je hebt het niet)
- Algemeen gebruikt
- Blijft veranderen

Kritiek op de klinische benadering:
- Overgediagnosticeerd (criteria zo breed, dat mensen er snel invallen)
- Gebrek aan duidelijk bewijs van validiteit (wat is bijna elke dag)
- Gebrek aan duidelijke beslissingsregels
- Reïficeren stoornis (je doet alsof een stoornis echt iets is)
- Niet goed rekening houden met context
- Niet goed rekening houden met scheiding volwassenen/kinderen.

,Empirische benadering CBCL
- Van onderzoek afgeleide statistieken
- Syndromen
- Dimensionaal (kwantitatieve verschillen)
- Gebruik van data van normatieve steekproeven

Ontwikkelingspsychopathologie perspectief: een framewerk voor het begrijpen van
ongeordend gedrag in relatie tot normale ontwikkeling.

Bio-psycho-social model
= Al deze factoren worden in beschouwing genomen als je gaat kijken hoe psychopathologie
zich ontwikkelt:
- Biologisch
Genetische processen, zenuwstelselschade, temperament
- Psychologisch
Leerervaringen, cognitieve processen, emotie regulatie, uitvoerende functie
- Sociocultureel
Familie context, leeftijdsgenoot context, gemeenschap- en maatschappelijke context

Risicofactoren:
Protectieve factoren: aspecten in de omgeving en eigenschappen van jongeren die hen kunnen
beschermen tegen de invloed van stressoren en die bepaalde uitingen van psychopathologie
positief kunnen beïnvloeden.
Weerstand/weerbaarheid: veel risicofactoren, maar ondanks deze factoren je geen
psychopathologie ontwikkelt.

Moderatie & mediatie
= Predictor variabele – uitkomst variabele
Relatie tussen deze twee wordt sterker of kan van richting veranderen door een andere
variabele -> modererende variabele -> stress en internaliseren = gender.

Relatie tussen predictor en uitkomst wordt verklaard door een 3e variabele, oftewel een
variabele die ertussen zit -> mediërende variabele -> armoede en blootstelling aan geweld =
psychopathologie.

Directe/indirecte: geconceptualiseerd in relatie tot de uitkomst.
VS
Distaal/proximaal: geconceptualiseerd in relatie tot hoe dichtbij iets zich bevindt in een
persoons leven/ervaring.

*Alleen de stap voor de uitkomst is direct.
*Dichtbij centrum is proximaal in laagjes.

, Ontwikkelingspaden zijn eerder waarschijnlijk in plaats van deterministisch:
 Equifiniliteit:
-> Meerdere risicofactoren kunnen tot dezelfde uitkomst leiden
 Multifinaliteit:
-> Een risicofactor is niet specifiek voor één bepaalde stoornis

Continuïteit
 Stoornislevel: homotypische en heterotypische -> iets veranderd
 Symptoomniveau: homotypische en heterotypische -> eerst hyperactiviteit